Khối ngoại còn bao nhiêu cổ phiếu Việt?

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử trong tiến trình nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi. Quy mô danh mục và khối lượng cổ phiếu mà nhà đầu tư nước ngoài đang nắm giữ trở thành tâm điểm định hình xu hướng dòng tiền.

Trước khi Việt Nam được nâng hạng thị trường mới nổi, khối ngoại đã nắm giữ tỷ trọng đáng kể trong danh mục cổ phiếu địa phương, tạo ra cơ hội và thách thức cho thị trường chứng khoán.

Theo dữ liệu tổng hợp từ VSD, nhà đầu tư nước ngoài hiện sở hữu hơn 11% thị trường chứng khoán Việt Nam, tương ứng khoảng 1,2 triệu tỷ đồng trên tổng vốn hóa 10,5 triệu tỷ đồng. Tỷ lệ này đã giảm từ khoảng 15% trong những năm trước, trong bối cảnh khối ngoại bán ròng kéo dài. Riêng từ đầu năm 2026, giá trị bán ròng trên HoSE vượt 92.000 tỷ đồng; lũy kế 3 năm đạt hơn 300.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, mức sở hữu giảm không đồng nghĩa toàn bộ dòng vốn ngoại rút khỏi Việt Nam. Dòng tiền có sự phân hóa giữa các quỹ, ngành và doanh nghiệp. Một số cổ phiếu từng thường xuyên kín room như FPT, PNJ hiện đã xuất hiện lượng room ngoại đáng kể. Bên cạnh bán ròng, việc vốn hóa tăng mạnh ở nhóm doanh nghiệp có tỷ lệ sở hữu nước ngoài thấp cũng góp phần kéo tỷ trọng ngoại đi xuống.

Điểm đáng chú ý nằm ở thời điểm hiện tại: Việt Nam dự kiến chính thức được FTSE Russell nâng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9/2026. Lộ trình phân bổ cổ phiếu Việt Nam vào các chỉ số gồm 4 giai đoạn, với tỷ trọng tích lũy lần lượt 10%, 30%, 65% và 100% từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027.

SSI Research ước tính các quỹ mô phỏng chỉ số FTSE có thể mua ròng khoảng 240 triệu USD đối với 27 cổ phiếu Việt Nam trong đợt đầu. Nếu tỷ trọng Việt Nam duy trì quanh 0,51%, tổng dòng vốn từ 6 quỹ Vanguard lớn có thể đạt khoảng 2,4 tỷ USD trong toàn bộ quá trình nâng hạng.

Tác động với doanh nghiệp không chỉ nằm ở lượng tiền mua cổ phiếu. Dòng vốn quốc tế tăng có thể cải thiện thanh khoản, độ sâu thị trường và khả năng huy động vốn, đặc biệt với nhóm vốn hóa lớn, thanh khoản cao và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Dù vậy, quá trình chuyển đổi có thể xuất hiện giao dịch hai chiều. Các quỹ theo dõi chỉ số thị trường cận biên có thể phải bán cổ phiếu Việt Nam trước khi dòng tiền theo bộ chỉ số mới tăng lên. Quy mô vốn thực tế cũng còn phụ thuộc định giá, tăng trưởng lợi nhuận, tỷ giá và lãi suất toàn cầu.