Vì sao Siêu El Niño đang khiến thế giới phải cảnh giác? Đồng đô la đã kết thúc giai đoạn đi ngang chưa?

El Niño đã quay trở lại và có thể phát triển thành sự kiện rất mạnh vào năm 2027, làm gia tăng nguy cơ hạn hán, lũ lụt và nắng nóng toàn cầu.

Một hiện tượng thời tiết tuần hoàn có thể gây lũ lụt ở lục địa này và hạn hán ở lục địa khác đã quay trở lại.

El Niño xảy ra khi khí quyển phản ứng với tình trạng nhiệt độ bề mặt Thái Bình Dương duy trì ở mức cao hơn bình thường trong thời gian dài. Nước biển đã nóng lên nhanh chóng trong những tháng gần đây và ngày 10.6, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản chính thức xác nhận các điều kiện El Niño đã xuất hiện.

Lần này, hiện tượng có thể đặc biệt mạnh. Theo Trung tâm Dự báo Khí hậu Mỹ, có 67% khả năng El Niño sẽ phát triển thành một sự kiện mạnh hoặc rất mạnh khi bước sang năm 2027. Những sự kiện như vậy thường được gọi là “Siêu El Niño”.

Mặc dù bắt nguồn từ Thái Bình Dương, El Niño có thể tác động đến nhiều khu vực trên thế giới. Hiện tượng này ảnh hưởng đến thị trường nông sản, năng lượng và nhiều lĩnh vực kinh tế khác. Sự trở lại của El Niño diễn ra trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn đang đối mặt với khủng hoảng năng lượng, thiếu hụt phân bón và áp lực lạm phát do chiến sự ở Trung Đông.

El Niño lần đầu được các ngư dân Peru ghi nhận vào những năm 1600. Họ nhận thấy nước biển Thái Bình Dương ấm lên bất thường vào dịp Giáng sinh trong một số năm và đặt tên hiện tượng này là El Niño de Navidad để chỉ Chúa Hài đồng.

Trong thời kỳ El Niño, gió mậu dịch thường thổi từ Đông sang Tây và đẩy khối nước ấm của Thái Bình Dương về phía châu Á sẽ suy yếu hoặc thậm chí đảo chiều. Hiện các nhà khoa học vẫn chưa xác định rõ nguyên nhân của sự thay đổi này. Tuy nhiên, kết quả là nước ấm dịch chuyển về phía châu Mỹ, làm nóng các khu vực rộng lớn ở trung tâm và phía Đông Thái Bình Dương.

Lượng nhiệt bổ sung đó tiếp tục làm thay đổi khí quyển phía trên mặt biển. Từ đó, đường đi của các cơn bão thay đổi và các hình thái mưa cũng dịch chuyển theo.

El Niño không xuất hiện theo một lịch trình cố định. Hiện tượng này thường xảy ra từ hai đến bảy năm một lần, với cường độ và thời gian kéo dài khác nhau. Sự kiện gần nhất diễn ra trong giai đoạn 2023 đến 2024.

El Niño là một phần của chu trình khí hậu lớn hơn tại Thái Bình Dương, được gọi là Dao động Nam El Niño. Chu trình này luân phiên giữa El Niño, pha lạnh hơn là La Niña và trạng thái trung tính ở giữa. Trong thời kỳ La Niña, gió mậu dịch từ Đông sang Tây mạnh lên, đẩy nước ấm đi xa hơn về phía Tây và khiến khu vực phía Đông Thái Bình Dương lạnh hơn bình thường.

Do Thái Bình Dương bao phủ khoảng một phần ba bề mặt Trái Đất, Dao động Nam El Niño có ảnh hưởng rất lớn đến thời tiết toàn cầu. Mặc dù Đại Tây Dương và Ấn Độ Dương cũng có những hình thái khí hậu tương tự, phạm vi tác động của chúng nhỏ hơn đáng kể.

Các sự kiện El Niño và La Niña thường đạt đỉnh vào khoảng tháng 12 đến tháng 1, dù ảnh hưởng của chúng có thể kéo dài thêm nhiều tháng sau đó.

Các nhà khoa học xác định El Niño bằng cách theo dõi nhiệt độ nước biển tại Thái Bình Dương, phổ biến nhất là ở khu vực mang tên Niño 3.4. Theo tiêu chuẩn của Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ, El Niño được xác nhận khi nhiệt độ bề mặt nước biển cao hơn mức trung bình dài hạn ít nhất 0,5 độ C trong năm giai đoạn ba tháng chồng lấn liên tiếp.

Đối với một sự kiện El Niño mạnh, mức chênh lệch nhiệt độ phải đạt ít nhất 1,5 độ C. Nếu vượt 2 độ C, hiện tượng này được xếp vào nhóm rất mạnh.

Cụm từ “Siêu El Niño” không phải là thuật ngữ chính thức được các cơ quan dự báo như Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ hay Tổ chức Khí tượng Thế giới sử dụng. Tuy nhiên, khái niệm này trở nên phổ biến trong năm nay khi khả năng xuất hiện một El Niño rất mạnh ngày càng rõ nét.

