7–9 tỷ USD "chờ" đổ vào chứng khoán Việt

Việt Nam chính thức bước lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE Russell từ ngày 21/9, mở ra dư địa thu hút khoảng 7–9 tỷ USD vốn ngoại trong 1–2 năm tới. Dòng tiền này đang hướng sự chú ý vào những cổ phiếu vốn hóa lớn, thanh khoản cao

Nâng hạng có thể tạo cú hích thanh khoản, nhưng dòng vốn sẽ không chảy đồng đều và không phải cổ phiếu nào trong rổ chỉ số cũng hưởng lợi giống nhau.

Theo Agriseco Research, quá trình nâng hạng có thể mở ra khoảng 7–9 tỷ USD dòng vốn nước ngoài giải ngân vào chứng khoán Việt Nam trong 1–2 năm. Trong đó, khoảng 2–3 tỷ USD được kỳ vọng đến từ các quỹ thụ động phải phân bổ vốn theo bộ chỉ số tham chiếu.

Quy mô dòng tiền thực tế còn phụ thuộc tỷ trọng Việt Nam trong các chỉ số, quy mô từng quỹ, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và chiến lược phân bổ của từng tổ chức. Riêng SSI Research ước tính lượng vốn ETF mới có thể phân bổ vào cổ phiếu Việt Nam khoảng 2,21 tỷ USD trong 12 tháng và được giải ngân theo nhiều đợt thay vì xuất hiện cùng lúc.

Ở cấp độ thị trường, tác động đáng chú ý nhất nằm ở thanh khoản và khả năng mở rộng cơ sở nhà đầu tư tổ chức. Các doanh nghiệp vốn hóa lớn, thanh khoản cao có điều kiện tiếp cận tốt hơn với dòng tiền mô phỏng chỉ số. Đây cũng là lý do nhóm ngân hàng, chứng khoán và bất động sản vốn hóa lớn đang được quan tâm.

Agriseco lựa chọn HDB, SSI, VIC, VPB và VRE vào nhóm cổ phiếu có khả năng hưởng lợi từ câu chuyện nâng hạng, dựa trên các tiêu chí như vốn hóa, thanh khoản, triển vọng kinh doanh và khả năng được các quỹ tham chiếu FTSE GEIS phân bổ. Khối lượng giao dịch bình quân 3 tháng của các mã này dao động khoảng 4,6–19 triệu cổ phiếu mỗi phiên.

Tuy nhiên, dòng vốn mới cũng đặt thị trường trước một bài toán khác: kỳ vọng nâng hạng đã được phản ánh vào giá đến đâu. Trong những phiên trước thời điểm chính thức nâng hạng, hoạt động mua bán của khối ngoại còn chịu ảnh hưởng từ tái cơ cấu ETF và điều chỉnh danh mục. Riêng đợt cơ cấu ngày 18/9 được SSI Research ước tính mua vào khoảng 450 triệu USD và bán ra khoảng 204 triệu USD.

Đáng chú ý, khối ngoại vẫn bán ròng mạnh trên HoSE từ đầu năm, với tổng giá trị hơn 90.000 tỷ đồng tính đến giữa tháng 9. Điều này cho thấy nâng hạng không đồng nghĩa dòng tiền ngoại lập tức đảo chiều trên diện rộng; yếu tố lựa chọn cổ phiếu và định giá vẫn giữ vai trò quan trọng.

Về phía doanh nghiệp, nếu dòng vốn tổ chức tăng lên, nhóm cổ phiếu lớn có thể được cải thiện thanh khoản và mở rộng độ phủ với nhà đầu tư quốc tế. Với thị trường chung, lợi ích lớn hơn nằm ở khả năng hình thành hệ sinh thái vốn sâu hơn, thay vì chỉ một đợt mua ròng trong ngày cơ cấu.