#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Xung đột Israel–Iran làm gia tăng rủi ro lạm phát, đe dọa trật tự kinh tế toàn cầu

Cuộc không kích bất ngờ của Israel vào Iran không chỉ làm leo thang căng thẳng địa chính trị, mà còn kéo theo hàng loạt rủi ro kinh tế vĩ mô trên quy mô toàn cầu. Trong bài viết trên Financial Times, chuyên gia kinh tế Mohamed El-Erian cảnh báo: tác động tiêu cực sẽ phụ thuộc vào quy mô và thời gian của cuộc xung đột, cũng như phản ứng trả đũa từ phía Tehran.

Israel tuyên bố chiến dịch quân sự sẽ kéo dài đến khi "mối đe dọa hạt nhân của Iran bị loại bỏ hoàn toàn", trong khi Iran đã phản công bằng hàng trăm drone và tên lửa nhằm vào các mục tiêu chiến lược. Thị trường quốc tế phản ứng mạnh: giá dầu Brent có lúc tăng vọt hơn 13%, kết thúc phiên tăng hơn 7%, kéo theo lo ngại về làn sóng lạm phát đình trệ.

Thị trường chứng khoán toàn cầu sụt giảm mạnh trong ngày 13/6, phản ánh tâm lý bi quan và lo ngại chi tiêu của người tiêu dùng lẫn doanh nghiệp sẽ suy yếu. Ngân hàng Thế giới trước đó dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2025 chỉ đạt 2,3% – thấp nhất kể từ thập niên 1960 nếu không tính các giai đoạn suy thoái lớn. Dự báo này dựa trên giả định giá dầu trung bình chỉ quanh 66 USD/thùng – một kịch bản giờ đây đang bị đe dọa nghiêm trọng.

Trong bối cảnh đó, các ngân hàng trung ương khó có thể giảm lãi suất nhanh để hỗ trợ tăng trưởng, vì áp lực lạm phát vẫn chưa được kiểm soát. Nếu chính phủ các nước chọn nới lỏng tài khóa, họ sẽ phải đối mặt với thâm hụt ngân sách lớn hơn và phản ứng tiêu cực từ nhà đầu tư – những người hiện rất nhạy cảm với rủi ro nợ công.

El-Erian còn cảnh báo về những hệ quả lâu dài mang tính hệ thống. Theo ông, xung đột ở Trung Đông có thể thúc đẩy xu hướng phân mảnh trong trật tự kinh tế toàn cầu. Các quốc gia sẽ dần rút khỏi sự phụ thuộc vào các cơ chế tập thể, chuyển sang tăng cường khả năng tự vệ trong biên giới quốc gia.

Đáng chú ý, những tài sản tài chính được xem là "trú ẩn an toàn" như đồng USD và trái phiếu chính phủ Mỹ lại phản ứng yếu trước biến động, khác với các sự kiện địa chính trị trước đây. Điều này có thể phản ánh sự suy giảm vai trò trung tâm của Mỹ trong trật tự tài chính toàn cầu, hoặc sự thay đổi niềm tin của giới đầu tư toàn cầu.

Tổng kết, El-Erian nhấn mạnh: “Cuộc xung đột lần này không chỉ là bài kiểm tra với chính sách đối ngoại mà còn là hồi chuông cảnh tỉnh đối với cấu trúc kinh tế toàn cầu vốn đang mong manh, dễ tổn thương hơn bao giờ hết”.