VND chịu áp lực mất giá trong năm 2026: Điều hành tỷ giá phải “kiểm soát độ rơi”
TS. Vũ Đình Ánh cho rằng trong năm 2026, khả năng VND tiếp tục chịu áp lực giảm giá gần như chắc chắn. Thách thức lớn nhất của nhà điều hành không phải là “có để mất giá hay không”, mà là làm sao kiểm soát mức độ, tốc độ và thời điểm điều chỉnh tỷ giá sao cho hài hòa giữa lãi suất, xuất khẩu và sức bền tăng trưởng của nền kinh tế.
Thời điểm cuối năm 2025, thị trường ngoại hối ghi nhận dấu hiệu ổn định trở lại sau giai đoạn biến động mạnh. Ngày 27/12, Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm ở mức 25.128 đồng/USD, giảm nhẹ so với phiên trước; biên độ tham chiếu giữ ở mức 23.939 – 26.353 đồng/USD.
USD trên thị trường tự do giao dịch quanh 26.715 – 26.835 đồng/USD, thấp hơn đáng kể so với giai đoạn căng thẳng trước đó. Tại các ngân hàng thương mại lớn, tỷ giá cũng quay đầu giảm: Vietcombank niêm yết 26.054 – 26.384 đồng/USD; BIDV ở mức 26.084 – 26.384 đồng/USD.
So với mốc đỉnh gần 28.000 đồng/USD, tỷ giá đã giảm đáng kể, cho thấy áp lực ngắn hạn đã được giải tỏa. Tuy nhiên, nếu tính từ đầu năm 2025, USD vẫn tăng khoảng 3,4%, phản ánh mặt bằng tỷ giá đã dịch chuyển lên mức mới và vẫn chịu ảnh hưởng từ các yếu tố vĩ mô kéo dài.
Theo TS. Vũ Đình Ánh, việc VND mất giá trong năm 2025 là diễn biến phù hợp với xu hướng chung, trong bối cảnh USD duy trì sức mạnh. Ông đánh giá mức mất giá 3,4% là kết quả tích cực, phản ánh điều hành tỷ giá “thành công” trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.
Áp lực cuối năm mang tính kỳ vọng hơn là thiếu hụt cung – cầu
Theo chuyên gia, áp lực tỷ giá giai đoạn cuối năm 2025 chủ yếu đến từ biến động chính sách tiền tệ toàn cầu, đặc biệt là sự lên xuống nhanh của USD và kỳ vọng thị trường.
Việc điều hành linh hoạt, nhất là chủ động giãn nhu cầu ngoại tệ và sử dụng công cụ hoán đổi thay vì bán ngoại tệ quy mô lớn, giúp thị trường nhanh chóng hạ nhiệt. Song song đó, tăng trưởng xuất khẩu ổn định và dòng vốn FDI giải ngân thực tiếp tục là “điểm tựa” quan trọng của tỷ giá.
Điều hành tỷ giá đang “tiệm cận thông lệ quốc tế”
Việc Ngân hàng Nhà nước ưu tiên công cụ hoán đổi, kỳ hạn và các nghiệp vụ phái sinh thay vì can thiệp trực diện được đánh giá là bước chuyển quan trọng. Cách tiếp cận này giúp:
- Phân bổ nhu cầu ngoại tệ theo thời gian
- Giảm áp lực tức thời lên tỷ giá
- Hạn chế hao hụt dự trữ ngoại hối
- Gắn điều hành với cơ chế thị trường hơn
Bên cạnh đó, dự trữ ngoại hối ở mức an toàn, kiều hối tăng, FDI duy trì tốt, lạm phát được kiểm soát giúp Việt Nam có thêm dư địa điều hành.
Phối hợp chính sách cần chặt chẽ hơn
TS. Vũ Đình Ánh nhấn mạnh sự phối hợp giữa chính sách tiền tệ – tài khóa – quản lý ngoại hối phải gắn với kế hoạch thực thi cụ thể, đặc biệt là:
- Lập kế hoạch trả nợ công rõ ràng
- Tránh dồn áp lực ngoại tệ vào thời điểm nhạy cảm
- Minh bạch cơ cấu đồng tiền vay và trả nợ
“Nhiều cú sốc tỷ giá không xuất phát từ thị trường, mà từ thời điểm trả nợ ngoại tệ”, ông lưu ý.
Doanh nghiệp vay USD cần “tránh rủi ro kép”
Chuyên gia khuyến cáo:
- Chỉ vay USD khi có nguồn thu USD tương ứng
- Quản trị kỳ hạn vay – thanh toán chặt chẽ
- Bắt buộc sử dụng công cụ phòng hộ tỷ giá
- Đa dạng hóa cơ cấu vốn, tránh phụ thuộc USD
- Tỷ giá tăng là hiện tượng mang tính chu kỳ, nhưng cũng là phép thử năng lực quản trị tài chính doanh nghiệp.
Ba yếu tố quyết định tỷ giá VND/USD trong năm 2026
Theo TS. Vũ Đình Ánh, tỷ giá năm 2026 phụ thuộc vào 4 nhóm yếu tố then chốt:
- Lạm phát và quy mô dòng tiền: Nếu lượng tiền đồng tăng mạnh nhưng ngoại tệ không tương ứng, áp lực mất giá là tất yếu.
- Xuất khẩu và dòng vốn: Nếu xuất khẩu tiếp tục tăng, áp lực tỷ giá sẽ giảm đáng kể.
- Chính sách lãi suất: Nếu Việt Nam giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng, VND sẽ chịu áp lực mất giá.
- Vai trò nhà đầu tư nước ngoài: Nếu mô hình tăng trưởng thu hút nhiều vốn ngoại, ngoại tệ sẽ vào nền kinh tế, hỗ trợ tỷ giá.
Năm 2026: VND gần như chắc chắn chịu áp lực mất giá
Chuyên gia khẳng định: “Khả năng VND chịu áp lực mất giá trong năm 2026 gần như chắc chắn. Điều quan trọng là mức độ và cách điều hành, chứ không phải câu chuyện có mất giá hay không.”
Nếu thị trường biến động mạnh, Ngân hàng Nhà nước vẫn có đầy đủ công cụ để can thiệp: bán dự trữ ngoại hối, điều tiết lãi suất, hút bớt thanh khoản… Tuy nhiên, vấn đề nằm ở thời điểm và liều lượng.
Mục tiêu điều hành tiếp tục là ổn định tỷ giá có kiểm soát, linh hoạt theo tín hiệu thị trường, đồng thời thu hẹp khoảng cách với tỷ giá tự do, đảm bảo ổn định vĩ mô và hạn chế đầu cơ.
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay

Bàn tán về thị trường