MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Từ mới nổi đến phát triển: Việt Nam đang ở đâu trên bản đồ nâng hạng toàn cầu?

Nâng hạng thị trường chứng khoán không chỉ là một cột mốc kỹ thuật, mà là bước ngoặt chiến lược khẳng định vị thế kinh tế – tài chính của một quốc gia trong mắt giới đầu tư toàn cầu.

1. Thế nào là một thị trường phát triển?

Một thị trường chỉ được xem là “phát triển” khi hội tụ đầy đủ ba nhóm yếu tố:

Nền tảng kinh tế vĩ mô mạnh và thu nhập cao – thể hiện qua mức GNI bình quân đầu người ổn định ở nhóm “High Income”.

Quy mô và chiều sâu của thị trường tài chính – có đủ doanh nghiệp đạt chuẩn về vốn hóa, thanh khoản, và mức độ hấp dẫn nhà đầu tư tổ chức quốc tế.

Khung vận hành minh bạch và hiệu quả – bao gồm tự do tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài, quy trình đăng ký – giao dịch đơn giản, hệ thống thanh toán bù trừ tập trung, cùng việc áp dụng các chuẩn mực kế toán quốc tế (IFRS).

2. Việt Nam đang ở đâu trên bản đồ nâng hạng?

Tính đến quý I/2025, Việt Nam đã ghi nhận nhiều tiến bộ đáng kể, đặc biệt trong nhóm tiêu chí liên quan đến quản trị, minh bạch và hạ tầng thị trường. Tuy vậy, vẫn còn nhiều “điểm nghẽn” cản trở việc bước lên nấc thang cao hơn.

Những rào cản lớn nhất hiện nay gồm:

Giới hạn sở hữu nước ngoài (foreign room) chưa được gỡ bỏ triệt để.

Trung tâm bù trừ thanh toán tập trung (CCP) chưa thành lập.

Các công cụ đầu tư như vay, bán khống, phái sinh, giao dịch ngoài sàn chưa phát triển đầy đủ.

Theo FTSE Russell, Việt Nam hiện vẫn ở nhóm “Thị trường mới nổi thứ cấp”, với 14/22 tiêu chí cần cải thiện để đủ điều kiện nâng lên nhóm “Mới nổi bậc cao”. Trong khi đó, MSCI đánh giá Việt Nam đã đạt 12/18 tiêu chí, nằm trong giai đoạn xem xét trước khi được đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng.

3. Bài học từ những thị trường đi trước

Nhìn ra thế giới, có thể thấy các thị trường phát triển đều hội tụ ba điểm chung: tự do hóa hoàn toàn dòng vốn, minh bạch thông tin, và nền tảng hạ tầng giao dịch hiện đại.

Mỹ là hình mẫu tiêu biểu với hai sàn giao dịch lớn NYSE và NASDAQ, áp dụng chuẩn T+1, hệ thống lưu ký – thanh toán tập trung và chuẩn kế toán quốc tế.

Tại châu Âu, Sở Giao dịch Chứng khoán London (LSE) hoạt động từ năm 1801, cho phép sở hữu nước ngoài không giới hạn và sẽ chuyển sang giao dịch T+1 từ năm 2027.

Ở châu Á, Nhật Bản và Singapore là hai quốc gia đạt chuẩn “phát triển” theo cả MSCI và FTSE. Singapore đặc biệt nổi bật với hệ thống lưu ký CDP, trung tâm bù trừ CCP, và khung pháp lý IFRS toàn diện – được xem là “ngọn hải đăng” của tài chính khu vực.

4. Con đường phía trước của Việt Nam

Theo Đề án Nâng hạng Thị trường Chứng khoán Việt Nam (ban hành ngày 12/9/2025), mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam sẽ đáp ứng đủ tiêu chí để bước lên nhóm “Thị trường mới nổi bậc cao” theo FTSE và tiến gần hơn đến chuẩn “Advanced Emerging Market” của MSCI.

Để đạt được điều đó, Việt Nam cần tập trung vào ba trụ cột then chốt:

Tự do hóa thị trường ngoại hối và thanh toán vốn.

Hoàn thiện trung tâm bù trừ thanh toán tập trung (CCP).

Gỡ bỏ giới hạn sở hữu nước ngoài và đa dạng hóa công cụ đầu tư.

Song song, việc củng cố nền tảng pháp lý, nâng cao tính minh bạch và áp dụng IFRS cũng là yếu tố bắt buộc để tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế.

5. Kết luận

Việc nâng hạng không chỉ mở cánh cửa đón dòng vốn ngoại quy mô lớn, mà còn thúc đẩy chuẩn hóa toàn bộ hệ sinh thái tài chính Việt Nam. Khi những điểm nghẽn pháp lý và kỹ thuật được tháo gỡ, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành thị trường phát triển mới nổi năng động nhất Đông Nam Á trong thập kỷ tới – một điểm đến đáng tin cậy cho nhà đầu tư toàn cầu.