Không “ưu ái” cũng chẳng “rào cản” – FDI "lên sàn" theo luật chung

Chính phủ và Bộ Tài chính thống nhất chủ trương cho phép doanh nghiệp FDI thực hiện IPO gắn với niêm yết tại Việt Nam như doanh nghiệp trong nước, không ban hành “luật riêng” hay phân biệt đối xử. Nghị định 245/2025/NĐ-CP được xem là bước đột phá, rút ngắn thời gian IPO – niêm yết xuống còn 30 ngày, tạo điều kiện thu hút dòng vốn ngoại và tăng nguồn hàng chất lượng cho thị trường chứng khoán.

Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước khẳng định quan điểm nhất quán: doanh nghiệp FDI được IPO và niêm yết tại Việt Nam như doanh nghiệp trong nước, không có “luật riêng” hay ưu ái đặc thù. Chủ trương này không chỉ mở rộng nguồn cung cổ phiếu chất lượng, mà còn góp phần nâng tầm sức hút và độ sâu của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Quan điểm chính sách đối với sự tham gia của khối FDI vào thị trường chứng khoán Việt Nam đã có một bước ngoặt mạnh mẽ. Tại Hội nghị phổ biến sửa đổi Luật Chứng khoán mới đây, ông Hoàng Văn Thu – Phó chủ tịch UBCKNN – khẳng định Bộ Tài chính đã báo cáo và nhận được sự đồng ý của Thủ tướng Chính phủ về việc cho phép doanh nghiệp FDI tham gia IPO gắn với niêm yết tương tự như doanh nghiệp trong nước.

Đây là một quan điểm chính sách đột phá, thể hiện sự mạnh dạn mở rộng cơ hội, phù hợp với định hướng tăng nguồn hàng hóa chất lượng cao cho thị trường, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam vừa được nâng hạng.

Chính sách "Không phân biệt đối xử"

Phó chủ tịch Hoàng Văn Thu nhấn mạnh quan điểm cốt lõi là không ban hành văn bản pháp luật riêng cho khối FDI. Thay vào đó, ngay khi doanh nghiệp FDI hoàn thành hết các điều kiện về ưu đãi và các ràng buộc về giấy phép đầu tư, họ sẽ được tham gia thị trường như doanh nghiệp Việt Nam, hoàn toàn không có sự phân biệt đối xử.

Sự cởi mở này mang ý nghĩa lớn lao. Mặc dù giai đoạn 2003–2008 từng chứng kiến làn sóng FDI "lên sàn" sau Nghị định 38/2003/NĐ-CP, nhưng kể từ năm 2017 đến nay, thị trường gần như vắng bóng các tân binh từ khu vực này.

Nghị định 245/2025/NĐ-CP: Cú hích "Mở khóa" thị trường vốn

Nghị định 245/2025/NĐ-CP, ban hành giữa tháng 9/2025, được đánh giá là văn bản mang tính "mở khóa" quan trọng. Văn bản này không chỉ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp nước ngoài tham gia thị trường vốn mà còn đơn giản hóa thủ tục niêm yết trái phiếu:

Giảm thiểu rào cản: Kỳ hạn trái phiếu tối thiểu được giảm từ 10 năm xuống còn 5 năm, đồng thời bãi bỏ quy định hạn chế "tổng số tiền huy động không vượt quá 30% vốn đầu tư của dự án".

Đơn giản hóa hành chính: UBCKNN sẽ không xem xét việc đăng ký niêm yết chứng khoán của tổ chức phát hành nước ngoài; doanh nghiệp chỉ cần thực hiện đăng ký niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán.

Cơ chế IPO gắn với niêm yết: Đột phá về tốc độ

Một điểm đột phá lớn khác trong Nghị định 245 là việc gắn hoạt động IPO với niêm yết – một giải pháp cụ thể nhằm triển khai Đề án nâng hạng thị trường.

Lãnh đạo UBCKNN cho biết, cơ chế này giúp rút ngắn thời gian hoàn tất quy trình từ 90–120 ngày xuống chỉ còn khoảng 30 ngày. Sự cải cách thủ tục hành chính này không chỉ tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp lớn có nhu cầu IPO (như BIDV, Agribank, Gelex, Vinachem) mà còn giải quyết được kỳ vọng lớn của nhà đầu tư về tính thanh khoản ngay lập tức.

Ông Thu nhấn mạnh: "Với các chính sách đột phá, Nghị định 245/2025/NĐ-CP sẽ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, tăng cung hàng hóa và thu hút nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng."