Người vay ngân hàng đón tin vui: Chính sách giữ nguyên nhóm nợ sẽ tác động thế nào đến cổ phiếu tài chính?

Không phải giảm lãi suất hay tung gói tín dụng mới, nhưng quy định vừa được Ngân hàng Nhà nước ban hành có thể tạo ra tác động đáng kể đến cả người vay lẫn lợi nhuận của các ngân hàng. Điều gì khiến chính sách giữ nguyên nhóm nợ trở thành tâm điểm chú ý?

Bối cảnh chính sách

Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành quy định về cơ chế cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ đối với khách hàng gặp khó khăn, áp dụng cho cả các khoản vay tại ngân hàng và công ty tài chính nếu đáp ứng điều kiện theo quy định. Theo cơ chế này, tổ chức tín dụng được xem xét kéo dài thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ đối với các khoản vay đủ điều kiện, thay vì phải chuyển ngay sang nhóm nợ có mức độ rủi ro cao hơn. Chính sách nhằm hỗ trợ khách hàng vượt qua khó khăn về dòng tiền, đồng thời tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng xử lý các khoản vay theo lộ trình phù hợp hơn, giảm áp lực phát sinh nợ xấu trong ngắn hạn.

Tác động tài chính - ước tính (giả định)

Trong ngắn hạn, quy định mới có thể giúp làm chậm tốc độ gia tăng nợ xấu trên báo cáo tài chính của các tổ chức tín dụng. Giả định khoảng 5-10% dư nợ của nhóm khách hàng gặp khó khăn đủ điều kiện được cơ cấu, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng có thể được phân bổ dần theo thời gian thay vì tăng mạnh trong một số kỳ kế toán, qua đó hỗ trợ lợi nhuận ngắn hạn của ngành ngân hàng.

Tuy nhiên, tác động này chủ yếu mang tính "giãn thời gian" ghi nhận rủi ro chứ không làm thay đổi chất lượng khoản vay. Nếu dòng tiền của khách hàng không cải thiện sau thời gian cơ cấu, các khoản vay vẫn có thể chuyển thành nợ xấu trong tương lai. Vì vậy, hiệu quả của chính sách sẽ phụ thuộc lớn vào khả năng phục hồi hoạt động sản xuất, kinh doanh và thu nhập của người vay.

Đối với doanh nghiệp, việc được gia hạn thời gian trả nợ có thể cải thiện dòng tiền, giảm áp lực thanh khoản và hạn chế nguy cơ gián đoạn hoạt động trong giai đoạn khó khăn.

Nhóm ngành chịu ảnh hưởng

Ngân hàng: Tác động trực tiếp đến chất lượng tài sản, chi phí dự phòng và lợi nhuận của các ngân hàng thương mại.

Công ty tài chính tiêu dùng: Được bổ sung cơ sở pháp lý để cơ cấu nợ, qua đó giảm áp lực nợ quá hạn trong ngắn hạn.

Bất động sản, Xây dựng, Sản xuất, Bán lẻ, Vận tải: Đây là các ngành có nhu cầu vay vốn lớn hoặc sử dụng đòn bẩy tài chính cao, có thể hưởng lợi gián tiếp khi áp lực trả nợ được giảm bớt và dòng tiền được cải thiện.

Liệu việc giữ nguyên nhóm nợ sẽ giúp chất lượng tài sản của hệ thống ngân hàng cải thiện thực chất hay chỉ làm chậm thời điểm ghi nhận nợ xấu? Sau khi thời gian cơ cấu kết thúc, khả năng trả nợ của khách hàng có phục hồi đủ để hạn chế rủi ro tín dụng hay không? Và chính sách này sẽ trở thành động lực hỗ trợ tăng trưởng tín dụng hay chỉ là giải pháp mang tính ngắn hạn đối với hệ thống tài chính?