#Deal, IPO & Quản trị

24HMONEY đã kiểm duyệt

Vì sao Warren Buffett coi các thương vụ IPO là "cú lừa" hào nhoáng của Wall Street?

Trong hơn 80 năm sự nghiệp đầu tư lừng lẫy, Warren Buffett luôn giữ một nguyên tắc sắt đá: Nói không với các thương vụ IPO (Phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng). Thương vụ hiếm hoi phá lệ gần đây nhất là việc Berkshire Hathaway mua cổ phiếu của Snowflake vào năm 2020, nhưng đó là do cấp dưới của ông (Todd Combs hoặc Ted Weschler) quyết định, chứ không phải Buffett.

Lý do "Nhà hiền triết xứ Omaha" né tránh các công ty vừa lên sàn không phải vì ông ghét công nghệ mới hay doanh nghiệp trẻ, mà nó xuất phát từ những triết lý cốt lõi trong phương pháp đầu tư giá trị:

1. Bản chất của IPO là "Chợ người bán"

Buffett từng nói rằng bạn không thể mua được một món hời tại một phiên IPO.

Khi một công ty tiến hành IPO, thời điểm lên sàn luôn được lựa chọn cực kỳ kỹ lưỡng bởi chủ doanh nghiệp và các ngân hàng bảo lãnh. Họ sẽ chọn thời điểm thị trường đang hưng phấn nhất, ngành nghề đó đang "hot" nhất để bán được cổ phiếu với mức giá cao nhất có thể.

Là một nhà đầu tư giá trị, Buffett chỉ thích mua khi người khác hoảng loạn cắt lỗ (chợ người mua). Việc lao vào một thị trường nơi người bán nắm đằng chuôi và đã chuẩn bị sẵn một kịch bản truyền thông hoàn hảo là điều hoàn toàn đi ngược lại nguyên lý "Biên độ an toàn" của ông.

2. Sự thiếu vắng của "Dữ liệu lịch sử khốc liệt"

Để xuống tiền mua một doanh nghiệp, Buffett cần nhìn thấy cách doanh nghiệp đó sinh tồn qua ít nhất một đến hai chu kỳ khủng hoảng kinh tế.

Buffett không đầu tư dựa trên lời hứa về tương lai mà dựa trên sự bền vững của quá khứ. Một công ty chưa từng nếm mùi suy thoái thì chưa chứng minh được "Hào nước kinh tế" của mình đủ sâu để bảo vệ cổ đông.

3. Hệ thống đòn bẩy tiếp thị khổng lồ

Một đợt IPO thành công không chỉ dựa vào nội lực doanh nghiệp mà phụ thuộc rất nhiều vào tài "thổi giá" của các công ty môi giới chứng khoán Wall Street. Họ chi hàng triệu USD cho các chiến dịch Roadshow để tạo ra tâm lý FOMO (Sợ bỏ lỡ cơ hội) cho nhà đầu tư nhỏ lẻ.

"Một đợt IPO giống như việc một người đàn ông mặc bộ vest đẹp nhất vào ngày cưới của mình để đi tán tỉnh các nhà đầu tư." – Warren Buffett ví von.

Ông chọn cách đứng ngoài sàn diễn đó, đợi cho đến khi sự chú ý của đám đông nguội lạnh (thường là vài năm sau IPO), giá cổ phiếu rơi về đúng giá trị thực, lúc đó ông mới bắt đầu xem xét.

4. Chi phí giao dịch ngầm quá lớn

Khi mua cổ phiếu thông thường trên sàn, chi phí giao dịch là rất nhỏ. Nhưng với IPO, các ngân hàng bảo lãnh thường "đút túi" từ 3% đến 7% tổng số vốn huy động được dưới dạng phí dịch vụ. Buffett cực kỳ nhạy cảm với các loại chi phí trung gian này. Ông cho rằng ngay khi chưa bắt đầu vận hành, dòng vốn của cổ đông đã bị hao hụt một phần lớn để nuôi các ngân hàng đầu tư, khiến tỷ suất sinh lời bị kéo thấp xuống.

5. Quá nhiều cơ hội tốt hơn trên thị trường thứ cấp

Triết lý của Buffett là "Vùng an toàn" . Trên thị trường chứng khoán hàng ngày, luôn có hàng ngàn cổ phiếu của các doanh nghiệp lâu đời, minh bạch, dòng tiền dồi dào (như Coca-Cola, American Express, Apple) bị định giá thấp chỉ vì một tin tức tiêu cực ngắn hạn.

Việc gì phải mạo hiểm đặt cược vào một tân binh đầy rủi ro khi bạn có thể mua lại những "gã khổng lồ" đã được kiểm chứng với giá sale-off?

Lời khuyên kinh điển của Buffett về IPO:

"Bạn không cần phải nhảy vào mọi đường bóng được ném tới. Bạn có thể đứng ở vạch và đợi đường bóng đúng gu nhất của mình." IPO đối với Buffett là những đường bóng quá nhanh, quá ảo và chứa đầy cạm bẫy.