VEA quý 3: Lợi nhuận tăng nhưng tiền gửi mới là biến số đáng chú ý

Tổng Công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam (VEA) ghi nhận lợi nhuận sau thuế quý 3/2026 đạt 1.893 tỷ đồng, tăng 5% so với cùng kỳ.

Điểm đáng chú ý là mức tăng này không đến từ sự cải thiện rõ rệt của các liên doanh ô tô, mà chủ yếu nhờ thu nhập tài chính tăng mạnh. Điều này khiến câu chuyện của VEA trong ngắn hạn không chỉ nằm ở Honda, Toyota hay Ford, mà còn nằm ở khối tiền mặt hơn 22.000 tỷ đồng đang tạo ra nguồn thu đáng kể.

Doanh thu quý 3 đạt 1.256 tỷ đồng, tăng 15% so với cùng kỳ, nhưng lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh chỉ đạt 25 tỷ đồng, giảm 29%. Trong khi đó, lợi nhuận từ các công ty liên kết đạt 1.605 tỷ đồng, chỉ tăng 1%. Toyota là điểm sáng khi phần lợi nhuận đóng góp tăng 122%, nhưng mức tăng này gần như bị triệt tiêu bởi Honda giảm 5% và Ford cùng các khoản liên kết khác giảm 26%.

Sự phân hóa này khá phù hợp với diễn biến bán hàng trong quý. Doanh số xe máy Honda tăng 8%, nhưng ô tô Honda giảm tới 30%. Toyota giảm 2%, còn Ford giảm 24% so với nền cao cùng kỳ. Như vậy, động lực từ các liên doanh chưa thực sự đồng đều và chưa đủ để tạo ra một nhịp tăng trưởng lợi nhuận mạnh cho VEA.

Phần bù lại nằm ở tài chính. Lợi nhuận ngoài hoạt động kinh doanh tăng 40%, trong đó thu nhập tài chính ròng tăng 45%. Cuối quý 3, VEA sở hữu khoảng 22.600 tỷ đồng tiền gửi, tăng 15,5% so với cùng kỳ và tăng tới 53,8% so với đầu năm sau khi nhận cổ tức từ Honda Việt Nam. Trong môi trường lãi suất cao hơn, lượng tiền gửi này đang trở thành một nguồn tạo lợi nhuận rất đáng kể.

Đây cũng là điểm cần nhìn đúng về chất lượng tăng trưởng của VEA. Lợi nhuận vẫn tăng và dòng tiền lớn giúp doanh nghiệp có vị thế tài chính rất an toàn, nhưng phần tăng trưởng trong quý 3 chưa phản ánh một sự bứt phá đồng bộ của hoạt động cốt lõi. Thu nhập lãi từ tiền gửi có thể duy trì ở mức cao nếu mặt bằng lãi suất và quy mô tiền gửi tiếp tục thuận lợi, nhưng về dài hạn, khả năng tăng trưởng bền vững vẫn phụ thuộc nhiều hơn vào lợi nhuận từ Honda, Toyota và Ford.

Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận sau thuế đạt 5.849 tỷ đồng, tăng 13% và đã hoàn thành khoảng 82% mức dự phóng cả năm. Lợi nhuận từ các công ty liên kết tăng 10%, trong khi thu nhập tài chính ròng vẫn duy trì mức tăng 34%. Kết quả này tạo nền khá thuận lợi cho quý 4, đặc biệt khi VEA vẫn chưa nhận cổ tức từ Toyota và Ford trong 9 tháng đầu năm. Nếu các khoản phân phối này được thực hiện, lượng tiền nhàn rỗi có thể tiếp tục được củng cố và hỗ trợ thu nhập tài chính ở các kỳ sau.

Ngược lại, rủi ro lớn nhất vẫn nằm ở sức cầu ô tô. Doanh số ô tô Honda và Ford đang giảm khá mạnh, nên nếu xu hướng này kéo dài, lợi nhuận từ các công ty liên kết có thể chịu áp lực. Khi đó, thu nhập tài chính sẽ đóng vai trò giữ nhịp lợi nhuận nhiều hơn là tạo ra một chu kỳ tăng trưởng mới.

Vì vậy, điểm đáng chú ý nhất của VEA hiện tại không phải là lợi nhuận quý 3 tăng 5%, mà là cơ cấu tạo ra mức tăng đó. Khối tiền gửi 22.600 tỷ đồng đang giúp lợi nhuận có thêm lớp đệm đáng kể, nhưng để câu chuyện tăng trưởng trở nên thuyết phục hơn, thị trường cần thấy sự phục hồi rõ hơn từ Honda, Toyota và Ford trong các quý tới.

Nhà đầu tư muốn tham khảo vùng giá tích sản và giá mục tiêu của VEA có thể vào trang tiểu sử để xem phân tích chi tiết.