70% cổ phiếu dưới ngưỡng lịch sử

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang chứng kiến một nghịch lý tàn nhẫn khi hơn 70% cổ phiếu bị dìm sâu xuống mức định giá của thời kỳ suy thoái, bất chấp việc kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp vừa ghi nhận những cú lội ngược dòng ngoạn mục.

Sự bất đối xứng thông tin này, theo giới phân tích, bắt nguồn từ tâm lý phòng thủ cực đoan trước áp lực rút ròng của khối ngoại và những biến số địa chính trị khó lường, vô tình mở ra một vùng trũng tài sản giá rẻ hiếm thấy cho các nhà đầu tư giá trị.

Thị trường chứng khoán đang xuất hiện nghịch lý đáng chú ý khi hàng loạt cổ phiếu được giao dịch ở mức định giá thấp như trong thời kỳ khủng hoảng, dù triển vọng tăng trưởng của nhiều doanh nghiệp vẫn được đánh giá tích cực.

Theo ông Michael Kokalari, Giám đốc Phân tích Kinh tế Vĩ mô và Nghiên cứu Thị trường của VinaCapital, hơn 70% cổ phiếu trên sàn hiện có hệ số P/E dưới 10 lần. Đây là vùng định giá thấp vốn chỉ thường xuất hiện trong các giai đoạn biến động mạnh của nền kinh tế hoặc thị trường tài chính.

Ở chiều ngược lại, nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup tiếp tục là điểm sáng khi chiếm gần 30% vốn hóa VN-Index, góp phần nâng đỡ chỉ số chung.

Theo phân tích, thị trường đang chịu tác động từ nhiều yếu tố bất lợi cùng lúc. Căng thẳng địa chính trị kéo dài khiến chuỗi vận tải toàn cầu gián đoạn, trong khi kinh tế trong nước đối mặt áp lực từ thâm hụt thương mại gia tăng, lạm phát vượt ngưỡng 5% và mặt bằng lãi suất neo cao.

Bên cạnh đó, khối ngoại vẫn duy trì xu hướng rút vốn. Từ đầu năm đến nay, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng khoảng 2 tỷ USD cổ phiếu Việt Nam, nối tiếp đà rút vốn mạnh trong năm trước.

Một nguyên nhân khác được chỉ ra là thị trường chưa phản ánh đầy đủ tác động của các cải cách đang được thúc đẩy, từ nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước, tiến trình nâng hạng thị trường đến việc tháo gỡ pháp lý cho nhiều dự án bất động sản bị đình trệ.

Dù vậy, bức tranh lợi nhuận doanh nghiệp vẫn ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Trong quý I/2026, lợi nhuận sau thuế của các doanh nghiệp niêm yết tăng tới 51% so với cùng kỳ, vượt xa mức kỳ vọng khoảng 15% của thị trường.

Ngay cả khi loại bỏ tác động từ cổ phiếu VHM, lợi nhuận toàn thị trường vẫn tăng khoảng 30%, nhờ sự phục hồi đồng đều của các nhóm bất động sản, vật liệu xây dựng, bán lẻ, năng lượng và hàng tiêu dùng thiết yếu.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng tốc độ tăng trưởng lợi nhuận có thể chậm lại trong thời gian tới khi ảnh hưởng từ căng thẳng Trung Đông lan rộng hơn và lãi suất cao tiếp tục gây áp lực lên nhóm ngân hàng.

Dẫu vậy, theo đánh giá của VinaCapital, phần lớn cổ phiếu vẫn đang giao dịch ở vùng định giá tương đương giai đoạn khủng hoảng, trong khi nền tảng hoạt động của nhiều doanh nghiệp vẫn ổn định. Điều này mở ra cơ hội đáng kể cho những nhà đầu tư có khả năng lựa chọn đúng các doanh nghiệp dẫn dắt trong chu kỳ tiếp theo.