Lãi vay vượt 10% "bóp nghẹt" lợi nhuận doanh nghiệp

Áp lực chi phí vốn đang thu hẹp lợi nhuận, khiến doanh nghiệp kỳ vọng lãi suất giảm xuống dưới 10% để duy trì sản xuất và mở rộng kinh doanh.

Chi phí tài chính đang trở thành một trong những trở ngại lớn đối với hoạt động sản xuất kinh doanh.

Theo phản ánh của cộng đồng doanh nghiệp, biên lợi nhuận thông thường chỉ khoảng 15%, trường hợp thuận lợi đạt 17%. Trong khi đó, lãi vay vượt 10%/năm có thể khiến phần lợi nhuận còn lại bị thu hẹp đáng kể, đặc biệt với doanh nghiệp có chu kỳ vốn kéo dài từ sáu tháng trở lên.

Trường hợp Công ty cổ phần Chế biến Xuất nhập khẩu Thủy sản tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cho thấy rõ những khó khăn này.

Doanh nghiệp đã đầu tư 100 tỷ đồng xây dựng ba nhà máy, tạo việc làm cho khoảng 1.000 lao động và đạt quy mô xuất khẩu 60 triệu USD/năm.

Tuy nhiên, do vướng thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, doanh nghiệp có thời điểm chỉ được vay 12 tỷ đồng vốn trung hạn.

Đáng chú ý, khoản đầu tư hơn 20 tỷ đồng vào hệ thống điện mặt trời áp mái không được tiếp cận chương trình hỗ trợ giảm 2% lãi suất.

Khoản vay phải chịu lãi suất 11%/năm trong 12 tháng đầu, sau đó tăng lên khoảng 14%/năm.

Với dư nợ giả định 20 tỷ đồng, mức lãi suất 14% tương đương chi phí lãi vay 2,8 tỷ đồng mỗi năm, cao hơn 800 triệu đồng so với mức 10%.

98% doanh nghiệp chỉ tiếp cận 20% tín dụng

Bất cập không chỉ nằm ở lãi suất mà còn ở khả năng tiếp cận vốn.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp nhưng chỉ tiếp cận 20% tín dụng ngân hàng. Đáng chú ý, 93,5% khoản vay yêu cầu tài sản bảo đảm.

Trong khi đó, tín dụng ngân hàng chiếm khoảng 83% nguồn tài trợ của nền kinh tế, còn trái phiếu và vốn cổ phần lần lượt chiếm 13% và 4%.

Sự phụ thuộc lớn vào ngân hàng khiến doanh nghiệp dễ chịu tác động khi chi phí vốn tăng.

Trước thực trạng này, Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo giảm lãi suất cho vay 1,5–2 điểm phần trăm đối với lĩnh vực sản xuất kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên, đồng thời giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm lãi suất tiết kiệm.

Đối với các ngân hàng như VCB, BID, CTG, MBB và TCB, việc giảm lãi suất có thể hỗ trợ nhu cầu tín dụng nhưng cũng tạo áp lực lên biên lãi ròng (NIM).

Với doanh nghiệp sản xuất, chi phí vốn hạ nhiệt sẽ hỗ trợ dòng tiền, cải thiện khả năng trả nợ và giảm áp lực lợi nhuận.

Tuy nhiên, giảm lãi suất chỉ là một phần lời giải. Khả năng tiếp cận tín dụng, tài sản bảo đảm và thủ tục pháp lý mới quyết định dòng vốn có thực sự đến được doanh nghiệp hay không.