Sacombank: Thập kỷ hồi sinh dang dở

Câu chuyện về 32,5% cổ phần của ông Trầm Bê và khối tài sản tồn đọng không chỉ là bài toán tài chính, mà còn là rào cản ngăn dòng tiền thực sự chảy về túi nhà đầu tư sau 10 năm kiên trì chờ đợi.

Một thập kỷ tái cơ cấu ròng rã, Sacombank đã đi qua những khúc quanh ngặt nghèo nhất để hồi sinh từ "đống đổ nát". Thế nhưng, khi những con số lợi nhuận tỷ đô đang dần hiện hữu, cổ đông vẫn phải ngậm ngùi đứng ngoài cuộc chơi vì những nút thắt pháp lý chưa có lời giải cuối cùng.

Hành trình gian truân của Sacombank bắt đầu từ năm 2015 sau thương vụ sáp nhập định mệnh với Southern Bank. "Cú sốc" này đã đẩy Sacombank vào vũng lầy nợ xấu với quy mô có thời điểm vượt ngưỡng 100.000 tỷ đồng.

Suốt giai đoạn 2016 - 2025, ngân hàng buộc phải dồn toàn lực vào cuộc chiến thu hồi tài sản và trích lập dự phòng. Con số trích lập trung bình mỗi năm từ 8.000 - 10.000 tỷ đồng là minh chứng cho sự khốc liệt của quá trình "làm sạch" bảng cân đối kế toán. Tính đến năm 2025, Sacombank đã cơ bản đưa dư nợ trái phiếu VAMC về mức 0, khép lại một chương dài đầy áp lực.

Bảng cân đối "sạch" nhưng chưa "vững"

Dù nợ cũ tại VAMC đã được giải quyết, áp lực nợ nội bảng vẫn hiện hữu. Theo báo cáo từ SHS, tỷ lệ nợ xấu của Sacombank hiện dao động quanh mức 6,3% - 6,4% sau khi phân loại lại các nhóm rủi ro, bao gồm cả khoản nợ hơn 3.000 tỷ đồng liên quan đến Bamboo Airways.

Đáng chú ý, nợ nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) chiếm tới 74% tổng nợ xấu. Trong khi đó, tỷ lệ bao phủ nợ xấu chỉ còn khoảng 50% - thấp hơn mức bình quân ngành. Điều này cho thấy Sacombank dù đã bước qua giai đoạn "nguy kịch" nhưng vẫn cần thêm thời gian để củng cố nội lực tài chính trước khi thực sự bứt tốc.

Nút thắt 32,5% cổ phần: Chìa khóa vạn năng vẫn đang bị khóa

Vấn đề nan giải nhất hiện nay chính là lô cổ phần 32,5% liên quan đến nhóm cổ đông cũ đang bị phong tỏa tại VAMC. Đây được coi là "điểm nghẽn" cuối cùng ngăn cản Sacombank hoàn tất tái cơ cấu về mặt sở hữu.

Chừng nào lô cổ phần này chưa được đấu giá thành công để tìm ra cổ đông chiến lược, cấu trúc quản trị của ngân hàng vẫn chưa thể ổn định. Việc Sacombank đề xuất gia hạn đề án đến năm 2030 cho thấy ban lãnh đạo đã chọn hướng đi thận trọng: Ưu tiên xử lý triệt để các tồn tại thay vì chạy theo các mốc thời gian ngắn hạn.

31.000 tỷ đồng lợi nhuận: "Bánh vẽ" hay quả ngọt chờ hái?

Câu hỏi khiến hàng vạn cổ đông STB đau đáu suốt nhiều năm qua vẫn chưa có lời giải: Bao giờ được chia cổ tức?

Hiện tại, ngân hàng đang ghi nhận hơn 31.000 tỷ đồng lợi nhuận chưa phân phối. Tuy nhiên, theo quy định, khoản tiền này chỉ được giải tỏa khi đề án tái cơ cấu kết thúc và được cơ quan quản lý chấp thuận. Với việc xin gia hạn đến năm 2030, kịch bản cổ đông tiếp tục "nhìn tiền trên sổ" là điều hoàn toàn có thể xảy ra.

Trong bối cảnh đó, những thay đổi thượng tầng như việc ông Nguyễn Đức Thụy đảm nhận ghế Tổng Giám đốc từ tháng 3/2026, cùng kế hoạch đổi tên và chuyển trụ sở, đang thắp lên hy vọng về một diện mạo mới. Nhưng dù tên gọi có thay đổi, bài toán cốt lõi vẫn nằm ở tốc độ tháo gỡ nút thắt sở hữu tại VAMC.