Các đợt El Niño rất mạnh khá hiếm. Kể từ năm 1950 chỉ có một vài lần được ghi nhận và lần gần nhất diễn ra trong giai đoạn 2015 đến 2016. Dù El Niño mạnh thường làm gia tăng nguy cơ thời tiết cực đoan, điều đó không đồng nghĩa chắc chắn các hiện tượng này sẽ xảy ra.

Thông thường, lượng nhiệt mà El Niño giải phóng dần từ Thái Bình Dương vào khí quyển sẽ đẩy nhiệt độ toàn cầu lên các mức cao mới. Các nhà khoa học kỳ vọng năm 2027 có thể trở thành một trong những năm nóng nhất từng được ghi nhận và thậm chí vượt qua năm 2024, năm có nhiệt độ cao hơn 1,5 độ C so với mức trung bình thời kỳ tiền công nghiệp.

Tuy nhiên, El Niño không tác động đồng đều đến mọi khu vực. Ảnh hưởng của nó thường xuất hiện trước tiên ở vùng nhiệt đới rồi lan rộng sang Úc, châu Á, châu Mỹ và châu Phi.

Úc, Đông Nam Á, miền Bắc nước Mỹ và Canada thường trở nên nóng và khô hơn, làm gia tăng nguy cơ hạn hán và cháy rừng. Tại Ấn Độ, lượng mưa gió mùa có thể bị gián đoạn. Trong khi đó, miền Nam nước Mỹ, Chile, Argentina và một số khu vực ở Đông Phi thường có điều kiện ẩm ướt hơn và đối mặt với nguy cơ lũ lụt cao hơn.

Một tác động đáng chú ý khác là mùa bão ở Đại Tây Dương thường yên ắng hơn trong các năm El Niño. Nguyên nhân là hiện tượng đứt gió gia tăng, tức sự thay đổi đột ngột về tốc độ hoặc hướng gió, khiến các cơn bão đang hình thành dễ bị suy yếu hoặc tan rã.

Những cơn bão vẫn có thể gây thiệt hại nghiêm trọng, nhưng số lượng ít hơn giúp giảm rủi ro đối với cộng đồng, cơ sở hạ tầng và các tài sản dầu khí tại Vịnh Mexico.

Thông thường, Đại Tây Dương ghi nhận khoảng 14 cơn bão được đặt tên mỗi năm trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 11. Một cơn bão được đặt tên khi tốc độ gió đạt từ 63 km/giờ trở lên. Lần này, Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ dự báo chỉ có từ 8 đến 14 cơn bão, một phần do ảnh hưởng của El Niño.

Ngược lại, hoạt động bão nhiệt đới trên khắp Thái Bình Dương thường gia tăng trong các năm El Niño. Nước biển ấm hơn cung cấp thêm năng lượng cho các cơn bão, đồng nghĩa với việc nhiều khu vực ở châu Á có thể phải đối mặt với nguy cơ thiệt hại lớn hơn.

Chính vì vậy, El Niño là một trong những tín hiệu khí hậu được theo dõi sát sao nhất thế giới. Hiện tượng này giúp cung cấp manh mối sớm về nguy cơ hạn hán, bão, năng suất cây trồng và nhu cầu năng lượng trong nhiều tháng tiếp theo.

Các công ty điện lực sử dụng dự báo Dao động Nam El Niño để đánh giá nhu cầu sưởi ấm và làm mát. Nhiệt độ cao hơn thường làm tăng nhu cầu sử dụng điều hòa, từ đó gây áp lực lên lưới điện và làm tăng nguy cơ mất điện. Trong khi đó, lượng mưa giảm có thể khiến sản lượng điện từ các đập thủy điện suy giảm.

Các nhà giao dịch hàng hóa cũng theo dõi sát sao những rủi ro đối với cây trồng, hoạt động khai thác mỏ, sản xuất dầu khí và các tuyến vận tải biển. Hạn hán có thể làm giảm mực nước tại Kênh đào Panama, tuyến đường nối Đại Tây Dương với Thái Bình Dương, từ đó làm chậm lưu thông hàng hóa qua một trong những nút giao thương hàng hải bận rộn nhất thế giới.

El Niño có thể mang lại cả tác động tích cực lẫn tiêu cực. Tuy nhiên, xét trên quy mô toàn cầu, thiệt hại kinh tế trong lịch sử thường lớn hơn lợi ích mà hiện tượng này mang lại cho từng khu vực.

Các nhà khoa học tại Đại học Dartmouth đã phân tích tác động kéo dài trong 5 năm sau các đợt El Niño và ước tính sự kiện năm 1997 đến 1998 đã làm kinh tế toàn cầu thiệt hại khoảng 5,7 ngàn tỉ USD.

Một số loại cây trồng có thể hưởng lợi từ El Niño. Chẳng hạn, lượng mưa dồi dào hơn tại California giúp cải thiện năng suất bơ và hạnh nhân. Tuy nhiên, nhiều mặt hàng nông sản chủ lực như gạo, lúa mì, dầu cọ, cà phê và đường lại được trồng ở những khu vực có nguy cơ đối mặt với thời tiết khô và nóng hơn.

