Niêm yết song song và chứng chỉ lưu ký giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận tệp nhà đầu tư toàn cầu rộng lớn hơn

Tại hội thảo “Vietnam Global Capital Access” diễn ra sáng 18/06, ông Bùi Hoàng Hải - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã có những chia sẻ về định hướng phát triển thị trường gắn với nguồn vốn nước ngoại. Theo ông Hải, niêm yết song song, ADR, GDR và các cấu trúc chứng chỉ lưu ký khác có thể nâng cao mức độ nhận diện, hỗ trợ thanh khoản và tạo cầu nối giữa doanh nghiệp Việt Nam với thị trường vốn quốc tế.

Ông Bùi Hoàng Hải - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) Tại hội thảo “Vietnam Global Capital Access” tổ chức ngày 18/06/2026

Theo ông Hải, Việt Nam vừa chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên nhóm Thị trường Mới nổi Hạng hai (Secondary Emerging Market). Thành quả này phản ánh nhiều năm nỗ lực của các cơ quan quản lý, sở giao dịch, thành viên thị trường, doanh nghiệp niêm yết và các đối tác quốc tế. Đặc biệt, một nguyên tắc cốt lõi mà FTSE nhiều lần nhấn mạnh chính là khả năng tiếp cận thị trường - tức việc nâng cao khả năng tiếp cận thị trường vốn Việt Nam của các nhà đầu tư quốc tế theo hướng minh bạch, hiệu quả và đáng tin cậy.

Đây là sự xác nhận rằng Việt Nam đang bước sang một giai đoạn phát triển mới. Khi thị trường trở nên hiện diện rõ nét hơn trong mắt các tổ chức đầu tư toàn cầu, kỳ vọng đối với Việt Nam cũng sẽ ngày càng cao hơn. Nhà đầu tư sẽ không chỉ quan tâm đến khả năng tiếp cận thị trường mà còn chú ý đến chất lượng công bố thông tin, chuẩn mực quản trị doanh nghiệp, hạ tầng thanh toán bù trừ, hoạt động quan hệ nhà đầu tư (IR), cũng như khả năng truyền tải một chiến lược phát triển dài hạn rõ ràng của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh này, nguyên tắc “khả năng tiếp cận” cũng cần được nhìn nhận theo chiều ngược lại. Doanh nghiệp Việt Nam cần tiếp cận tốt hơn với nguồn vốn quốc tế dài hạn, trong khi các nhà đầu tư toàn cầu cũng cần những kênh hiệu quả hơn để tìm hiểu, đánh giá và đầu tư vào các doanh nghiệp hàng đầu của Việt Nam.

Vì vậy, niêm yết song song, các chứng chỉ lưu ký như ADR, GDR và việc xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế cần được xem là một phần trong chương trình cải cách rộng lớn hơn: kết nối doanh nghiệp Việt Nam với dòng vốn toàn cầu, đồng thời tiếp tục nâng cao chiều sâu, tính minh bạch và độ tin cậy của thị trường trong nước.

Phó Chủ tịch UBCKNN cho biết trong nhiều năm qua, chương trình cải cách thị trường vốn của Việt Nam luôn hướng tới một mục tiêu nhất quán: nâng cao khả năng huy động vốn cho doanh nghiệp Việt Nam và hỗ trợ sự phát triển dài hạn của nền kinh tế.

Chẳng hạn như việc Việt Nam được nâng hạng thị trường. Một số cải cách khác mang tính kỹ thuật hơn, như triển khai hệ thống KRX, phát triển mô hình Global Broker Model, cải thiện cơ chế non-prefunding, hay xây dựng cơ chế bù trừ đối tác trung tâm (CCP) trong tương lai. Tất cả đều nằm trong một định hướng chính sách thống nhất: làm cho thị trường Việt Nam minh bạch hơn, hiệu quả hơn, dễ tiếp cận hơn đối với nhà đầu tư tổ chức và có khả năng hỗ trợ tốt hơn cho tham vọng tăng trưởng của doanh nghiệp Việt Nam.

Mục tiêu của cải cách thị trường cũng không chỉ là cải thiện hoạt động giao dịch. Mục tiêu cuối cùng là nâng cao hiệu quả huy động vốn.

Đồng thời, khả năng tiếp cận vốn không chỉ phụ thuộc vào hạ tầng thị trường mà còn phụ thuộc vào chính các doanh nghiệp. Nhà đầu tư toàn cầu đang quan tâm đến Việt Nam, nhưng họ sẽ lựa chọn rất kỹ. Họ tìm kiếm những doanh nghiệp có chiến lược rõ ràng, báo cáo tài chính đáng tin cậy, quản trị tốt, hoạt động IR chuyên nghiệp và duy trì giao tiếp nhất quán với cổ đông.

Xây dựng niềm tin với thị trường vốn ngày càng trở nên quan trọng khi ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt Nam cân nhắc các kênh huy động vốn và tiếp cận nhà đầu tư quốc tế. Niêm yết song song, ADR, GDR và các cấu trúc chứng chỉ lưu ký khác có thể giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận một tập hợp nhà đầu tư toàn cầu rộng lớn hơn. Những công cụ này có thể nâng cao mức độ nhận diện, hỗ trợ thanh khoản và tạo cầu nối giữa doanh nghiệp Việt Nam với thị trường vốn quốc tế.

Khi Việt Nam xây dựng khung pháp lý theo Nghị định 155, bao gồm các quy định liên quan đến chứng chỉ lưu ký, mục tiêu không chỉ là phát triển một sản phẩm hay một cơ chế kỹ thuật cụ thể. Mục tiêu rộng lớn hơn là chuẩn bị cho thị trường vốn Việt Nam hội nhập sâu hơn với thị trường vốn quốc tế.

Chứng chỉ lưu ký có thể đóng vai trò như một cây cầu quan trọng. Các sản phẩm này cho phép nhà đầu tư quốc tế tiếp cận doanh nghiệp Việt Nam thông qua hạ tầng thị trường quen thuộc, đồng thời giúp doanh nghiệp Việt Nam từng bước xây dựng uy tín và mức độ nhận diện trên phạm vi toàn cầu.

Tuy nhiên, đây không phải là những “lối đi tắt”. Các doanh nghiệp cần có sự chuẩn bị nghiêm túc. Họ phải sẵn sàng đáp ứng các yêu cầu cao hơn về công bố thông tin, quản trị doanh nghiệp, quan hệ nhà đầu tư, chuẩn mực kế toán và minh bạch trong việc sử dụng vốn huy động.

Phó Chủ tịch UBCKNN nhấn mạnh rằng tiếp cận thị trường quốc tế cần mang tính bổ trợ, chứ không thay thế cho sự phát triển của thị trường vốn trong nước.

Mục tiêu không phải là khuyến khích doanh nghiệp rời bỏ thị trường trong nước. Mục tiêu là tạo ra nhiều lựa chọn hơn, nhiều kênh tiếp cận hơn và nhiều cơ hội hơn. Một doanh nghiệp có nền tảng niêm yết trong nước vững chắc, thanh khoản tốt và mối quan hệ bền chặt với nhà đầu tư trong nước sẽ có cơ sở thuận lợi để tiếp cận thị trường quốc tế. Ngược lại, sự tham gia của nhà đầu tư quốc tế cũng giúp nâng cao tiêu chuẩn quản trị, mở rộng độ phủ phân tích và hỗ trợ quá trình định giá doanh nghiệp hiệu quả hơn.

Theo cách đó, sự phát triển của thị trường trong nước và khả năng tiếp cận vốn quốc tế sẽ hỗ trợ lẫn nhau.

Yến Chi

FILI