#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

JP Morgan: Giá dầu vượt 100 USD có thể gây cú sốc lạm phát và thị trường tài chính

Giá dầu thế giới đã vượt mốc 100 USD/thùng trong bối cảnh căng thẳng Mỹ – Iran leo thang, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc năng lượng mới đối với kinh tế toàn cầu. Theo đánh giá của JPMorgan Chase, nếu giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, áp lực lạm phát và rủi ro đối với thị trường tài chính có thể gia tăng đáng kể.

Căng thẳng Trung Đông khiến giá dầu vượt 100 USD/thùng

Những diễn biến quân sự tại Trung Đông đang thu hút sự chú ý lớn của giới đầu tư sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố quân đội Mỹ đã bắt đầu các chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Iran nhằm loại bỏ các mối đe dọa an ninh.

Theo nhận định của JPMorgan Chase, thị trường tài chính toàn cầu thực tế đã phần nào phản ánh rủi ro xung đột Mỹ – Iran trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, yếu tố then chốt mà giới đầu tư đang theo dõi là nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng.

Hiện Iran chiếm khoảng 3% sản lượng dầu toàn cầu, song rủi ro chiến lược thực sự nằm ở Strait of Hormuz – tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô và khí LNG của thế giới. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể tác động nhanh chóng đến toàn bộ hệ thống năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ngay cả những gián đoạn nhỏ như gia tăng hoạt động hải quân, chi phí vận tải biển hoặc bảo hiểm hàng hải tăng cao cũng có thể khiến chi phí sản xuất và giá tiêu dùng tăng mạnh, từ đó ảnh hưởng đến kỳ vọng chính sách tiền tệ và triển vọng tăng trưởng kinh tế.

Hai kịch bản cho thị trường năng lượng toàn cầu

Trong báo cáo mới nhất, JPMorgan Chase đưa ra hai kịch bản chính nếu căng thẳng Iran tiếp tục leo thang.

Ở kịch bản thứ nhất, nếu xung đột mở rộng và gây rủi ro đối với hoạt động vận chuyển qua Strait of Hormuz, giá dầu có thể vượt 100 USD/thùng và duy trì ở mức cao trong thời gian dài. Trong trường hợp đó, lạm phát tại Mỹ có thể tăng thêm khoảng 1–1,5%, trong khi tăng trưởng GDP có thể giảm tương ứng.

Tuy nhiên, ngân hàng này cho rằng khả năng phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz là tương đối thấp, bởi Iran cũng phụ thuộc vào tuyến đường này để xuất khẩu dầu.

Ở kịch bản thứ hai, nếu xung đột dẫn đến bất ổn chính trị sâu rộng tại Iran, giá dầu có thể tăng lên vùng 80–85 USD/thùng. Nếu mức giá này duy trì trong thời gian dài, lạm phát tại Mỹ có thể tăng thêm khoảng 0,8% và tạo áp lực đáng kể lên tăng trưởng kinh tế.

Theo thống kê lịch sử của JPMorgan Chase, từ năm 1979, các biến động chính trị tại các quốc gia xuất khẩu dầu thường khiến giá dầu tăng trung bình khoảng 30%, thậm chí có thể lên tới 76% trong những trường hợp cực đoan.

Một ví dụ điển hình là Iranian Revolution giai đoạn 1978–1979, khi giá dầu tăng hơn gấp đôi và góp phần gây ra suy thoái kinh tế toàn cầu.

Tác động tới thị trường chứng khoán

Theo phân tích của JPMorgan Chase, các cú sốc địa chính trị thường gây biến động mạnh trong ngắn hạn đối với thị trường tài chính, nhưng hiếm khi tạo ra tác động tiêu cực kéo dài nếu không dẫn đến sự gián đoạn kinh tế nghiêm trọng.

Dữ liệu lịch sử cho thấy, dù các cuộc xung đột quân sự thường khiến thị trường chứng khoán giảm điểm ban đầu, chỉ số S&P 500 thường phục hồi tương đối nhanh. Trong nhiều trường hợp, thị trường bắt đầu tăng trở lại sau khoảng ba tháng và ghi nhận mức tăng trung bình hơn 10% sau 24 tháng.

Ngay cả trong các giai đoạn khủng hoảng lớn như chiến tranh, suy thoái kinh tế hay đại dịch, những nhà đầu tư kiên trì vẫn có thể bù đắp tổn thất nhờ tăng trưởng kinh tế, đổi mới và tiến bộ công nghệ.

Khuyến nghị chiến lược cho nhà đầu tư

Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị gia tăng, JPMorgan Chase khuyến nghị nhà đầu tư nên tăng cường khả năng phòng thủ cho danh mục đầu tư.

Các tài sản như vàng, các khoản đầu tư thay thế như quỹ phòng hộ (hedge funds), các chiến lược nhạy cảm với biến động như trái phiếu cấu trúc, cùng với cổ phiếu năng lượng hoặc các lĩnh vực được chính phủ coi là có tầm quan trọng chiến lược có thể giúp giảm thiểu rủi ro trong giai đoạn thị trường biến động.

Theo ngân hàng này, rủi ro lớn nhất đối với kinh tế toàn cầu vẫn nằm ở khả năng giá dầu tăng vọt lên trên 100 USD/thùng và duy trì ở mức cao trong thời gian dài. Khi đó, cú sốc năng lượng có thể gây áp lực lớn lên lạm phát, chính sách tiền tệ và triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Dù vậy, JPMorgan Chase vẫn duy trì quan điểm tương đối lạc quan đối với triển vọng thị trường trong năm nay, cho rằng phần lớn các cú sốc địa chính trị trong lịch sử chỉ gây ra biến động ngắn hạn trước khi thị trường dần ổn định trở lại.