Không chỉ ảnh hưởng trên đất liền, El Niño còn có thể gây xáo trộn ngành khai thác thủy sản. Khi nước ấm di chuyển về phía Đông trên Thái Bình Dương, nó cản trở dòng nước lạnh giàu dinh dưỡng trồi lên mặt biển. Điều này làm giảm lượng thực vật phù du, nguồn thức ăn quan trọng của nhiều loài cá.

Một số loài như cá cơm ngoài khơi Peru có thể di chuyển xuống vùng nước sâu và mát hơn, khiến việc đánh bắt trở nên khó khăn hơn. Trong khi đó, các loài cá nhiệt đới có thể mở rộng phạm vi sinh sống tới những khu vực trước đây quá lạnh đối với chúng.

Sản lượng cây trồng suy giảm, sản lượng đánh bắt thấp hơn và tình trạng gia súc chết do thời tiết khắc nghiệt có thể đe dọa an ninh lương thực toàn cầu và đẩy giá thực phẩm tăng cao.

Các nhà khoa học vẫn đang tranh luận về việc biến đổi khí hậu sẽ ảnh hưởng như thế nào đến tần suất và cường độ của El Niño. Trước đây, nhiều mô hình dự báo cho rằng hiện tượng này có thể xuất hiện thường xuyên hơn khi Trái Đất nóng lên. Tuy nhiên, phần lớn thế kỷ 21 lại chứng kiến sự chi phối của các điều kiện La Niña, cho thấy vẫn còn nhiều điều chưa được hiểu rõ về chu trình Dao động Nam El Niño.

Bên cạnh đó, một số nhà nghiên cứu lo ngại rằng nhiệt độ đại dương ngày càng tăng có thể khiến việc đánh giá El Niño và La Niña trở nên khó khăn hơn. Nguyên nhân là các hiện tượng này thường được xác định dựa trên mức độ lệch so với nền nhiệt của những thập kỷ trước.

Dù còn nhiều tranh luận, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy một thế giới nóng hơn có thể làm khuếch đại các tác động của El Niño. Nhiệt độ cao có thể khiến hạn hán trở nên nghiêm trọng hơn tại những khu vực vốn đã khô hạn. Đồng thời, không khí ấm hơn giữ được nhiều hơi nước hơn, làm gia tăng nguy cơ xuất hiện những trận mưa lớn trong các cơn bão.

Ngoài nguy cơ của thời tiết cực đoan xu hướng đồng đô la cũng đáng quan tâm.

Từ sau khi chủ tịch Kevin lên kế nhiệm tại cục dữ trữ liên bang, các hoạt động và quyết định của Tân Chủ Tịch hiện vẫn rất ôn hòa và tuân thủ theo các dữ liệu vĩ mô.

Mức việc làm mới tạo ra vẫn ở mức cao, nền kinh tế mỹ vẫn chi tiêu rất tốt CPI lõi tăng nhẹ bởi cuộc xung đột của Trung Đông được giải thích rằng mang tính ngắn hạn và không ảnh hưởng quá lâu đến lạm phát. Tuy nhiên, lãi suất tại Châu Âu đang có những tín hiệu tăng nhẹ, xu hướng đi ngang của đồng đô la từ vùng 92$ đã dần dần tiến lên gần chạm mốc 100$.

Theo quan điểm cá nhân của tôi, xu hướng của đồng đô la có xu hướng tăng trở lại với mức target quanh 102$. Điều này có thể làm cho các sản phẩm hàng hóa kim loại quý gặp áp lực , lạm phát toàn cầu có thể nhích lên khi mức lạm phát và chênh lệch giữa các đồng tiền so với đồng đô la ngày càng lớn.

Đầu tư hàng hóa là việc giao dịch Mua - Bán các hợp đồng hàng hóa tương lai có kỳ hạn. Nhà đầu tư mua bán trên thị trường nhằm hưởng lợi chênh lệch giá của sản phẩm.

Với thời gian nắm giữ hợp đồng 1 năm và khả năng thanh khoản tốt trên toàn thế giới, đầu tư hàng hóa đang là kênh đầu tư thu hút nhiều sự quan tâm của các nhà đầu tư.

Các nhóm sản phẩm nông sản như: lúa mì, ngô, đậu tương, ....hay nhóm nguyên liệu công nghiệp như Đường, caphe, ca cao đang ở vùng giá cực kỳ thấp sau nhiều năm.

Để có thể đầu tư bất kỳ sản phẩm hàng hóa nào, nhà đầu tư có thể liên hệ em để mở tài khoản và hỗ trợ cách tìm hiểu các cơ hội đầu tư trên thị trường.

Nhờ sự phổ biến của thị trường, việc hợp tác với các nhà đầu tư, các chuyên gia, các nhà tư vấn chứng khoán, kênh tài chính khác luôn được chào đón.

============================================

Thúy Nguyễn commodity.