Tài sản số 2026: Bước ngoặt từ "vùng xám" sang hành lang pháp lý minh bạch

Năm 2026 đánh dấu một cột mốc lịch sử đối với nền kinh tế số Việt Nam khi Luật Công nghiệp công nghệ số chính thức có hiệu lực cùng với Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP về thí điểm thị trường tài sản số.

Sau nhiều năm tồn tại trong trạng thái thiếu hụt khung pháp lý, lĩnh vực này đã chính thức bước ra ánh sáng, chuyển đổi từ một thị trường "vùng xám" đầy rủi ro sang một môi trường giao dịch kỷ luật và bền vững. Với khoảng 17 triệu người sở hữu tài sản mã hóa (đứng thứ 3 thế giới) và dòng vốn luân chuyển ước tính 105 tỷ USD mỗi năm, việc xác lập "luật chơi" không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư mà còn mở ra cơ hội quản lý thuế và đóng góp thực chất vào tăng trưởng GDP.

Tài sản số 2026: Bước ngoặt từ "vùng xám" sang hành lang pháp lý minh bạch

Theo ông Tô Trần Hòa, Phó Trưởng Ban Phát triển thị trường chứng khoán (Ủy ban Chứng khoán Nhà nước), lợi thế lớn nhất của hành lang pháp lý mới chính là việc tái thiết lập niềm tin thị trường. Tài sản số giờ đây được thừa nhận là tài sản hợp pháp, đặt dưới sự giám sát chặt chẽ về giao dịch, lưu ký và phát hành. Để đảm bảo an toàn hệ thống, Chính phủ yêu cầu các tổ chức cung cấp dịch vụ phải đạt chuẩn an ninh công nghệ cấp độ 4 và xác minh danh tính nhà đầu tư nghiêm ngặt. Đặc biệt, các sàn giao dịch phải tuân thủ quy định về vốn tối thiểu lên tới 10.000 tỷ đồng, trong đó ưu tiên sự tham gia góp vốn từ các định chế tài chính lớn như ngân hàng và công ty bảo hiểm nhằm ngăn ngừa rủi ro hệ thống.

Sự xuất hiện của khung pháp lý cũng tạo nên một cuộc thanh lọc mạnh mẽ, loại bỏ các mô hình đa cấp trá hình và lừa đảo. Ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), nhấn mạnh rằng các quy định về niêm yết và quảng bá token sẽ được quản lý chặt chẽ hơn, buộc doanh nghiệp phải đầu tư nghiêm túc vào hạ tầng và nhân lực thay vì tìm cách "né luật". Thực tế cho thấy các định chế tài chính hàng đầu như SSI, TCBS hay các ngân hàng MBB, VPB đã bắt đầu có những bước chuẩn bị chiến lược để thâm nhập thị trường này. Việc cho phép lưu ký tài sản trên ví cá nhân sau 6 tháng cấp phép sàn giao dịch được xem là bước đi thận trọng, giúp thị trường vừa học hỏi vừa thích nghi trước khi mở rộng quy mô.

Dù hành lang pháp lý đã mở, thị trường vẫn đối mặt với những thách thức về thanh khoản và năng lực cạnh tranh với các sàn giao dịch quốc tế. Tuy nhiên, định hướng dài hạn của Việt Nam là rất rõ ràng: khuyến khích huy động vốn thông qua việc "token hóa" tài sản thực (RWA), coi tài sản số là một công cụ huy động vốn song song với chứng khoán và trái phiếu truyền thống. "Chìa khóa" cho sự phát triển bền vững trong giai đoạn tới sẽ không chỉ nằm ở chính sách mà còn ở giáo dục thị trường và năng lực thực thi công nghệ. Sự minh bạch này không chỉ tác động tích cực đến tài sản số mà còn lan tỏa sức mạnh sang lĩnh vực Fintech và thị trường chứng khoán, khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ kinh tế số toàn cầu.