SMC bất ngờ xóa dự phòng nợ xấu Novaland: Đòn tái cấu trúc hay canh bạc công nợ?

Trong báo cáo tài chính vừa công bố, CTCP Đầu tư Thương mại SMC (HoSE: SMC) gây chú ý khi không còn trích lập dự phòng đối với các khoản phải thu phát sinh từ nhóm doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Tập đoàn Novaland (HoSE: NVL), dù đây từng được xem là các khoản nợ xấu có rủi ro cao.

Cụ thể, Công ty TNHH Delta – Valley Bình Thuận đang ghi nhận khoản nợ 440,7 tỷ đồng; Công ty TNHH Đầu tư và Bất động sản Tường Minh nợ 41,1 tỷ đồng; Công ty TNHH Đầu tư BĐS Long Hưng nợ 29,5 tỷ đồng. Tổng giá trị gốc không thay đổi so với cuối quý III/2025, song khoản dự phòng hơn 188 tỷ đồng đã “biến mất” khỏi báo cáo quý IV/2025. Đồng thời, SMC ghi nhận hoàn nhập hơn 166 tỷ đồng chi phí dự phòng phải thu khó đòi trong năm 2025.

SMC bất ngờ xóa dự phòng nợ xấu Novaland: Đòn tái cấu trúc hay canh bạc công nợ?

Động thái này diễn ra sau khi SMC thành lập Ban quản lý nợ đọng vào tháng 12/2025, với mục tiêu xử lý dứt điểm các khoản phải thu và kiểm soát rủi ro tín dụng, trong đó nhóm khách hàng Novaland là trọng tâm. Trước đó, ngày 20/12/2024, hai bên đã ký biên bản xác nhận công nợ kèm cam kết trả nợ; từ tháng 3–4/2025 bắt đầu triển khai các thỏa thuận.

Theo thuyết minh báo cáo, SMC ghi nhận giá gốc bất động sản 278 tỷ đồng, tương đương khoảng 95% giá trị căn hộ tại các dự án thuộc các công ty nhà Novaland, thông qua cấn trừ công nợ. Trong số này có 163,7 tỷ đồng là các hợp đồng mua bán kèm thỏa thuận quyền chọn, cho phép đến 10/3/2027 SMC được lựa chọn chấm dứt – thanh lý hợp đồng hoặc chỉ định bên thứ ba nhận chuyển nhượng.

Đến cuối năm 2025, chi phí xây dựng cơ bản dở dang của SMC tăng lên 316 tỷ đồng; đồng thời phát sinh 115 tỷ đồng trả trước cho người bán liên quan đến phía Novaland. Tổng giá trị các giao dịch liên quan đạt khoảng 431 tỷ đồng, cho thấy mức độ “gắn kết” đáng kể giữa hai bên trong quá trình xử lý công nợ.

Về kết quả kinh doanh, năm 2025 SMC đạt doanh thu hợp nhất 7.007 tỷ đồng, giảm 21,5% so với năm trước, nhưng lợi nhuận sau thuế đạt 185 tỷ đồng, tăng gấp nhiều lần cùng kỳ. Doanh nghiệp hoàn thành 74% kế hoạch doanh thu và vượt hơn 6 lần mục tiêu lợi nhuận.

SMC lý giải sự trái chiều này đến từ tái cấu trúc mạnh mẽ: cắt giảm, chuyển nhượng các mảng sản xuất kém hiệu quả khiến doanh thu co lại, trong khi lợi nhuận tăng chủ yếu nhờ thanh lý tài sản và hoàn nhập dự phòng sau khi xử lý công nợ trong quý cuối năm 2025.