Nâng hạng "mở cửa", dòng tiền chưa tới

Thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức bước sang trạng thái mới sau khi được nâng hạng, nhưng thanh khoản trong tuần đầu tiên vẫn ở mức thấp, cho thấy dòng vốn chưa lập tức tăng tốc.

Khi nguồn cầu mới chưa xuất hiện rõ nét, thị trường đang đặt kỳ vọng vào IPO, niêm yết và thoái vốn Nhà nước để bổ sung hàng hóa chất lượng.

Tuần giao dịch từ ngày 21/9, thời điểm thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng từ cận biên lên mới nổi thứ cấp theo FTSE Russell, VN-Index giảm 30,59 điểm so với cuối tuần trước. Thanh khoản bình quân chỉ khoảng 16.000 tỷ đồng/phiên, phiên cao nhất đạt khoảng 25.000 tỷ đồng. Diễn biến này cho thấy nâng hạng chưa đồng nghĩa dòng vốn quốc tế lập tức tăng mạnh.

Áp lực phân hóa cũng thể hiện rõ giữa các nhóm ngành. Bất động sản giảm khoảng 1,58%, ngân hàng giảm 0,67%, trong khi nhóm điện, nước, xăng dầu và khí đốt giảm khoảng 0,17% trong tuần. Ở chiều ngược lại, TCB, MSB và GEE nằm trong nhóm tăng mạnh, trong khi VIC, VHM và VPB cùng giảm đáng kể.

Điểm đáng chú ý nằm ở phía cung. Theo định hướng phát triển thị trường vốn, việc bổ sung doanh nghiệp chất lượng thông qua IPO, niêm yết và thoái vốn Nhà nước được xem là một mắt xích quan trọng để kết nối nguồn cung với dòng vốn mới.

Quy mô thị trường hiện đã đủ lớn để tạo nền tảng cho chu kỳ huy động vốn mới. Đến ngày 30/6/2026, vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt khoảng 10,6 triệu tỷ đồng, tương đương 82,3% GDP năm 2025. Cơ quan quản lý cũng xác định thị trường chứng khoán là kênh cung ứng vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế.

Đáng chú ý hơn, tổng giá trị phát hành cổ phần và IPO theo kế hoạch của doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch đến ngày 25/5 đạt khoảng 289.500 tỷ đồng, tăng 86,5% so với năm 2025. Riêng ngành ngân hàng có kế hoạch huy động khoảng 128.000 tỷ đồng, gấp hơn 7 lần quy mô phát hành năm trước.

Với doanh nghiệp, sự dịch chuyển này mở rộng vai trò của thị trường cổ phiếu trong huy động vốn cho tăng trưởng. Với công ty chứng khoán, nguồn hàng và thanh khoản tăng có thể tạo thêm dư địa cho hoạt động môi giới, cho vay ký quỹ, tư vấn phát hành và ngân hàng đầu tư.

Tuy nhiên, bài toán còn lại là sức hấp thụ. Nguồn cung lớn chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng dòng tiền đủ mạnh và ổn định. Vì vậy, giai đoạn tới không chỉ là câu chuyện có thêm doanh nghiệp lên sàn, mà còn là khả năng thị trường thu hút và giữ được nguồn vốn dài hạn.