Vàng nội địa còn chịu 'án' đắt đỏ bao lâu?

Thị trường vàng trong nước đang bị giam cầm trong trạng thái "thắt cung" khi chính sách nhập khẩu chưa được mở khóa. Trong khi chờ đợi lối thoát chính thức đến 2026, giá vàng nội địa sẽ tiếp tục là con tin chịu sự chi phối tuyệt đối từ mọi biến động của giá vàng thế giới, duy trì một mức chênh lệch phi lý gây thiệt hại cho người dân.

Thị trường vàng trong nước đang bị giam cầm trong trạng thái "thắt cung" khi chính sách nhập khẩu chưa được mở khóa. Cơ chế điều hành mới dù đã được khởi động nhưng vẫn phải chờ đợi: Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư hướng dẫn Nghị định 232/2025/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 24).

Theo quy trình mới, các doanh nghiệp và ngân hàng được cấp phép sản xuất vàng miếng sẽ phải nộp hồ sơ xin cấp hạn mức xuất, nhập khẩu vàng cho NHNN chậm nhất vào ngày 15/11 hàng năm. NHNN sau đó có trách nhiệm cấp hoặc từ chối hạn mức trước ngày 15/12.

Điều này có nghĩa là, ngay cả khi Thông tư được ban hành ngay trong tháng 10/2025, thì sớm nhất phải đến đầu năm 2026, hoạt động nhập khẩu vàng nguyên liệu và sản xuất vàng miếng mới có thể được thực hiện. Mốc thời gian này khớp với dự báo của nhiều đơn vị phân tích, củng cố nhận định về một khoảng trống nguồn cung kéo dài.

Doanh nghiệp sẵn sàng bứt tốc

Bất chấp sự chậm trễ về mặt pháp lý, các doanh nghiệp và ngân hàng đã thể hiện sự sẵn sàng bứt tốc ngay khi cửa nhập khẩu được mở.

Ông Đào Công Thắng, Quyền Tổng giám đốc SJC, khẳng định công ty sẽ làm thủ tục xin cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu và với dây chuyền công suất 5.000 lượng/ngày, SJC có thể ngay lập tức sản xuất vàng miếng và bán ra thị trường.

Ông Phạm Quang Thắng, Phó Tổng giám đốc Techcombank, cho biết ngân hàng đã chủ động tìm kiếm đối tác quốc tế để nhập khẩu và chế tác vàng miếng thương hiệu Techcombank, đồng thời chuẩn bị toàn diện về cơ sở vật chất, nhân sự, kho bãi và các kênh phân phối.

Giá vàng phá kỷ lục: Thách thức chênh lệch phi lý

Trong giai đoạn "chờ" chính sách, giá vàng trong nước vẫn là con tin chịu sự chi phối tuyệt đối của giá vàng thế giới.

Tháng 9/2025 chứng kiến giá vàng thế giới liên tục phá đỉnh lịch sử, lần đầu tiên vượt qua mốc 3.800 USD/ounce, nhờ sự suy yếu của đồng USD và kỳ vọng Fed cắt giảm lãi suất.

Cùng với đà tăng đó, giá vàng trong nước cũng liên tục thiết lập kỷ lục mới. Trong phiên 30/9, giá vàng miếng SJC được niêm yết ở mức 137,3 triệu đồng/lượng chiều bán ra – mức giá chưa từng có trong lịch sử. Tính riêng tháng 9/2025, giá vàng miếng SJC đã tăng tới 6,7 triệu đồng/lượng.

Ông Ngô Thành Huấn, CEO FIDT, nhận định thị trường vàng trong nước cần thêm nhiều thời gian hơn trước khi có những chuyển biến thực chất. Theo ông, việc bãi bỏ độc quyền SJC mới chỉ là "phát pháo" đầu tiên. Để thiết lập một cơ chế cạnh tranh thực sự (từ đấu thầu, nhập khẩu trực tiếp đến đa dạng hóa thương hiệu), cần một quá trình cải cách kéo dài.

Đại diện FIDT đánh giá, chênh lệch giữa giá vàng thế giới và giá vàng trong nước có thể duy trì ở mức 10−15 triệu đồng/lượng trong suốt năm 2025, trước khi từ từ co lại về mức 5−7 triệu sau khoảng 1–1,5 năm.

Minh bạch hóa thị trường: Mệnh lệnh hành chính

Song song với việc sửa đổi Nghị định 24, Chính phủ cũng đã ban hành nhiều mệnh lệnh hành chính nhằm minh bạch hóa thị trường.

Mới đây nhất, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã ban hành 3 quyết định xử phạt về hành vi cạnh tranh không lành mạnh đối với ba doanh nghiệp kinh doanh vàng lớn (SJC, Doji, Bảo Tín Minh Châu).

Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng giao các cơ quan chức năng xây dựng giải pháp khả thi để cân bằng cung - cầu, ngăn chặn tình trạng trục lợi chính sách, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát nhằm hạn chế đầu cơ, tích trữ, buôn lậu. Việc sớm ban hành hướng dẫn thực hiện Nghị định 232 là yêu cầu cấp thiết để thị trường vàng sớm hoạt động theo hướng minh bạch và công bằng hơn.