Nguồn cung tăng, dòng tiền có theo kịp?

Thị trường chứng khoán đang đối mặt với nghịch lý lớn khi giá trị giao dịch khớp lệnh sụt giảm mạnh và khối ngoại bán ròng hơn 91.700 tỷ đồng từ đầu năm 2026. Dù định giá P/E toàn thị trường đã lùi về vùng thấp kỷ lục (11,75 lần), áp lực từ làn sóng IPO, phát hành thêm và thoái vốn nhà nước trị giá hàng tỷ USD dự báo sẽ tạo ra bài kiểm tra gắt gao về sức hấp thụ của dòng tiền.

Sự lệch pha gay gắt giữa nguồn cung cổ phiếu tăng tốc và thanh khoản sụt giảm tác động như thế nào đến tâm lý nhà đầu tư cá nhân và cổ phiếu từng nhóm ngành?

Chỉ số VN-Index và VN30 giao dịch dưới đường MA200, với P/E thị trường ở mức 11,75 lần, thuộc vùng thấp nhất trong 3-5 năm gần đây. Tuy nhiên, định giá hạ không kích hoạt dòng tiền mạnh. Giá trị khớp lệnh trên HOSE giảm từ 716.189,5 tỷ đồng tháng 10/2025 xuống 334.883,97 tỷ đồng tháng 7/2026, giảm khoảng 53%. Khối nhà đầu tư nước ngoài liên tục rút ròng 91.731 tỷ đồng từ đầu năm đến 20/8/2026, thêm áp lực lên thanh khoản. Tâm lý thận trọng của nhà đầu tư vẫn kéo dài sau các sự kiện bị ép bán, bán giải chấp ở nửa cuối tháng 7/2026.

Cuối 2025 và 2026, thị trường chứng kiến loạt IPO lớn: VPX niêm yết 1,88 tỷ cổ phiếu, VCK hơn 1,48 tỷ, MCH hơn 1 tỷ, DMX hơn 1,26 tỷ, LPBank hơn 1,4 tỷ cổ phiếu. Các công ty niêm yết như ANT, RYG, AFX, LSG chuẩn bị chào bán cổ phiếu bổ sung vốn. Theo Chứng khoán SSI, quy mô IPO năm 2026 ước tính khoảng 35.000-40.000 tỷ đồng, chưa bao gồm khả năng phát hành bổ sung từ tiến trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.

SCIC công bố kế hoạch cơ cấu lại vốn giai đoạn 2026-2030, đưa 66 doanh nghiệp vào diện thoái vốn. Danh sách này bao gồm nhiều công ty lớn đã niêm yết như Nhựa Tiền Phong, Vinatex, Tổng công ty Thép Việt Nam, Nhiệt điện Phả Lại, Domesco, Licogi. Nếu tiến độ được đẩy nhanh, lượng cổ phiếu cung ứng từ thoái vốn sẽ tăng đáng kể, đặc biệt từ các doanh nghiệp quy mô lớn. Động thái này cho thấy câu chuyện thoái vốn Nhà nước đang bước sang giai đoạn mới, sau nhiều năm tiến độ chưa đạt kỳ vọng.

Lãi suất huy động hiện nay khiến dòng tiền có xu hướng ưu tiên tài sản sinh lời cố định thay vì cổ phiếu. Chi phí vốn doanh nghiệp tăng làm suy giảm sức hấp dẫn của cổ phiếu. Sức hấp thụ thị trường đang bị thử thách khi nguồn cung tăng đồng thời từ IPO, phát hành bổ sung và thoái vốn Nhà nước. Vấn đề chính là liệu dòng tiền có đủ mạnh để hấp thụ lượng cổ phiếu mới hay sẽ tiếp tục tạo áp lực giảm giá trong thời gian tới.