MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Nợ xấu ngân hàng: Đường cong vẫn đi lên

Nợ xấu ngân hàng đang bộc lộ rõ nét sau thời gian dài được “che chắn” bởi các chính sách hỗ trợ. Khi lớp đệm chính sách dần rút lui, áp lực xử lý tài sản, thu hồi nợ và kiểm soát rủi ro tín dụng lập tức lan rộng, đặt toàn hệ thống vào thế giằng co giữa phục hồi và cảnh báo.

Nợ xấu ngân hàng tiếp tục leo thang: Lớp sương mù chính sách tan dần, thực trạng lộ diện

Sau một thời gian được “che chắn” bởi các chính sách cơ cấu, giãn – hoãn nợ, bức tranh nợ xấu trong hệ thống ngân hàng đang dần phơi bày bản chất. Khi các chính sách hỗ trợ hết hiệu lực, hàng loạt khoản vay kém chất lượng đã quay trở lại nhóm nợ xấu, khiến áp lực tài sản và rủi ro tín dụng lan rộng toàn ngành.

Đặc biệt, dòng tiền phục hồi yếu ớt tại các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực chịu tổn thương dài hạn như bất động sản, xây lắp, xuất khẩu... đang làm xấu đi chất lượng tín dụng chung. Báo cáo tài chính quý II/2025 cho thấy, tổng dư nợ xấu toàn ngành đã tăng gần 14% so với cuối năm 2024, lên hơn 295.000 tỷ đồng – con số đáng lo ngại trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng vẫn còn nhiều lực cản.

Đáng chú ý, đà gia tăng nợ xấu không còn tập trung ở các ngân hàng nhỏ mà lan rộng sang cả khối Big4 và nhiều ngân hàng tư nhân hàng đầu. Điều này cho thấy áp lực chất lượng tài sản đang trực tiếp bào mòn lợi nhuận, đồng thời tiềm ẩn rủi ro hệ thống nếu không có biện pháp kiểm soát kịp thời.

Xét trong 29 ngân hàng được khảo sát, chỉ 6 đơn vị ghi nhận nợ xấu giảm, còn lại phần lớn đều chứng kiến mức tăng hai chữ số. Tỷ lệ nợ xấu nội bảng (nhóm 3-5) đã tăng từ 1,9% lên 1,97% chỉ trong nửa đầu năm – một bước nhích nhỏ về con số nhưng lớn về cảnh báo.

Vietcombank tiếp tục giữ vị trí ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu thấp nhất hệ thống, chỉ ở mức 1%. Theo sau là VietABank, nhờ cải thiện đáng kể chất lượng tài sản, đẩy Bac A Bank xuống vị trí tiếp theo. Trong top 10 ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu thấp nhất còn có: ACB, Techcombank, VietinBank, Agribank, MB, LPBank và SeABank.

Ở chiều ngược lại, 8 ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu vượt 3% – ngưỡng cảnh báo rủi ro – gồm: Saigonbank, PGBank, BaoVietBank, BVBank, VIB, VPBank, NVB, cùng một số cái tên khác. Một số ngân hàng như VietABank, Agribank, MB, ACB, SHB, ABBank, BaoViet Bank, VPBank và NCB có cải thiện nhẹ về tỷ lệ nợ xấu, trong đó NCB ghi nhận mức giảm mạnh nhất.

Không dễ “hạ nhiệt” nợ xấu trong nửa cuối năm

Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân (Đại học Kinh tế TP.HCM), nợ xấu tăng mạnh là tín hiệu cảnh báo cần đặc biệt lưu ý, nhất là ở các ngân hàng có tỷ lệ vượt ngưỡng 3%. Thực tế, xu hướng này đã khởi phát từ quý I/2025, khi Thông tư 02/2023 về cơ cấu nợ hết hiệu lực, buộc các khoản vay phải phân loại lại đúng bản chất rủi ro.

Trong bối cảnh thị trường bất động sản phục hồi chậm, không đồng đều, nhiều khoản vay lĩnh vực này tiếp tục rơi vào nhóm nợ xấu. Ông Huân cảnh báo, cần siết chặt kiểm soát tín dụng, đặc biệt với các khoản vay bất động sản đang gia tăng mạnh tại một số ngân hàng.

Tuy nhiên, kỳ vọng vẫn còn đó. Chất lượng tài sản ngân hàng có thể cải thiện trong trung – dài hạn nhờ khung pháp lý mới. Đặc biệt, việc luật hóa Nghị quyết 42 và sửa đổi Luật các Tổ chức tín dụng được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng bền vững cho hoạt động xử lý nợ xấu.

Theo TS. Nguyễn Quang Huy (Trường Đại học Nguyễn Trãi), luật hóa Nghị quyết 42 không chỉ mang tính pháp lý, mà còn là bước chuyển từ “giải pháp tạm thời” sang “cơ chế lâu dài”. Đây là cú hích lớn giúp ngân hàng tăng tốc xử lý tài sản đảm bảo, khơi thông dòng vốn trung – dài hạn.

Thay đổi tư duy tín dụng: Từ "an toàn tài sản" sang "bền vững dòng tiền"

Mặc dù vậy, ông Huy cũng thẳng thắn chỉ ra rằng nợ xấu khó có thể giảm nhanh trong nửa cuối 2025, bởi độ trễ trong phục hồi dòng tiền doanh nghiệp, đặc biệt ở các lĩnh vực nhiều rủi ro như bất động sản, xây dựng, xuất khẩu. Ngoài ra, áp lực đáo hạn từ những khoản vay tái cơ cấu trước đây, cộng với sự thiếu ổn định của thị trường vốn, cũng đẩy nhiều khoản vay tiềm ẩn nguy cơ “chuyển nhóm”.

Trong bối cảnh đó, việc thay đổi tư duy cấp tín dụng là yếu tố sống còn. Thay vì chỉ dựa vào tài sản đảm bảo, các ngân hàng cần hướng tới đánh giá sức khỏe dòng tiền, khả năng vận hành và chu kỳ sinh lời của doanh nghiệp vay vốn.

Điều này đòi hỏi đầu tư bài bản vào hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ, nâng cấp năng lực phân tích rủi ro ngành, và phát triển đội ngũ tín dụng chuyên sâu theo từng lĩnh vực.

Song song, việc ứng dụng AI, Big Data vào quy trình phê duyệt, giám sát tín dụng và cảnh báo sớm rủi ro là xu thế không thể đảo ngược. Kết nối dữ liệu đa chiều giữa ngân hàng với thuế, bảo hiểm, hải quan sẽ giúp tăng độ chính xác trong đánh giá năng lực tài chính doanh nghiệp – điều mà báo cáo tài chính truyền thống chưa thể hiện đầy đủ.