Trái phiếu vào mùa thử lửa

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) quý II/2026 ghi nhận đà phát hành chậm lại trong bối cảnh lãi suất duy trì ở mức cao và thanh khoản hệ thống chưa cải thiện đáng kể. Trong khi đó, áp lực tái cấp vốn đang gia tăng khi hàng trăm nghìn tỷ đồng trái phiếu sẽ lần lượt đáo hạn trong 12 tháng tới.

Ngân hàng và bất động sản vẫn là hai nhóm huy động vốn lớn nhất trên thị trường trái phiếu. Tuy nhiên, chi phí vốn tăng cùng rủi ro tái cấp vốn đang tạo ra những thách thức mới đối với doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm bất động sản.

Theo VIS Rating, phát hành trái phiếu doanh nghiệp sơ cấp trong 2 quý đầu năm 2026 đạt 223 nghìn tỷ đồng, giảm 8,5% so cùng kỳ năm trước. Trong đó, phát hành của các ngân hàng giảm sâu 39,4% do điều kiện thanh khoản thắt chặt và các giới hạn tỷ lệ thanh khoản theo quy định giảm nhu cầu nhà đầu tư. Dữ liệu từ Hiệp hội thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA) ghi nhận lũy kế từ đầu năm đến 17/7 tổng giá trị phát hành đạt 272.397 tỷ đồng, trong đó phát hành riêng lẻ chiếm 90,33% với 246.065 tỷ đồng, phát hành công khai chỉ 9,67% với 26.333 tỷ đồng.

Điều kiện huy động thắt chặt đẩy lãi suất coupon tăng đáng kể. Bình quân các ngân hàng phát hành ở mức 8,5%, tăng 2,6 điểm phần trăm so cùng kỳ, còn bất động sản ở mức 11,5%, tăng 0,8 điểm phần trăm. Phát hành bất động sản trong quý II tăng mạnh 123% so cùng kỳ, tập trung ở các chủ đầu tư lớn. Vinhomes dẫn đầu với 21.000 tỷ đồng phát hành ở các kỳ hạn 2-3 năm với lãi suất 12-12,5%/năm. Các doanh nghiệp khác như Marina Center, T&T, Hưng Long, Parkland 53 cũng tăng phát hành để huy động vốn trong bối cảnh lãi suất cao.

VIS Rating cảnh báo rủi ro tái cấp vốn tăng cao với khoảng 235 nghìn tỷ đồng trái phiếu sắp đáo hạn trong 12 tháng tới. Áp lực tập trung vào bất động sản, chiếm 54,7% tổng giá trị đáo hạn với 59.620 tỷ đồng, tiếp theo ngân hàng 19% với 20.755 tỷ đồng. Tỷ lệ chậm trả trong 12 tháng gần nhất giảm xuống 0,30% trong quý II từ 0,46% quý I, nhưng tỷ lệ thu hồi chỉ đạt 47,7%. Các doanh nghiệp bất động sản như Hưng Thịnh Quy Nhơn, Sunshine Housing đang tích cực tái cơ cấu nợ thông qua xử lý tài sản bảo đảm.

Quý II ghi nhận một trái phiếu chậm trả mới của Công ty Phát triển Kinh doanh Xây dựng 3 với giá trị 2.210 tỷ đồng, do đòn bẩy cao, dòng tiền yếu và tiến độ bán bất động sản chậm lại khi lãi suất tăng. Các doanh nghiệp có trái phiếu chậm trả trước đó liên quan đến Vạn Thịnh Phát, R&H và Hưng Thịnh sẽ đối mặt áp lực tái cấp vốn lớn. Tín hiệu tích cực là tuần 13-17/7 ghi nhận 6 đợt phát hành 4.800 tỷ đồng từ bất động sản và ngân hàng, cho thấy doanh nghiệp nỗ lực tăng tốc huy động vốn dù nhiều rào cản.