VNI giảm kỷ lục 95 điểm, vốn hóa mất hơn 400.000 tỷ đồng: Chuyên gia nói gì?

Các chuyên gia đã đưa ra những nhận định khi TTCK Việt Nam vừa trải qua cú “rơi tự do” lịch sử, VnIndex bốc hơi gần 95 điểm cùng hàng loạt cổ phiếu lớn giảm sàn.

Ông Đỗ Bảo Ngọc – Phó Giám đốc Chứng khoán Kiến Thiết thị trường đã phát đi tín hiệu suy yếu từ cuối tuần trước do những lo ngại về rủi ro nợ xấu trong hệ thống ngân hàng toàn cầu và những vấn đề giữa Mỹ và Trung Quốc.

Bên cạnh đó, những thông tin về hoạt động trái phiếu của một số doanh nghiệp lớn cũng thu hút sự chú ý của nhà đầu tư. Dù phần lớn các đơn vị liên quan đã đưa ra thông tin khắc phục, nhưng trong bối cảnh tâm lý chung không còn quá hưng phấn, những thông tin này vô tình trở thành chất xúc tác đẩy nhà đầu tư vào trạng thái phòng thủ.

Ngoài yếu tố tâm lý và thông tin, kỹ thuật thị trường cũng đóng vai trò quan trọng trong phiên lao dốc này. Thị trường đã trải qua giai đoạn dài tăng điểm nhờ sự dẫn dắt của nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là nhóm ngân hàng, chứng khoán. Khi thị trường đạt vùng giá cao, tỷ lệ sử dụng margin cũng tăng lên mức căng thẳng. Việc các cổ phiếu trụ bất ngờ quay đầu đã khiến hàng loạt tài khoản rơi vào trạng thái “call margin”. Hiện tượng giải chấp lan rộng trong phiên chiều khiến lực bán bị đẩy lên mức cực đại, khiến chỉ số chung đồng loạt lao dốc mạnh.

Theo chuyên gia, việc VN-Index đồng loạt đánh mất ba đường trung bình MA10, MA20 và MA50 cho thấy xu hướng ngắn hạn đã chính thức đảo chiều sang giảm. Trong quán tính giảm mạnh như hiện tại, không loại trừ khả năng thị trường sẽ tiếp tục điều chỉnh thêm một vài phiên trước khi tìm được điểm cân bằng.

Tuy nhiên, xét trên bình diện dài hạn, các yếu tố nền tảng từng giúp thị trường tăng trưởng vẫn chưa thay đổi. Triển vọng nâng hạng thị trường, kỳ vọng phục hồi kinh tế cùng các chỉ báo vĩ mô tích cực vẫn được duy trì. Do đó, có thể xem đợt điều chỉnh lần này chủ yếu đến từ tâm lý và yếu tố kỹ thuật, hơn là phản ánh sự thay đổi về chất trong triển vọng thị trường.

Ông Đỗ Bảo Ngọc cho rằng với tốc độ điều chỉnh quá nhanh, thị trường có thể sớm xuất hiện lực cầu bắt đáy và thiết lập mặt bằng cân bằng mới quanh vùng 1.550 đến 1.600 điểm. Lịch sử cho thấy những phiên giảm sâu như hiện tại thường chỉ kéo dài 1 đến 2 phiên, sau đó là sự nhập cuộc của dòng tiền giá thấp nhắm vào các mã cơ bản tốt bị chiết khấu mạnh.

Trong bối cảnh thị trường bị bán tháo trên diện rộng, chuyên gia nhận định đây có thể là cơ hội cho những nhà đầu tư đang nắm giữ tiền mặt. Việc giảm giá mạnh đang tạo ra mặt bằng định giá hấp dẫn ở nhiều cổ phiếu có nền tảng tốt và kết quả kinh doanh tích cực. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần giữ được sự bình tĩnh, tránh hành động theo cảm xúc và nên giải ngân từng phần, tập trung vào các mã có tiềm năng dài hạn rõ ràng.

Ông Trần Đức Anh – Giám đốc Vĩ mô và Chiến lược thị trường Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) nhận định, đợt giảm sâu này xuất phát từ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố tiêu cực, bao gồm: Căng margin, thông tin bất lợi về trái phiếu, lãi suất liên ngân hàng tăng, cùng tác động từ các rủi ro quốc tế.

Cụ thể, Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận phát hiện hàng loạt vi phạm trong hoạt động phát hành trái phiếu của 5 ngân hàng, 37 công ty cổ phần và 25 công ty TNHH. Trong đó có 18 tổ chức phát hành thuộc Tập đoàn Novaland, 6 tổ chức của Masan và nhiều doanh nghiệp khác. Thông tin này gây ảnh hưởng mạnh đến tâm lý thị trường, nhất là nhóm cổ phiếu tài chính – bất động sản.

Bên cạnh đó, theo thống kê từ báo cáo tài chính của gần 80 công ty chứng khoán, tính đến cuối quý II/2025, tổng dư nợ cho vay margin và tự doanh đạt hơn 620.000 tỷ đồng. Dù chưa có số liệu quý III, nhưng với đà tăng của thị trường thời gian qua, dư nợ margin nhiều khả năng lập đỉnh mới, tạo ra rủi ro cao khi thị trường đảo chiều.

Song song, lãi suất trên thị trường liên ngân hàng cũng gia tăng đáng kể. Trong tuần từ 13–17/10, lãi suất qua đêm tăng từ 4,73% lên 5,75% – mức cao nhất trong hơn hai tháng, tương đương tăng 1,02 điểm % trong tuần. Diễn biến này làm gia tăng chi phí vốn ngắn hạn và phần nào ảnh hưởng đến tâm lý đầu tư ngắn hạn.

Trên bình diện quốc tế, căng thẳng thương mại Mỹ – Trung tiếp tục leo thang. Giới chức hai nước vừa xác nhận sẽ nối lại đàm phán thương mại tại Malaysia trong tuần này. Mặc dù thông tin này giúp thị trường Mỹ phục hồi nhẹ trong phiên cuối tuần trước, nhưng vẫn khiến giới đầu tư trong khu vực duy trì trạng thái thận trọng.

Cùng lúc, tại Mỹ, loạt khoản nợ xấu mới phát sinh trong hệ thống ngân hàng đang khiến thị trường toàn cầu thêm phần bất ổn. Cổ phiếu nhóm ngân hàng Mỹ biến động mạnh, làm dấy lên lo ngại rủi ro tín dụng có thể lan rộng sang các thị trường mới nổi.