Tại sao việc margin căng lại bất thường với tôi?

Bởi vì mọi người luôn có thể tìm được một lời giải thích hợp lý cho mọi việc nếu đang hưng phấn, kể cả margin tăng cao. Chẳng hạn, margin không chỉ phục vụ nhà đầu tư cá nhân mà còn là nguồn vốn cho doanh nghiệp, hoạt động như một dạng shadow banking (ngân hàng ngầm). Và khi đã tìm được một lời giải thích có vẻ hợp lý, người ta coi như vấn đề đó là bình thường.

 

Bởi vì mọi người luôn có thể tìm được một lời giải thích hợp lý cho mọi việc nếu đang hưng phấn, kể cả margin tăng cao. Chẳng hạn, margin không chỉ phục vụ nhà đầu tư cá nhân mà còn là nguồn vốn cho doanh nghiệp, hoạt động như một dạng shadow banking (ngân hàng ngầm). Và khi đã tìm được một lời giải thích có vẻ hợp lý, người ta coi như vấn đề đó là bình thường.

Cũng giống như rất nhiều vấn đề khác trong một chu kỳ uptrend. Tỷ giá mất giá mạnh trong năm 2025 cũng từng có lý do để giải thích. Chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động ngày càng lớn cũng có lý do để chấp nhận. Hay việc liên tục kỳ vọng bơm tiền bất chấp những áp lực đang hiện hữu cũng có thể được diễn giải thành một câu chuyện hợp lý rằng đánh đổi.

Tất cả những điều đó có lẽ chẳng sao, nếu chúng thực sự không liên quan gì đến nhau. Nếu mỗi vấn đề là một sự kiện độc lập, giống như mỗi lần bạn tung một đồng xu mới.

Nhưng vấn đề nằm ở chỗ chúng có quan hệ với nhau.

Margin, tín dụng, huy động, tỷ giá, lãi suất và thanh khoản không phải những câu chuyện tách biệt. Chúng cùng nằm trong một hệ thống tài chính, nơi áp lực ở một khía cạnh có thể tác động và làm gia tăng áp lực ở những khía cạnh khác.

Và khi có quá nhiều sự kiện, quá nhiều vấn đề cùng lúc đều cần phải tìm ra một lý do để chứng minh rằng chúng vẫn hợp lý, thì chính điều đó mới là thứ khiến bất thường.

Bởi khi mọi thứ đều phải được giải thích để trở nên bình thường, có lẽ chúng ta đang bỏ qua khả năng rằng toàn bộ trạng thái ấy vốn đã không còn bình thường nữa.

Đó là lý do vì sao từ hơn một năm trước, trong năm 2025, mình đã liên tục cảnh báo về tình trạng margin căng. Nhưng mỗi lần nhắc đến, mình lại nhận được những bình luận rằng đó chỉ là một trạng thái “bình thường mới”.

Và đến tận bây giờ, những người từng nói đó là bình thường mới vẫn tiếp tục giải thích rằng đó chỉ là bình thường mới, margin không phải ngòi nổ cho downtrend này ... đúng. Nó chỉ trói chân tay của một người vùng vẫy chứ không phải thứ khiến họ bị ngạt.

Và một thực tế rõ ràng, mà đến nay đã bắt đầu được thừa nhận và công nhận rộng rãi, là dư địa để tiếp tục bơm tiền không còn nhiều, trong khi những giải pháp để ổn định trước các biến động quốc tế ngày càng khó khăn.

Cre: Trương Đắc Nguyên