‘Liều thuốc kịp thời’ giúp các ngân hàng gỡ khó trong xử lý nợ xấu

Việc Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật các tổ chức tín dụng vào ngày 27/6 được các chuyên gia đánh giá là “liều thuốc kịp thời”, giúp các ngân hàng tháo gỡ khó khăn trong xử lý nợ xấu, đặc biệt trong bối cảnh thị trường bất động sản còn trầm lắng và thủ tục thu hồi tài sản còn nhiều vướng mắc.

Theo đánh giá của CTCP Xếp hạng tín nhiệm Đầu tư Việt Nam (VIS Rating), một điểm nhấn quan trọng trong luật sửa đổi và bổ sung một số điều của luật các tổ chức tín dụng là việc khôi phục quyền thu giữ tài sản bảo đảm (TSBD). Cơ chế này đã chứng minh hiệu quả trong giai đoạn còn hiệu lực của Nghị quyết 42 (2017-2023). Trong thời gian này, quy mô nợ xấu được xử lý mỗi tháng tăng lên đến 65%, trong khi tỷ lệ khách hàng tự trả nợ từ 23% lên 36%. Tuy nhiên, khi nghị quyết này hết hiệu lực vào cuối năm 2023, quá trình thu hồi tài sản gặp khó khăn do phụ thuộc vào sự hợp tác của khách hàng.

Thống kê trong 6 tháng đầu năm 2024 cho thấy một nửa số nợ xấu chủ yếu được xử lý thông qua xóa nợ và trích lập dự phòng, chiếm 30-40% tổng vốn chủ sở hữu, tỷ lệ này được coi là không bền vững. Thêm vào đó, thu nhập từ việc xử lý nợ giảm sút còn 27% so với mức 40% trong giai đoạn 2021-2022. Trong khi đó, tỷ lệ hồ sơ nợ xấu do tòa án tiếp nhận đang thấp, làm giảm khả năng giải quyết nợ.

Luật sửa đổi này không chỉ khôi phục cơ chế thu giữ TSBD mà còn trao quyền cho Ngân hàng Nhà nước cung cấp khoản vay đặc biệt với lãi suất 0% cho các tổ chức tín dụng gặp khó khăn, nhằm ổn định hệ thống. Điều này được kỳ vọng sẽ cải thiện khả năng thu hồi nợ xấu và nâng cao chất lượng tài sản. Dự báo trong giai đoạn 2022-2025, tỷ lệ nợ có vấn đề tại một số ngân hàng sẽ tăng từ 1,6% lên 2,2%, chủ yếu từ khoản vay mua nhà và cho vay đối với hộ kinh doanh. Các chuyên gia kỳ vọng luật sửa đổi sẽ thúc đẩy lợi nhuận ngân hàng thông qua việc cải thiện thủ tục xử lý nợ và giảm chi phí hoạt động.