Tín dụng tăng mạnh, vì sao lãi suất vẫn khó giảm?

Dù tín dụng toàn hệ thống tăng 7,4% chỉ sau gần 6 tháng đầu năm và tăng 18% so với cùng kỳ, lãi suất vẫn chưa có nhiều dư địa để giảm sâu. Theo Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn, áp lực huy động vốn và sự mất cân đối về kỳ hạn nguồn vốn đang là những rào cản lớn trong quá trình điều hành.

Nhu cầu vốn của nền kinh tế tăng nhanh trong khi huy động chưa theo kịp khiến chi phí vốn đầu vào của các ngân hàng gia tăng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến mặt bằng lãi suất cho vay mà còn đặt ra yêu cầu phát triển mạnh hơn các kênh dẫn vốn ngoài tín dụng ngân hàng.

Tín dụng tăng mạnh, vì sao lãi suất vẫn khó giảm?

Áp lực duy trì mặt bằng lãi suất ở mức hợp lý đang trở thành một trong những bài toán lớn của chính sách tiền tệ khi nền kinh tế bước vào giai đoạn đẩy mạnh tăng trưởng.

Phát biểu tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp ngày 18/7, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Đức Ấn cho biết việc điều hành lãi suất thời gian qua gặp nhiều khó khăn do nhu cầu vốn của nền kinh tế tăng mạnh, trong khi khả năng huy động vốn chưa đáp ứng tương xứng.

Theo số liệu của NHNN, đến ngày 26/6, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt hơn 19,97 triệu tỷ đồng, tăng 7,4% so với cuối năm 2025 và tăng 18% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng trưởng khá cao, phản ánh nhu cầu mở rộng sản xuất, đầu tư và tiêu dùng tiếp tục gia tăng.

Tuy nhiên, theo Thống đốc, khi nguồn vốn huy động không theo kịp tốc độ tăng tín dụng, các ngân hàng buộc phải nâng lãi suất huy động để thu hút tiền gửi. Chi phí đầu vào tăng sẽ kéo theo lãi suất cho vay khó giảm, tạo áp lực lên hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Một vấn đề khác được NHNN chỉ ra là sự mất cân đối trong cơ cấu nguồn vốn. Hiện khoảng 80% nguồn vốn huy động của hệ thống ngân hàng là vốn ngắn hạn, trong khi vốn trung và dài hạn chỉ chiếm khoảng 20%. Ngược lại, nhu cầu vay vốn trung, dài hạn của doanh nghiệp lại ngày càng lớn, đặc biệt ở các lĩnh vực đầu tư hạ tầng, bất động sản công nghiệp, sản xuất chế biến và năng lượng.

Sự chênh lệch về kỳ hạn khiến các tổ chức tín dụng phải cân đối giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng tín dụng và yêu cầu đảm bảo an toàn hệ thống. Đây cũng là lý do khiến dư địa giảm mạnh lãi suất cho vay không còn nhiều như giai đoạn trước.

Để giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng, NHNN đang phối hợp với Bộ Tài chính nghiên cứu các giải pháp huy động thêm nguồn vốn cho nền kinh tế. Đồng thời, cơ quan quản lý cũng xem xét mở rộng đối tượng được vay ngoại tệ đối với các khoản nhập khẩu phục vụ đầu tư, qua đó đa dạng hóa nguồn vốn cho doanh nghiệp.

Một điểm đáng chú ý là NHNN đang đề xuất bổ sung quy định trong Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi, cho phép ngân hàng thương mại cung cấp dịch vụ quản lý tài sản phục vụ phát hành trái phiếu doanh nghiệp. Nếu được triển khai, đây có thể trở thành động lực thúc đẩy thị trường vốn phát triển, giảm sự phụ thuộc quá lớn của doanh nghiệp vào tín dụng ngân hàng.

Ở góc độ thị trường chứng khoán, thông điệp của NHNN cho thấy hệ thống ngân hàng vẫn giữ vai trò chủ lực trong cung ứng vốn cho nền kinh tế. Tuy nhiên, áp lực huy động vốn có thể ảnh hưởng đến biên lãi ròng (NIM) của các ngân hàng nếu cuộc cạnh tranh tiền gửi gia tăng. Trong khi đó, việc phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ mở thêm kênh huy động vốn trung và dài hạn, qua đó hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất, xây dựng, hạ tầng và bất động sản trong giai đoạn tới.