#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Lãi suất vay mua nhà tăng trở lại, người trẻ đối mặt “bẫy thả nổi”

Sau giai đoạn dài hưởng lãi suất ưu đãi, nhiều người vay mua nhà đang bước vào thời điểm nhạy cảm khi lãi suất cho vay bắt đầu đảo chiều tăng. Chỉ một vài điểm phần trăm lãi suất điều chỉnh cũng đủ khiến khoản trả nợ mỗi tháng tăng thêm hàng chục triệu đồng, đẩy không ít gia đình vào trạng thái căng thẳng tài chính, thậm chí buộc phải tính đến phương án bán nhà để tránh rơi vào vòng xoáy nợ nần.

Lãi suất cho vay quay đầu tăng trên diện rộng

Theo ghi nhận, mặt bằng lãi suất cho vay bình quân tại nhiều ngân hàng thương mại đã bắt đầu nhích lên sau thời gian dài duy trì ở mức thấp. Nguyên nhân chủ yếu đến từ áp lực chi phí vốn khi lãi suất huy động liên tục được điều chỉnh tăng trong khoảng ba tháng trở lại đây.

Tính đến ngày 21/12, trong số 23 ngân hàng đã công bố lãi suất cho vay bình quân tháng 11, có tới 15 ngân hàng ghi nhận mức tăng so với tháng trước, trong khi chỉ 6 ngân hàng giảm. Đáng chú ý, xu hướng tăng xuất hiện ngay tại nhóm ngân hàng Big4.

Cụ thể, Vietcombank nâng lãi suất cho vay bình quân lên 5,7%/năm; VietinBank tăng lên 5,1%/năm; Agribank ghi nhận mức tăng mạnh nhất, lên tới 6,69%/năm. Riêng BIDV giữ nguyên lãi suất cho vay bình quân ở mức 5,47%/năm.

Diễn biến này cho thấy áp lực tăng lãi suất không còn mang tính cục bộ mà đã lan rộng trên toàn hệ thống ngân hàng.

Người vay mua nhà “thấp thỏm” bước vào giai đoạn thả nổi

Lãi suất cho vay tăng đang tác động trực tiếp đến nhóm khách hàng vay mua nhà – đối tượng vốn phụ thuộc lớn vào các gói vay ưu đãi ngắn hạn. Phần lớn khoản vay mua nhà hiện nay chỉ được hưởng lãi suất thấp trong 6–12 tháng đầu, sau đó chuyển sang lãi suất thả nổi, điều chỉnh theo thị trường.

Khi mặt bằng lãi suất đồng loạt đi lên, người vay gần như không có “vùng đệm” để xoay xở.

Chị Nguyễn Phương Anh (Đông Anh, Hà Nội) cho biết đầu năm nay chị mua một căn hộ hơn 3 tỷ đồng, vay ngân hàng 1,5 tỷ đồng. Trong 10 tháng đầu, khoản vay được hưởng lãi suất ưu đãi 0%. Tuy nhiên, khi hết ưu đãi, số tiền chị phải trả mỗi tháng đã tăng lên hơn 20 triệu đồng, bao gồm cả gốc và lãi.

“Thu nhập không tăng nhưng tiền trả ngân hàng tăng mạnh khiến chi tiêu gia đình bị đảo lộn hoàn toàn”, chị Phương Anh chia sẻ.

Không chỉ những người đã vay, nhiều người trẻ đang có ý định mua nhà cũng bắt đầu chùn bước. Anh Đức Nguyễn (35 tuổi, kiến trúc sư) dự định mua căn hộ cũ giá khoảng 2 tỷ đồng, vay ngân hàng 1,3 tỷ đồng trong 20 năm. Với lãi suất ưu đãi ban đầu khoảng 6,5%/năm, khoản trả mỗi tháng khoảng 9–10 triệu đồng – phù hợp với thu nhập gia đình.

Tuy nhiên, khi tính đến kịch bản lãi suất thả nổi có thể lên 10–12%/năm, số tiền trả hàng tháng tăng lên 13–15 triệu đồng, khiến anh phải cân nhắc lại quyết định mua nhà dù đã tìm được căn hộ ưng ý.

“Bẫy lãi suất thả nổi” và áp lực dài hạn

Theo báo cáo của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam, việc lãi suất cho vay tăng đang trực tiếp làm suy yếu thanh khoản thị trường. Người mua nhà phụ thuộc vốn vay buộc phải tính toán kỹ lưỡng hơn, trong khi nhà đầu tư cũng dè dặt do chi phí vốn ngày càng khó bù đắp bằng lợi nhuận kỳ vọng.

Đáng lo ngại hơn là áp lực từ các khoản vay ưu đãi đã giải ngân trong giai đoạn 2023–2024. Khi đó, nhiều ngân hàng và chủ đầu tư tung ra các gói vay lãi suất thấp, thậm chí miễn lãi, ân hạn gốc kéo dài. Khi ưu đãi kết thúc và lãi suất chuyển sang thả nổi ở mức 10–14%/năm, gánh nặng trả nợ sẽ tăng mạnh.

Chuyên gia: Lãi suất tăng là xu hướng khó tránh

Bàn về diễn biến này, TS. Nguyễn Trí Hiếu – Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển thị trường tài chính và bất động sản toàn cầu – cho rằng khi lãi suất huy động tăng, việc lãi suất cho vay điều chỉnh theo là điều không thể tránh khỏi.

“Chi phí vốn đầu vào tăng buộc ngân hàng phải cân đối lại đầu ra. Khi lãi suất cho vay tăng, khả năng tiếp cận vốn của người dân và doanh nghiệp chắc chắn sẽ bị thu hẹp”, ông Hiếu nhận định.

Theo chuyên gia này, mức tăng hiện tại chưa đủ mạnh để tạo ra làn sóng giảm giá sâu trên thị trường bất động sản, bởi giá nhà đất rất khó giảm khi chi phí tài chính và nguyên vật liệu đều ở mức cao. Nhiều chủ đầu tư sẵn sàng giữ hàng thay vì bán cắt lỗ.

Tuy nhiên, ông cảnh báo người mua nhà sử dụng đòn bẩy tài chính cao cần đặc biệt thận trọng với “bẫy lãi suất thả nổi”, bởi áp lực trả nợ có thể kéo dài nhiều năm nếu thu nhập không tăng tương ứng.

Giấc mơ an cư trước bài toán tài chính bền vững

Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng leo thang, việc vay mua nhà với tỷ lệ cao đang trở thành gánh nặng dài hạn đối với nhiều gia đình. Theo các chuyên gia, bài toán không chỉ nằm ở thời điểm mua nhà mà quan trọng hơn là khả năng cân đối tài chính bền vững, để giấc mơ an cư không trở thành áp lực kéo dài suốt hàng chục năm.