Nhật Bản đang đảo chiều chính sách – vì sao thị trường toàn cầu lo ngại?

Có một câu chuyện vĩ mô đang được thị trường toàn cầu đặc biệt quan tâm: Nhật Bản đang bước nhanh hơn trên con đường bình thường hóa chính sách tiền tệ. Sau nhiều năm duy trì lãi suất cực thấp, thậm chí từng có thời kỳ lãi suất âm, BOJ đã bắt đầu nâng lãi suất trở lại. Hiện thị trường đang kỳ vọng BOJ có thể nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản lên 1,25% trong cuộc họp tháng 9, đồng thời phát tín hiệu về tốc độ tăng lãi suất nhanh hơn trong

 

- Khi BOJ tăng lãi suất và đồng JPY mạnh lên, bài toán bắt đầu thay đổi:

Lãi suất Nhật tăng → chi phí vay JPY tăng → JPY mạnh lên → lợi nhuận carry trade giảm → nhà đầu tư có động lực đóng vị thế và đưa vốn về Nhật.

Đây mới là phần khiến thị trường quan tâm. Đầu tháng 9, đồng JPY đã tăng gần 5% so với một số đồng tiền carry trade như peso Mexico và lira Thổ Nhĩ Kỳ. Đáng chú ý hơn, dữ liệu mới nhất cho thấy các nhà đầu cơ đã chuyển sang net long JPY lần đầu kể từ tháng 2/2026.

Nếu quá trình này diễn ra mạnh, hiệu ứng có thể lan ra ngoài Nhật Bản.

Vốn Nhật hồi hương → bán tài sản nước ngoài → giảm thanh khoản tại các thị trường khác → risk-off → tài sản rủi ro chịu áp lực.

- Đây cũng là lý do thị trường vẫn nhớ tới cú Yen Carry Trade Unwind tháng 8/2024, khi việc đồng JPY tăng mạnh kết hợp với các yếu tố vĩ mô khác đã khuếch đại một đợt bán tháo trên thị trường toàn cầu.

Tuy nhiên, BOJ tăng lãi suất không đồng nghĩa thị trường chắc chắn sẽ "rớt"

- Nếu BOJ tăng đúng 25 điểm cơ bản như kỳ vọng, phần lớn thông tin có thể đã được phản ánh vào giá. Rủi ro thực sự nằm ở trường hợp BOJ hawkish hơn dự kiến, chẳng hạn phát tín hiệu đẩy nhanh chu kỳ tăng lãi suất. Khi đó, JPY có thể tăng mạnh hơn, carry trade bị tháo nhanh hơn và áp lực lên tài sản toàn cầu cũng lớn hơn. Reuters hiện cho biết thị trường đang quan tâm không chỉ tới mức tăng tháng 9 mà còn tới khả năng BOJ đưa lãi suất lên 1,5% vào đầu năm 2027 và 1,75% vào quý II/2027.

Vậy với Việt Nam thì sẽ như thế nào? đây chưa phải câu chuyện để lo sợ ngay, nhưng là một biến số cần theo dõi.

- Bởi nếu BOJ thắt chặt nhanh, JPY tăng mạnh và carry trade unwind, dòng tiền toàn cầu có thể trở nên thận trọng hơn với các tài sản rủi ro, trong đó có các thị trường mới nổi. Vì vậy, trong giai đoạn này. Ngoài Fed, mình cho rằng nhà đầu tư nên theo dõi thêm USD/JPY, lợi suất JGB 10 năm, lợi suất trái phiếu Mỹ và dòng vốn ngoại vào các thị trường mới nổi.