Thép quý II: Kẻ thắng, người hụt hơi

Dù nhu cầu xây dựng hạ tầng và gói thuế chống bán phá giá HRC đang tạo bệ phóng tốt, sự phân hóa giữa các doanh nghiệp sở hữu chuỗi sản xuất khép kín và nhóm tôn mạ xuất khẩu vẫn diễn ra gay gắt.

Theo Hiệp hội Thép Việt Nam, sản lượng thép thô trong nửa đầu năm 2026 đạt 15,18 triệu tấn, tăng gần 27% so với cùng kỳ năm 2025, vượt tốc độ tăng của ngành công nghiệp chế biến (11,4%) và toàn ngành công nghiệp (10,8%). Tiêu thụ thép thô đạt 14,81 triệu tấn, tăng 25,5%, trong đó xuất khẩu gần 1,7 triệu tấn, tăng 5,3%. Đà tăng này phản ánh nhu cầu từ xây dựng hạ tầng và bất động sản dân dụng.

Tập đoàn Hòa Phát tiếp tục bỏ xa các đối thủ với doanh thu quý II đạt 55.159 tỷ đồng, tăng 54%, và lợi nhuận sau thuế 6.424 tỷ đồng, tăng 51%. Lũy kế 6 tháng, doanh thu 108.060 tỷ đồng tăng 47%, lợi nhuận sau thuế 15.480 tỷ đồng gấp đôi cùng kỳ. Lĩnh vực thép đóng góp 93% doanh thu và 68% lợi nhuận. Với mục tiêu lợi nhuận 22.000 tỷ đồng cả năm, doanh nghiệp đã hoàn thành 70% chỉ sau nửa chặng đường.

VNSteel ghi nhận doanh thu quý II 11.091 tỷ đồng, giảm 6%, nhưng lợi nhuận sau thuế 465 tỷ đồng, tăng 71% nhờ cải thiện biên lợi nhuận gộp từ 4,6% lên gần 7% và đóng góp từ liên doanh, liên kết. Hoa Sen đạt doanh thu 9.993 tỷ đồng tăng 5% và lợi nhuận 382 tỷ đồng tăng 39%. Tôn Đông Á duy trì tăng trưởng lợi nhuận 92 tỷ đồng (tăng 4,5%) dù doanh thu giảm 28%.

Thép Nam Kim báo lãi 103 tỷ đồng quý II, đảo chiều từ lỗ 2,7 tỷ đồng cùng kỳ năm trước, nhờ doanh thu tăng 9% và lợi nhuận gộp tăng 62%. Lũy kế 6 tháng, lợi nhuận đạt 124 tỷ đồng gấp đôi cùng kỳ. SMC ghi nhận lợi nhuận gần 25 tỷ đồng, cải thiện từ lỗ 81 tỷ đồng cùng kỳ, nhờ tái cấu trúc toàn diện hoạt động và kiểm soát chi phí tốt hơn.

Tisco ghi nhận doanh thu quý II 3.259 tỷ đồng, giảm 4%, lợi nhuận sau thuế 8,2 tỷ đồng, giảm 43%, do sản lượng tiêu thụ giảm 14% và chi phí tăng. Tuy nhiên, lũy kế 6 tháng doanh thu 6.902 tỷ đồng tăng 10,7% và lợi nhuận 23 tỷ đồng gấp 4 lần cùng kỳ nhờ kết quả tốt quý I.

Ngành thép được hỗ trợ bởi nhu cầu từ xây dựng hạ tầng trọng điểm quốc gia và phát triển nhà ở xã hội. Ở chiều xuất khẩu, Việt Nam được phân bổ hạn ngạch khoảng 1,1 triệu tấn cho EU. Thép cuộn cán nóng (HRC) được phân 415.000 tấn/năm, cao hơn xuất khẩu 2025. Nhóm tôn mạ được 520.000 tấn/năm, thấp hơn quy mô xuất khẩu trước đó. Giá thép xây dựng và HRC được dự báo tăng lần lượt 9% và 7% năm 2026.

Kế hoạch phát triển mạng lưới đường sắt 2026-2030 tạo thị trường mới cho thép đặc chủng, đặc biệt thép ray. Hòa Phát đang xây dựng nhà máy sản xuất thép ray công suất 700.000 tấn/năm, dự hoàn thành 2027. VinMetal cũng hướng tới thị trường này qua hợp tác và đầu tư năng lực sản xuất. Những doanh nghiệp có quy mô lớn, chuỗi sản xuất khép kín và khả năng mở rộng sản phẩm phục vụ hạ tầng được kỳ vọng có nhiều lợi thế hơn.