Thập kỷ biến động của "cơn sốt" vàng Thần Tài

Đã đến lúc giải ảo cơn sốt mua vàng theo tâm lý đám đông. Giới chuyên gia khẳng định: Việc sở hữu kim loại quý phải là một chiến lược 'gia cố tầng phòng thủ' tài sản đầy bản lĩnh, thay vì những quyết định cảm tính dựa trên áp lực cầu may hay sự hào nhoáng từ bảng lợi nhuận của người khác

Mua vàng ngày vía Thần Tài: Lãi thật hay chỉ là niềm tin?

Chỉ còn ít ngày nữa là đến vía Thần Tài, nhưng thị trường vàng đã sớm bước vào “mùa cao điểm”. Ngay từ cuối tháng Giêng, các sản phẩm vàng nhẫn tròn trơn, vàng 1 chỉ hay vàng miếng loại nhỏ liên tục rơi vào tình trạng khan hàng tại nhiều cửa hiệu, phản ánh nhu cầu mua vào tăng mạnh trước thời điểm được xem là “ngày vàng” trong năm.

Làn sóng này không chỉ đến từ tâm lý cầu may, lấy lộc đầu năm, mà còn được nuôi dưỡng bởi dữ liệu thực tế: trong nhiều năm, vàng mua vào dịp vía Thần Tài thường mang lại mức sinh lời đáng kể nếu nắm giữ đến cuối năm. Chính yếu tố “vừa may mắn, vừa có lãi” đã khiến thói quen mua vàng đầu năm ngày càng lan rộng.

Một thập kỷ nhìn lại: Vàng thường thắng thế

 

Thống kê giai đoạn 2016–2025 cho thấy, trong 10 năm qua có tới 7 năm giá vàng miếng SJC tăng nếu mua vào ngày vía Thần Tài và giữ đến ngày cuối cùng của năm. Ba năm giảm giá – 2017, 2018 và 2023 – đều ghi nhận mức điều chỉnh không quá lớn so với biên độ tăng của các năm còn lại.

Ngược lại, ở 7 năm tăng giá, mức sinh lời phổ biến dao động từ hơn 3 triệu đến gần 6 triệu đồng mỗi lượng. Đặc biệt, năm 2025 ghi dấu như một ngoại lệ hiếm có khi giá vàng SJC tăng tới 64,1 triệu đồng/lượng, tương đương gần 71% so với thời điểm vía Thần Tài – mức cao nhất trong vòng một thập kỷ. Năm 2020 đứng sau với mức tăng 11,1 triệu đồng/lượng.

Với vàng nhẫn, hiệu quả thậm chí còn ấn tượng hơn. Riêng năm 2025, giá vàng nhẫn cao hơn tới 59,1 triệu đồng/lượng so với ngày vía Thần Tài. Các năm trước đó cũng ghi nhận mức tăng đáng kể, như 2024 tăng 19,3 triệu đồng, 2022 tăng 12,8 triệu đồng và 2020 tăng gần 11 triệu đồng mỗi lượng.

2026: Lịch sử có lặp lại?

Nếu các năm trước, vía Thần Tài thường rơi vào giai đoạn giá vàng tương đối ổn định hoặc chỉ tăng nhẹ, thì năm 2026 lại hoàn toàn khác. Thị trường bước vào mùa vía Thần Tài với mặt bằng giá trong nước đã liên tục lập đỉnh, dao động quanh 183–184 triệu đồng/lượng – cao vượt trội so với các chu kỳ trước. Chính mức nền kỷ lục này khiến câu hỏi lớn được đặt ra: liệu mua vàng dịp vía Thần Tài năm nay còn dư địa sinh lời hay không?

Theo nhiều chuyên gia, xu hướng tăng của vàng vẫn chưa kết thúc. Ông Phạm Xuân Hòe cho rằng kịch bản giá vàng thế giới vượt 6.000 USD/ounce không phải viển vông nếu bất ổn địa chính trị và tài chính toàn cầu tiếp tục kéo dài. So với giai đoạn 2011–2013, bối cảnh hiện nay được đánh giá phức tạp và bất định hơn nhiều, khiến khả năng vàng rơi vào chu kỳ “nguội lạnh” kéo dài trở nên khó xảy ra.

Tuy vậy, triển vọng tích cực không đồng nghĩa với con đường bằng phẳng. Ông Hòe cảnh báo vàng có thể xuất hiện những cú điều chỉnh kỹ thuật rất mạnh. Thị trường từng chứng kiến giá vàng giảm tới 21%, tương đương khoảng 1.200 USD/ounce, chỉ trong vòng 48 giờ sau khi lập đỉnh – một lời nhắc rõ ràng về rủi ro ngắn hạn.

Ở góc nhìn chiến lược hơn, ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA, cho rằng trong chu kỳ 2026–2030, vàng vẫn nên được duy trì, thậm chí gia tăng tỷ trọng trong danh mục. Trong một môi trường vĩ mô nhiều biến động, vàng đóng vai trò như lớp đệm giảm sốc, giúp cân bằng rủi ro cho hệ thống tài sản.

Niềm tin vào xu hướng tích lũy vàng còn được củng cố bởi các thay đổi chính sách, như định hướng điều chỉnh Nghị định 24 và kế hoạch hình thành trung tâm giao dịch vàng vật chất tập trung, được kỳ vọng sẽ nâng cao tính minh bạch và khai thông nguồn lực vàng trong dân.

Mua vàng: phòng thủ hay chạy theo đám đông?

Dù triển vọng dài hạn được đánh giá tích cực, các chuyên gia đều nhấn mạnh rằng động cơ mua vàng cần xuất phát từ nhu cầu gia cố “tầng phòng thủ” tài sản, không phải vì thấy người khác khoe lợi nhuận hay áp lực đầu năm phải mua cho có vía. Thay vì dồn tiền mua ồ ạt vào những thời điểm cao trào như vía Thần Tài, chiến lược tích lũy định kỳ với quy mô phù hợp thường được xem là lựa chọn bền vững hơn.

Nếu vẫn muốn giữ nét văn hóa mua vàng ngày vía Thần Tài, nhà đầu tư nên tiếp cận một cách tỉnh táo: ưu tiên thương hiệu uy tín, sản phẩm có chứng từ rõ ràng và lựa chọn vàng nhẫn tròn trơn, ép vỉ nếu mục tiêu là tích lũy nhờ tính thanh khoản cao. Ngược lại, vàng trang sức thường không phù hợp cho đầu tư vì chi phí gia công làm hao hụt giá trị khi bán lại.

Sau cùng, mua vàng cầu may đầu năm có thể là một nét đẹp văn hóa, nhưng không nên trở thành áp lực tài chính. May mắn, suy cho cùng, không đến từ việc chi tiêu vượt khả năng – mà từ sự tỉnh táo trong quyết định và kỷ luật trong quản trị tài sản.