#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

"Mở khóa" tỷ USD từ cơn sóng nâng hạng FTSE

Vượt qua FTSE chỉ là bước đệm, mục tiêu tối thượng mang tên MSCI đang dần lộ diện khi Việt Nam ráo riết tháo gỡ những "nút thắt" cuối cùng về sở hữu nước ngoài và cơ chế bù trừ trung tâm.

Kỳ vọng khi nâng hạng thị trường có hiệu lực, chứng khoán Việt Nam bắt đầu đón nhận dòng vốn từ các quỹ thụ động từ tháng 9/2026

Kỳ vọng nâng hạng thị trường đang dần chuyển từ câu chuyện dài hạn sang kịch bản có thể “định lượng”. Với giả định Việt Nam vượt qua kỳ đánh giá giữa kỳ của FTSE và chính thức gia nhập nhóm Thị trường Mới nổi vào năm 2026, dòng vốn ETF được ước tính có thể đạt gần 1,7 tỷ USD – một con số đủ để tạo cú hích thanh khoản đáng kể.

Tuy nhiên, dòng tiền này khó có khả năng giải ngân một lần. Kinh nghiệm từ các thị trường đi trước cho thấy vốn thụ động thường được phân bổ theo nhiều đợt, trải dài 3–5 kỳ, theo chu kỳ quý. Cách tiếp cận này giúp giảm sốc cung – cầu và hạn chế biến động quá mức, đồng thời cho phép thị trường hấp thụ dòng tiền một cách ổn định hơn.

Trong bức tranh đó, nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn và có thanh khoản cao sẽ là “điểm rơi” chính của dòng vốn mới. Những cái tên đầu ngành trong ngân hàng, bất động sản, tiêu dùng và công nghệ được dự báo nằm trong danh sách ưu tiên, đóng vai trò dẫn dắt chỉ số và định hình khẩu vị của các quỹ.

Động lực nâng hạng không chỉ đến từ kỳ vọng dòng tiền, mà còn từ tiến trình cải cách đang tăng tốc. Việc triển khai cơ chế giao dịch không cần ký quỹ trước, cùng lộ trình xây dựng hệ thống đối tác bù trừ trung tâm, đang cải thiện đáng kể các tiêu chí về thanh toán và quản trị rủi ro. Song song, chuẩn mực công bố thông tin – đặc biệt bằng tiếng Anh – cũng dần tiệm cận thông lệ quốc tế, giúp thu hẹp khoảng cách tiếp cận giữa nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Một điểm nghẽn quan trọng là giới hạn sở hữu nước ngoài cũng đã có dấu hiệu nới lỏng. Tỷ lệ “room ngoại” hiệu dụng tăng lên, cùng với việc xuất hiện thêm các doanh nghiệp cho phép sở hữu 100%, đang mở rộng dư địa hấp thụ vốn ngoại. Nếu đà cải cách được duy trì, thị trường Việt Nam có thể đáp ứng phần lớn tiêu chí nâng hạng theo chuẩn MSCI trong trung hạn.

Dù vậy, bài toán ngoại hối vẫn là thách thức lớn nhất. Mức độ tự do hóa tỷ giá và khả năng phòng ngừa rủi ro vẫn cần thêm thời gian để hoàn thiện. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít thị trường mới nổi hiện nay cũng chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chí này, cho thấy đây không phải “cánh cửa đóng kín”.

Ở góc nhìn dòng tiền, kỳ vọng nâng hạng thường tạo hiệu ứng sớm hơn thời điểm chính thức. Nhà đầu tư có xu hướng “đón đầu” khi xác suất nâng hạng tăng lên, qua đó đẩy nhanh nhịp vào vốn ngay trong giai đoạn tiền sự kiện.

Dữ liệu thị trường cũng củng cố luận điểm này. Quy mô vốn hóa đã tăng mạnh trong một thập kỷ, đưa Việt Nam vượt nhiều thị trường trong khu vực. Lợi suất đầu tư duy trì ở mức cao, trong khi triển vọng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp vẫn thuộc nhóm hấp dẫn trong khu vực. Đây là nền tảng quan trọng để các quỹ toàn cầu nâng tỷ trọng phân bổ.

Ở cấp độ ngành, dòng vốn được dự báo tập trung vào các lĩnh vực gắn với tăng trưởng nội địa. Bất động sản và tài chính – hai trụ cột chiếm tỷ trọng lớn trong vốn hóa – sẽ là kênh tiếp cận chính của nhà đầu tư ngoại. Bên cạnh đó, ngân hàng, tiêu dùng, vật liệu xây dựng và công nghệ cũng được kỳ vọng hưởng lợi từ chu kỳ tăng trưởng mới.

Trong ngắn hạn, nâng hạng là câu chuyện dòng tiền. Nhưng về dài hạn, yếu tố quyết định vẫn là nền tảng cung – cầu và chất lượng tăng trưởng doanh nghiệp. Dòng vốn có thể đến nhanh, nhưng chỉ ở lại khi thị trường đủ chiều sâu và minh bạch.