#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

93,5% khoản vay cần tài sản thế chấp

Để giải bài toán lệch pha giữa nguồn huy động ngắn hạn và nhu cầu vốn trung - dài hạn, Chính phủ cùng Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo chuyển mạnh sang cho vay theo chuỗi giá trị và đánh giá dựa trên dòng tiền thực tế. Động thái này nhằm tối ưu chi phí vốn và khơi thông dòng tiền cho toàn bộ khu vực sản xuất - kinh doanh.

Theo Báo cáo Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh 2025 của VCCI, hơn 21% doanh nghiệp coi tiếp cận tài chính là khó khăn lớn nhất, cao hơn mức bình quân toàn cầu 17,8%. Phó giám đốc VCCI miền Trung - Tây Nguyên Hồ Anh Tuân chỉ ra rằng tỷ lệ các khoản vay yêu cầu tài sản bảo đảm tại Việt Nam lên tới 93,5%, vượt xa Malaysia hay Thái Lan. Thực trạng này khiến khoảng 75% doanh nghiệp tham gia khảo sát không thể tiếp cận vốn nếu thiếu bất động sản thế chấp, dẫn đến tình trạng doanh nghiệp có tiềm năng nhưng không đủ tài sản để vay vốn.

Tính đến 31/7/2026, tổng dư nợ toàn nền kinh tế đạt gần 20,3 triệu tỷ đồng, tăng 8,98% so với cuối năm 2025, với dư nợ doanh nghiệp chiếm hơn 10,7 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, Ngân hàng Nhà nước đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng 15% năm 2026 và đã nâng tỷ lệ LDR, tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn để hỗ trợ 35 dự án trọng điểm cần khoảng 1,7 triệu tỷ đồng. Nhưng thực tế cho thấy, dòng vốn từ ngân hàng đến tay doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn do yêu cầu tài sản bảo đảm quá cao.

Ông Lưu Công Thành, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, cho biết tín dụng vẫn phụ thuộc nhiều vào bất động sản thế chấp, trong khi cho vay dựa trên dòng tiền, hợp đồng, hóa đơn, hàng hóa còn hạn chế do thiếu dữ liệu kiểm chứng. Doanh nghiệp không mong hạ chuẩn tín dụng mà mong được đánh giá đầy đủ hơn, không chỉ dựa vào tài sản sở hữu mà còn dòng tiền, đơn hàng, năng lực quản trị và công nghệ. Các ngân hàng đã triển khai cho vay tín chấp và dựa trên dòng tiền, nhưng điều kiện quan trọng là doanh nghiệp phải có dòng tiền minh bạch và đủ độ tin cậy để thẩm định.

Tại buổi làm việc ngày 10/8 giữa Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng với các bộ, ngành, doanh nghiệp, Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Ngọc Cảnh chỉ ra nhu cầu vốn trung dài hạn lớn trong khi huy động chủ yếu là ngắn hạn, dẫn đến rủi ro kỳ hạn. Phó Thủ tướng yêu cầu các ngân hàng không áp dụng phương thức thẩm định chung mà phải thiết kế sản phẩm theo ngành và chuỗi giá trị. Bốn ngân hàng thương mại lớn đã đăng ký gói tín dụng 210.000 tỷ đồng với lãi suất thấp hơn mặt bằng thị trường cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, song sự ưu đãi phải đi kèm thủ tục đơn giản, minh bạch và tăng cường tư vấn cho doanh nghiệp.

Phó Thống đốc NHNN đề xuất ba nhóm giải pháp: hoàn thiện thể chế thúc đẩy cầu tín dụng, nghiên cứu cơ chế bảo lãnh Chính phủ cho dự án trọng điểm, và đẩy mạnh giải ngân đầu tư công. Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho rằng cần giảm gánh nặng vốn dài hạn cho hệ thống ngân hàng bằng cách phát triển mạnh thị trường chứng khoán và trái phiếu. Sự chuyển hướng từ cho vay dựa trên tài sản sang cho vay dựa trên hiệu quả kinh doanh và dòng tiền sẽ là chìa khóa để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế bền vững giai đoạn 2026-2030.