Làm sao gỡ vòng luẩn quẩn cung – cầu nhà ở xã hội?

Thị trường nhà ở xã hội đang chịu áp lực cung–cầu gay gắt khi người dân xếp hàng xuyên đêm nộp hồ sơ, trong khi doanh nghiệp vướng quỹ đất, thủ tục pháp lý và cơ chế tài chính chưa đồng bộ. Mặc dù khung chính sách cải thiện, tiến độ dự án vẫn chậm, nhấn mạnh nhu cầu chuẩn hóa quy trình và minh bạch hóa triển khai.

Hàng dài người dân xếp đêm để nộp hồ sơ nhà ở xã hội đặt ra câu hỏi: tại sao chính sách nhân văn lại biến thành cuộc chạy đua thủ tục? Nhu cầu tăng vọt, nhưng doanh nghiệp vẫn kẹt quỹ đất và ràng buộc pháp lý, khiến nguồn cung trì trệ.

Thị trường nhà ở xã hội đang trở thành tâm điểm chú ý khi liên tiếp xuất hiện hình ảnh người dân xếp hàng từ nửa đêm để nộp hồ sơ. Tại nhiều dự án, hồ sơ bị trả đi trả lại nhiều lần vì vênh lệch thủ tục, tiêu chí và hướng dẫn.

Trong khi đó, doanh nghiệp phải đối mặt với quỹ đất hạn hẹp, thủ tục pháp lý phức tạp và cơ chế triển khai chưa đồng bộ, dù Chính phủ đã thúc đẩy mạnh mẽ phân khúc này. Mục tiêu xây dựng 1 triệu căn nhà đến năm 2030 vẫn đang gặp rào cản, khiến nguồn cung không theo kịp nhu cầu.

Giải phóng mặt bằng – nút thắt lớn nhất

Ông Nguyễn Anh Quê, Chủ tịch G6 Group, nhấn mạnh rằng khâu giải phóng mặt bằng tại các đô thị lớn như Hà Nội vẫn là thách thức, dù khung pháp lý đã cải thiện. Một số dự án mất cả chục năm để hoàn tất đền bù, khiến cung – cầu càng trở nên mất cân đối. Các thủ tục như giao đất, định giá đất hay trích 20% quỹ đất thương mại cho nhà ở xã hội vẫn tạo áp lực lớn cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, thu nhập từ phí và chất lượng tài sản của nhiều dự án vẫn chưa bền vững. Mức NIM của các ngân hàng tham gia dự án chưa trở lại mức cao, nợ xấu vẫn cao hơn trung bình nhóm tư nhân, và chi phí dự phòng có xu hướng tăng, tạo thêm áp lực lên tiến độ và giá bán.

Cơ chế tài chính và quy định kỹ thuật vẫn là rào cản

Bà Đặng Thị Kim Oanh, Chủ tịch Kim Oanh Group, chỉ ra rằng gói tín dụng 120.000 tỷ đồng giải ngân chậm làm gián đoạn dòng tiền, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và tâm lý doanh nghiệp lẫn người mua. Bên cạnh đó, quy định về diện tích căn hộ, quỹ đất thương mại và chi phí thuế chưa thống nhất, kéo dài tiến độ và hạn chế khả năng hạ giá bán.

Làm sao gỡ vòng luẩn quẩn cung – cầu nhà ở xã hội?

Người dân đội mưa xếp hàng dài chờ nộp hồ sơ nhà ở xã hội Kim Chung (Hà Nội).

Doanh nghiệp kỳ vọng được giao thêm quỹ đất sạch và cơ chế minh bạch để rút ngắn thời gian triển khai, giảm giá bán và đẩy nhanh mục tiêu nhà ở xã hội chuẩn Singapore cho công nhân và lao động đô thị.

Chuẩn hóa quy trình – chìa khóa minh bạch

TS. Trần Xuân Lượng, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Thị trường Bất động sản, đánh giá hình ảnh người dân chen lấn cho thấy công tác tiếp nhận và xét duyệt hồ sơ còn lúng túng, thiếu đồng bộ và minh bạch. Ông nhấn mạnh cần một quy trình chuẩn bắt buộc, hiện đại hóa toàn bộ quá trình xét duyệt, bảo đảm công bằng và minh bạch.

Một số dự án như Kim Chung (Hà Nội) đã triển khai mô hình tiếp nhận trực tiếp, phân luồng hồ sơ khoa học, hướng dẫn chỉnh sửa ngay tại chỗ và ghi hẹn nộp lại. Kết quả, tình trạng chen lấn giảm đáng kể chỉ sau vài ngày, minh chứng rằng quy trình chuẩn hóa giúp rút ngắn thời gian, giảm áp lực cho cả người dân lẫn chủ đầu tư.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, doanh nghiệp kỳ vọng triển khai nộp hồ sơ online khi hạ tầng số, dữ liệu dân cư và mức độ sẵn sàng công nghệ đạt chuẩn, nhưng hiện ưu tiên vẫn là công bằng, minh bạch và đúng đối tượng.