Sức ép nợ xấu "bào mòn" lợi nhuận ngân hàng

Tín dụng toàn hệ thống ghi nhận mức bứt phá mạnh mẽ trong nửa đầu năm 2026 nhờ dòng vốn được khơi thông vào khu vực sản xuất và trợ lực từ chính sách mới. Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất neo cao cùng áp lực từ thị trường bất động sản đang đẩy tỷ lệ nợ xấu có dấu hiệu "phình to", đặt ra bài toán cân não về chất lượng tài sản cho hệ thống ngân hàng trong nửa cuối năm.

Sự suy giảm của tỷ lệ bao phủ nợ xấu cùng tốc độ xử lý tài sản đảm bảo chậm lại đòi hỏi các nhà đầu tư phải đặc biệt thận trọng khi đánh giá cổ phiếu "vua".

Sức ép nợ xấu "bào mòn" lợi nhuận ngân hàng

Theo Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tính đến ngày 29/6/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 20,03 triệu tỷ đồng, tăng 7,73% so với cuối năm 2025, tương đương gần 1,4 triệu tỷ đồng được bơm thêm vào nền kinh tế chỉ trong 6 tháng.

Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng tín dụng đang cao hơn tăng trưởng huy động khoảng 2 điểm phần trăm, phản ánh nhu cầu vốn của doanh nghiệp và người dân phục hồi tích cực.

Dòng vốn cũng tiếp tục tập trung vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh khi chiếm khoảng 77% tổng dư nợ. Trong đó, tín dụng dành cho xuất khẩu tăng 20,53%, còn doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao tăng tới 26,36%.

Để hỗ trợ nhu cầu vốn trung và dài hạn, NHNN đã ban hành Thông tư 25/2026/TT-NHNN, nâng tỷ lệ tối đa vốn ngắn hạn được sử dụng cho vay trung, dài hạn từ 30% lên 40%, có hiệu lực từ ngày 1/7.

Nợ xấu vẫn là phép thử lớn

Song song với đà tăng tín dụng, chất lượng tài sản của hệ thống ngân hàng tiếp tục là vấn đề được quan tâm.

Theo NHNN, đến cuối tháng 5, tỷ lệ nợ xấu nội bảng đạt 3,43%. Nếu loại trừ 5 ngân hàng thuộc diện xử lý đặc biệt, tỷ lệ này còn 1,55%. Trong khi đó, nợ xấu gộp (bao gồm nợ bán cho VAMC và các khoản nợ tiềm ẩn) vẫn ở mức khoảng 3,9%.

Đáng lưu ý, trong 5 tháng đầu năm, các tổ chức tín dụng xử lý khoảng 90.150 tỷ đồng nợ xấu, giảm 24,3% so với cùng kỳ, cho thấy tiến độ xử lý đang chậm lại.

Theo nhiều chuyên gia, áp lực lớn đến từ mặt bằng lãi suất vẫn ở mức cao. Một số ngân hàng duy trì lãi suất huy động kỳ hạn 6 tháng trên 9%/năm, kéo theo lãi suất cho vay doanh nghiệp trên 10%, còn lãi suất vay mua nhà thả nổi dao động 13-15%/năm.

Bất động sản và dự phòng tiếp tục tạo sức ép

Thị trường bất động sản chưa phục hồi đồng đều khiến khả năng trả nợ của một bộ phận khách hàng suy giảm.

Trong những ngày đầu tháng 7, nhiều ngân hàng liên tục phát thông báo đấu giá tài sản bảo đảm. Riêng Agribank công bố gần 100 thông báo đấu giá chỉ trong khoảng 10 ngày, trong khi Vietcombank cũng phát đi từ 20-30 thông báo xử lý tài sản.

Sự phân hóa cũng xuất hiện rõ giữa các ngân hàng. Một số tổ chức vẫn duy trì tỷ lệ nợ xấu thấp và bộ đệm dự phòng cao, trong khi một số ngân hàng phải tăng mạnh chi phí dự phòng, ảnh hưởng đến tăng trưởng lợi nhuận.

Theo các công ty chứng khoán, tỷ lệ bao phủ nợ xấu của nhiều ngân hàng niêm yết đang có xu hướng thu hẹp, đồng nghĩa khả năng hấp thụ rủi ro không còn dồi dào như giai đoạn trước.

Trong bối cảnh đó, NHNN khẳng định sẽ tiếp tục điều hành tín dụng linh hoạt nhưng không đánh đổi an toàn hệ thống để lấy tăng trưởng. Đồng thời, nhiều chuyên gia kiến nghị hoàn thiện cơ chế xử lý nợ xấu, tháo gỡ vướng mắc pháp lý liên quan đến tài sản bảo đảm và thúc đẩy thị trường mua bán nợ nhằm nâng cao hiệu quả xử lý nợ trong thời gian tới.