Thương vụ IPO Điện Máy Xanh và SỰ THẬT PHŨ PHÀNG

Tỷ phú, cụ già thông thái, nhà đầu tư giá trị huyền thoại Charlie Munger từng kể một câu chuyện thế này: Có người đàn ông tên A sở hữu một con ngựa tuyệt vời, dáng đi đẹp, ngoại hình oai phong lừng lẫy, ai nhìn cũng mê.

Nhưng thỉnh thoảng, con ngựa ấy khó tính và hay đá người. Ông ta đến gặp bác sĩ thú y hỏi: "Tôi phải làm gì với con ngựa này?" Bác sĩ trả lời: "Dễ lắm. Lần tới khi con ngựa đang ngoan ngoãn... hãy bán nó cho người khác với giá cao."

Doanh nghiệp chuẩn bị IPO cũng vậy.

Khi sắp bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng, mọi con số trên báo cáo tài chính phải đẹp nhất có thể. Doanh thu bứt phá, lợi nhuận tăng vọt, triển vọng tương lai sáng rỡ, cổ tức cam kết hào phóng.

Giống anh em đi tán gái cũng vậy: cà vạt dây nịt đầy đủ, nghiêm trang đàng hoàng đĩnh đạc, nói chuyện như Lê nin nói với vợ. (Các bạn trẻ gen Z bây giờ hay gọi là 'phông bạt' ấy). Nhưng khi đã cưới về làm vợ rồi thì còn mỗi cái áo ba lỗ & quần đùi rách, một tuần tắm một lần.

Doanh nghiệp vẫn tốt, kinh doanh vẫn đàng hoàng. Thắng không phủ nhận điều đó. Nhưng vấn đề nằm ở cái giá anh em phải trả.

Khi IPO, định giá thường được đẩy lên cao nhất thời đại, cao hơn rất nhiều so với giá trị sổ sách và khả năng sinh lời thực tế.

Ví dụ, một doanh nghiệp D có giá trị sổ sách khoảng 16,000 đồng/cổ phiếu, nhưng chào bán IPO tới 80,000 đồng. Tức là anh em đang trả gấp gần 5 lần so với tài sản thực.

Năm 2025, anh em đã chứng kiến nhiều thương vụ "bom xịt" rồi. TCX lên sàn rực rỡ, chạm 51,000 rồi rơi về sát giá IPO chỉ sau 4 phiên. VPX giảm sốc ngay phiên chào sàn. VCK mất 15% ngay ngày đầu tiên, nhà đầu tư mua IPO gồng lỗ 25 - 30% suốt cả tháng trời.

Huyền thoại Munger nói đúng: người ta bán ngựa lúc nó đang đẹp nhất. Anh em hãy tự hỏi: khi một doanh nghiệp tô vẽ mọi thứ thật lung linh để bán cổ phần cho mình thì ai mới là người đang được hưởn lợi nhất trong thương vụ đó? -- Quan điểm cá nhân của Thắng, không phải khuyến nghị đầu tư. Anh em tự nghiên cứu trước khi ra quyết định đầu tư. Nguồn ảnh: báo Nhịp sống kinh doanh. Mọi copy bài viết vui lòng ghi rõ nguồn: Lê Thắng