Theo dữ liệu từ Kpler, Trung Quốc đã ngừng hoàn toàn việc nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Mỹ kể từ ngày 6/2/2025. Lô hàng cuối cùng khởi hành từ Corpus Christi (Texas) và cập cảng Zhangzhou (Phúc Kiến).

Sự gián đoạn này đến sau khi Trung Quốc áp thuế 15% đối với LNG Mỹ như một phần của cuộc chiến thương mại đang leo thang với Washington, khiến giá LNG Mỹ trở nên quá đắt đối với người mua Trung Quốc.

Việc gián đoạn nhập khẩu LNG từ Mỹ là một ví dụ điển hình cho thấy các đòn áp thuế ăn miếng trả miếng đang làm đảo lộn các chuỗi cung ứng toàn cầu, không chỉ đối với năng lượng mà còn nhiều loại hàng hóa khác như vi mạch.

Trung Quốc vẫn duy trì nhập LNG từ các đối tác như Australia, Qatar và Malaysia. Tỷ trọng LNG Mỹ trong tổng nhập khẩu LNG của Trung Quốc đã giảm mạnh từ 5,5% năm 2024 xuống chỉ còn 1,3% tính đến thời điểm hiện tại của năm 2025.

Ngoài tác động của thuế quan, Trung Quốc còn chứng kiến nhu cầu LNG suy giảm do mùa đông năm nay ấm hơn bình thường và ngành công nghiệp hoạt động kém sôi động.

Ông Toby Copson, Chủ tịch của Davenport Energy Partners tại Thượng Hải, nhận định: "Nhu cầu từ khu vực công nghiệp nhìn chung giảm, bởi vì áp thuế thường dẫn tới sự suy yếu về nhu cầu."

Đây không phải lần đầu tiên nhập khẩu LNG từ Mỹ về Trung Quốc khựng lại. Trong nhiệm kỳ đầu của cựu Tổng thống Donald Trump, xuất khẩu LNG Mỹ sang Trung Quốc từng giảm xuống chỉ còn 0,4% tổng nhập khẩu LNG của nước này vào năm 2019.

Các hợp đồng mua LNG dài hạn trước đây mà các tập đoàn như Sinopec và PetroChina ký với các nhà sản xuất Mỹ từng đóng vai trò sống còn trong việc triển khai những dự án xuất khẩu lớn trị giá hàng tỷ USD.

Tuy nhiên, theo ông Copson, hiện nay sẽ không còn hợp đồng dài hạn mới nào nữa giữa Trung Quốc và các nhà cung cấp LNG Mỹ.

Ngoài lý do chính trị, yếu tố kinh tế cũng ảnh hưởng mạnh mẽ. Theo ông Masanori Odaka, chuyên gia cao cấp tại Rystad Energy, LNG Mỹ hiện kém cạnh tranh hơn so với nguồn cung từ các nước khác khi vận chuyển tới Đông Á.

Một số nhà nhập khẩu Trung Quốc đã chuyển hướng bán lại LNG Mỹ sang châu Âu, nơi giá khí tăng cao sau khi thỏa thuận vận chuyển khí đốt của Nga qua Ukraine hết hiệu lực từ ngày 1/1/2025.

Hơn nữa, việc nhập khẩu khí đốt qua đường ống từ các nước láng giềng như Nga đã giúp Trung Quốc giữ giá khí nội địa ở mức thấp, càng làm tăng thách thức cho LNG nhập khẩu vào thị trường nước này.

Theo dữ liệu từ Vortexa, Trung Quốc đã nhập khẩu khoảng 72% lượng LNG theo hợp đồng trong năm 2025 và bán lại phần còn lại cho các thị trường khác.

Hoạt động "reload" – tái xuất LNG sau khi nhập khẩu – đang tăng trở lại sau chín tháng tạm ngừng, phản ánh khả năng Trung Quốc tận dụng linh hoạt các hợp đồng mua LNG để thu lời từ biến động giá toàn cầu.

PV Gas (GAS): Là doanh nghiệp cung cấp LNG và khí tự nhiên hàng đầu Việt Nam, GAS có thể hưởng lợi nếu giá LNG tại châu Á được hỗ trợ do thiếu hụt nguồn cung ổn định từ Mỹ cho thị trường lớn như Trung Quốc.

Bình Sơn (BSR): Hoạt động trong lĩnh vực lọc hóa dầu, BSR có thể được hưởng lợi gián tiếp từ giá nhiên liệu duy trì ở mức cao.

PV Power (POW): Công ty điện khí lớn đang đầu tư vào dự án Nhơn Trạch 3 & 4 sử dụng LNG nhập khẩu. Việc thị trường LNG quốc tế sôi động hơn có thể ảnh hưởng tích cực đến cơ hội mua LNG giá hợp lý, tối ưu hóa chi phí vận hành.

Các doanh nghiệp sản xuất thép (như HPG) hay phân bón (như DCM, DPM) nếu LNG tăng giá mạnh, chi phí nhiên liệu đầu vào có thể cao hơn. Tuy nhiên, hiện tại rủi ro này vẫn ở mức kiểm soát được do nguồn cung từ Úc, Qatar khá ổn định.

Việc Trung Quốc ngừng nhập LNG Mỹ không chỉ phản ánh sự phân hóa sâu sắc trong quan hệ thương mại toàn cầu mà còn mở ra những cơ hội mới cho các doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực năng lượng.

Nhà đầu tư nên theo dõi diễn biến giá LNG và hoạt động của các doanh nghiệp liên quan như GAS, POW, BSR để nắm bắt cơ hội đầu tư trong bối cảnh dòng chảy thương mại quốc tế thay đổi mạnh mẽ.