Lộ diện “cỗ máy in tiền” của ngành cao su

Giá cao su xuất khẩu vọt lên mức cao nhất gần 13 năm, hàng loạt doanh nghiệp báo lãi hàng trăm đến hàng nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, phía sau những con số tăng trưởng ấn tượng của GVR, PHR hay DPR lại xuất hiện một nguồn lợi nhuận đặc biệt: tiền bồi thường đất và thanh lý vườn cây.

Khi lợi nhuận không còn phụ thuộc hoàn toàn vào khai thác mủ, ngành cao su đang chứng kiến sự phân hóa mạnh giữa các doanh nghiệp hưởng lợi từ giá bán và những đơn vị sở hữu quỹ đất có giá trị chuyển đổi lớn.

Bức tranh kinh doanh quý III/2026 của ngành cao su ghi nhận nhiều con số đáng chú ý, nhưng động lực tăng trưởng không hoàn toàn đến từ hoạt động cốt lõi.

Lộ diện “cỗ máy in tiền” của ngành cao su

Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (GVR) ghi nhận doanh thu hơn 9.500 tỷ đồng, tăng 2,3% so với cùng kỳ. Lợi nhuận ròng vượt 3.300 tỷ đồng, tăng 76%, thiết lập mức cao kỷ lục.

Đáng chú ý, gần 1.800 tỷ đồng thu nhập đến từ bồi thường và hỗ trợ thiệt hại, cao gấp gần 14 lần cùng kỳ. Ngoài ra, hoạt động thanh lý cây cao su đóng góp thêm 452 tỷ đồng.

Tại Cao su Phước Hòa (PHR), doanh thu đạt 658 tỷ đồng, tăng gần 7%, trong khi lợi nhuận ròng tăng 64% lên 427 tỷ đồng.

Nghịch lý nằm ở chỗ lợi nhuận gộp giảm tới 31%, biên lợi nhuận thu hẹp từ 24% xuống 15%. Khoản lợi nhuận khác gần 470 tỷ đồng trở thành động lực chính giúp doanh nghiệp duy trì tăng trưởng.

Tương tự, Cao su Đắk Lắk (DRG) báo lãi 80 tỷ đồng, tăng 79%, nhờ khoản bồi thường đất 77 tỷ đồng, bất chấp lợi nhuận kinh doanh chính giảm tới 76%.

Giá cao su lập đỉnh gần 13 năm

Không phải doanh nghiệp nào cũng phụ thuộc vào nguồn thu bất thường.

Cao su Đồng Phú (DPR) ghi nhận doanh thu 559 tỷ đồng, tăng 16%, nhờ giá bán mủ bình quân tăng 30%, đạt 63,2 triệu đồng/tấn. Lợi nhuận ròng đạt gần 199 tỷ đồng, tăng 45%.

Cao su Bà Rịa (BRR) cũng tăng lợi nhuận 62% lên 125 tỷ đồng, trong khi Cao su Tân Biên (RTB) ghi nhận doanh thu tăng 27%.

Đà tăng trưởng diễn ra khi giá cao su xuất khẩu bình quân tháng 9 đạt 2.323 USD/tấn, tăng 29,8% so với cùng kỳ và cao nhất kể từ tháng 10/2013.

Tính chung 9 tháng, Việt Nam xuất khẩu 1,09 triệu tấn cao su, thu về 2,2 tỷ USD. Dù sản lượng giảm 15,8%, kim ngạch chỉ giảm 3,7% nhờ giá bán tăng mạnh.

“Mỏ vàng” đất đai thay đổi cuộc chơi

Triển vọng ngành cao su không chỉ nằm ở giá nguyên liệu mà còn ở khả năng chuyển đổi đất sang phát triển khu công nghiệp.

Quỹ đất lớn giúp các doanh nghiệp như GVR, PHR có thêm nguồn thu từ bồi thường, hợp tác phát triển hạ tầng và cho thuê đất trong dài hạn.

Tuy nhiên, các khoản bồi thường thường mang tính thời điểm, khó duy trì đều đặn qua từng kỳ kế toán.

Trong khi đó, nguồn cung cao su thế giới tiếp tục chịu áp lực từ thời tiết bất lợi, tạo điều kiện duy trì mặt bằng giá cao.

Sự kết hợp giữa giá mủ và giá trị quỹ đất đang mở ra chu kỳ lợi nhuận mới, nhưng cũng đặt ra yêu cầu phân biệt rõ tăng trưởng từ kinh doanh cốt lõi với những khoản thu nhập bất thường.