MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Khủng hoảng kinh doanh ở Nga: Lãi suất cao đẩy gần 20 tập đoàn trụ cột vào bờ vực phá sản

Ngân hàng Trung ương Nga cảnh báo số doanh nghiệp lớn, chiếm gần 40% GDP, đang đối mặt khủng hoảng nợ do lãi suất cao kỷ lục. Gần 20 tập đoàn lớn, bao gồm cả tư nhân và nhà nước, đứng trước nguy cơ phá sản, trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế chững lại và chi phí vay vốn leo thang.

Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) vừa công bố báo cáo cảnh báo về tình trạng khủng hoảng nợ doanh nghiệp diễn biến nhanh hơn dự kiến. Các tập đoàn lớn, chiếm khoảng 2/5 GDP, đang phải đối mặt với áp lực tài chính nặng nề khi lãi suất ở mức cao kỷ lục và tăng trưởng kinh tế gần như bằng 0 trong quý 3/2025.

Trước đó, CBR xác định 13 tập đoàn phi tài chính lớn đang gặp rủi ro thanh khoản, nhưng con số này đã tăng lên 17 theo báo cáo mới nhất. Các doanh nghiệp này chiếm 39% GDP và tạo ra tổng doanh thu hợp nhất khoảng 850 tỷ USD. Các ngành chịu áp lực mạnh gồm bán lẻ, CNTT, bất động sản, cơ khí và khai thác than – vốn đã bị ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Theo cục thống kê Nga Rosstat, lợi nhuận của doanh nghiệp giảm gần 8% và thua lỗ tăng 25% trong quý 3/2025 so với cùng kỳ năm trước. Khảo sát của CBR cho thấy gần 60% tổng nợ doanh nghiệp đang nằm ở nhóm khó trả lãi, cao hơn nhiều so với dự báo 34% cuối năm 2024.

Để ứng phó, CBR bơm thanh khoản vào hệ thống ngân hàng, đồng thời Thống đốc Elvira Nabiullina trấn an rằng chưa có nguy cơ khủng hoảng ngân hàng trong tương lai gần. Tuy nhiên, áp lực tài chính lan rộng từ khối tư nhân sang khối nhà nước. Ví dụ, Tổng công ty Đường sắt Nga kêu gọi hỗ trợ để xử lý khoản nợ 50,8 tỷ USD.

Các doanh nghiệp Nga được đánh giá dựa trên tỷ lệ thanh toán lãi vay (ICR). Những doanh nghiệp có ICR dưới 1 không đủ khả năng trả lãi từ lợi nhuận hoạt động. Đến giữa 2025, 8,1% doanh nghiệp lớn thuộc nhóm này, con số có thể lên tới 80,7% nếu lãi suất duy trì gần mức hiện tại 16,5%.

Trong khi đó, lạm phát đang giảm xuống dưới 7% vào tháng 11/2025 nhờ chính sách thắt chặt tiền tệ từ CBR, nhưng kỳ vọng nới lỏng chính sách tiền tệ năm 2026 gặp khó khăn do quyết định tăng thuế VAT từ 20% lên 22% từ tháng 1/2026. CEO Sberbank, Herman Gref, cho rằng lãi suất cần giảm xuống 12% để giảm áp lực cho doanh nghiệp.

Kinh tế Nga hiện đối mặt nhiều rủi ro: tăng trưởng trì trệ, lãi suất cao, nợ doanh nghiệp tăng và tác động của lạm phát. Khu vực tư nhân, đặc biệt các tập đoàn trụ cột, sẽ gánh chịu tác động nặng nề nhất, khi các biện pháp hỗ trợ ngân sách và chính sách tiền tệ khó cân bằng giữa kiểm soát lạm phát và duy trì thanh khoản cho doanh nghiệp.

Số liệu và cảnh báo từ CBR cho thấy, các doanh nghiệp lớn Nga đang ở “bờ vực” tài chính. Nếu lãi suất không hạ, áp lực nợ có thể lan rộng, ảnh hưởng trực tiếp tới nền kinh tế vốn đã mong manh. Chính phủ Nga và CBR phải tìm cách cân bằng giữa kiềm chế lạm phát và duy trì khả năng hoạt động của doanh nghiệp – một bài toán khó cho năm 2026.