Việt Nam trước cơ hội hút vốn tỷ USD

Phát súng quyết định nằm ở cột mốc nâng hạng thị trường lên nhóm "Mới nổi" vào tháng 9/2026, mở đường cho làn sóng vốn ngoại hàng tỷ USD đổ bộ.

Là nền kinh tế tăng trưởng nhanh hàng đầu Đông Nam Á, Việt Nam đang bước vào giai đoạn cần lượng vốn đầu tư khổng lồ để duy trì đà phát triển. Trong bối cảnh tín dụng ngân hàng dần chạm ngưỡng, thị trường vốn được kỳ vọng sẽ trở thành trụ cột mới trong việc cung ứng nguồn lực cho nền kinh tế.

Theo các chuyên gia, nhu cầu đầu tư của Việt Nam sẽ tăng từ khoảng 160 tỷ USD mỗi năm hiện nay lên 270 tỷ USD vào năm 2030 và tiến tới gần 500 tỷ USD vào năm 2045, tương đương 30-35% GDP. Nguồn vốn này sẽ tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm như hạ tầng, giao thông, chuyển đổi xanh, công nghệ số, đổi mới sáng tạo và mở rộng sản xuất.

Cải cách mở đường cho dòng vốn lớn

Báo cáo Đầu tư công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026 nhận định, với nhu cầu vốn ngày càng lớn, dư địa tăng trưởng tín dụng không còn nhiều, mở ra cơ hội để thị trường vốn đảm nhận vai trò lớn hơn trong việc dẫn vốn cho nền kinh tế.

Hiện nay, thị trường vốn mới đáp ứng khoảng 14-17% tổng nhu cầu đầu tư. Khoảng trống còn rất lớn này chính là động lực để các chính sách cải cách được đẩy nhanh.

Trong vài năm qua, nhiều điểm nghẽn đã được tháo gỡ. Quy định bỏ ký quỹ trước giao dịch giúp tăng khả năng tiếp cận thị trường, trong khi thời gian từ IPO đến niêm yết được rút ngắn từ khoảng 90 ngày xuống còn 30 ngày, góp phần cải thiện tính thanh khoản và nâng cao sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán.

Một trong những động lực lớn nhất là triển vọng nâng hạng thị trường. Nếu Việt Nam được xác nhận nâng lên nhóm thị trường mới nổi trong tháng 9/2026 như kỳ vọng, dòng vốn ngoại có thể đạt thêm khoảng 5-8 tỷ USD.

Song song đó, khung pháp lý cũng đang từng bước tiệm cận chuẩn mực quốc tế thông qua Luật Chứng khoán 2024, hoạt động giám sát được tăng cường và kế hoạch xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam được kỳ vọng sẽ mở thêm cánh cửa đón dòng vốn tổ chức toàn cầu.

Nâng hạng không chỉ để hút vốn ngoại

Những cải cách bước đầu đã mang lại kết quả tích cực. Báo cáo cho thấy VN-Index tăng 41% trong năm 2025, dẫn đầu khu vực ASEAN, trong khi mặt bằng định giá vẫn được đánh giá ở mức hấp dẫn.

Khả năng chống chịu của thị trường cũng được thể hiện khi khoảng 5 tỷ USD giá trị bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài trong giai đoạn 2024-2025 đã được dòng tiền trong nước hấp thụ hoàn toàn. Bên cạnh đó, dòng vốn FDI vẫn duy trì tích cực, tạo thêm nền tảng hỗ trợ tăng trưởng.

Triển vọng trung và dài hạn còn được củng cố nhờ kế hoạch gia tăng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng, làn sóng IPO quy mô lớn sau năm 2027 và cơ chế thử nghiệm tại Trung tâm Tài chính quốc tế, tạo điều kiện cho nhiều loại tài sản mới hình thành.

Theo đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, mục tiêu của việc nâng hạng không đơn thuần là thu hút vốn ngoại mà còn hướng tới phát triển thị trường phát hành, giúp doanh nghiệp huy động vốn hiệu quả hơn và mở rộng quy mô thị trường.

Những doanh nghiệp có quy mô IPO lớn hoàn toàn có cơ hội được đưa vào các bộ chỉ số quốc tế thông qua các kỳ rà soát vốn hóa định kỳ, qua đó nâng sức hút với nhà đầu tư toàn cầu.

Chìa khóa nằm ở chất lượng thị trường

Để tận dụng cơ hội này, cơ quan quản lý xác định hoàn thiện thể chế là ưu tiên hàng đầu. Trọng tâm là sửa đổi Luật Chứng khoán, bổ sung các quy định đáp ứng tiêu chuẩn của thị trường mới nổi và tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn cho các loại hình quỹ đầu tư phát triển.

Theo giới chuyên gia, nâng hạng thực chất là quá trình nâng cấp toàn diện chất lượng thị trường, từ khung pháp lý, hạ tầng giao dịch, tính minh bạch đến chất lượng doanh nghiệp niêm yết.

Khi những cải cách được triển khai đồng bộ và niềm tin của nhà đầu tư tiếp tục được củng cố, quá trình nâng hạng sẽ không chỉ mang lại dòng vốn ngắn hạn mà còn tạo nền tảng thu hút dòng tiền dài hạn, giúp thị trường vốn trở thành động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn mới.