IPO: Cơ hội hay bẫy?
Những thương vụ IPO gần đây khiến giới đầu tư phải nhìn lại: họ bỏ công sức, cạnh tranh khốc liệt, nộp tiền và chờ đợi cả tháng, chỉ để chứng kiến dòng vốn bị “giam” và rủi ro thua lỗ ngay khi cổ phiếu chạm sàn. Đây là lời cảnh tỉnh về chi phí thực sự và lợi ích mờ nhạt trong các cuộc chơi IPO.
Lỗ 30% chỉ trong một phiên
Ngay trong phiên giao dịch đầu tiên, cổ phiếu VCK giảm mạnh 15,3% xuống còn 50.800 đồng/cổ phiếu khiến nhiều nhà đầu tư đã đặt mua cổ phiếu VCK thời điểm IPO bị lỗ nặng.
Tuy nhiên, diễn biến thực tế lại đi ngược hoàn toàn kỳ vọng. Ngay trong phiên giao dịch đầu tiên, cổ phiếu VCK giảm mạnh 15,3% xuống còn 50.800 đồng/cổ phiếu. Nhiều nhà đầu tư mua ở mức giá IPO đã lỗ nặng, đặc biệt những người sử dụng đòn bẩy có thể lỗ tới 30% chỉ trong một ngày. Sự cay đắng càng nhân lên khi VCK lên sàn đúng vào ngày thị trường chứng khoán tăng điểm mạnh mẽ, với nhiều mã cùng ngành chứng khoán như VND, SSI, VIX tăng trần.
Hiện tượng cổ phiếu giảm sâu sau IPO không chỉ xảy ra với VCK. Làn sóng IPO của các công ty chứng khoán hàng đầu đã liên tiếp mang lại thất vọng cho nhà đầu tư:
TCBS (TCX): Dù lượng đăng ký mua IPO cao gấp 2,5 lần chào bán, cổ phiếu TCX nhanh chóng mất giá sau vài phiên, có thời điểm thấp hơn 8,5% so với giá IPO. Sau nhiều tháng, cổ phiếu này vẫn chỉ xoay quanh mức giá IPO, khiến phần lớn nhà đầu tư rơi vào trạng thái chôn vốn.
VPBankS (VPX): VPX cũng ghi nhận diễn biến kém tích cực khi giảm gần 15% so với giá chào sàn 33.900 đồng/cổ phiếu. Thậm chí, nhiều nhà đầu tư đã buộc phải cắt lỗ khoảng 20% chỉ sau vài phiên, khiến vốn hóa của VPX bốc hơi hơn 300 triệu USD.
Cái bẫy thanh khoản và định giá cuối chu kỳ
Dù các doanh nghiệp này đều có kết quả kinh doanh quý III/2025 ấn tượng, với lợi nhuận đạt mức cao kỷ lục, kết quả IPO thực tế lại đặt ra nhiều câu hỏi về lợi ích của nhà đầu tư.
Nguyên nhân chính nằm ở định giá quá cao. Giới chuyên gia nhận định: Những công ty chứng khoán IPO đều đã được định giá ở mức cao, tương ứng với đỉnh của một giai đoạn tăng trưởng khi hầu hết "tin tốt" đã được công bố hết. Khi đó, cổ phiếu không còn nhiều động lực tăng trưởng sau niêm yết.
Hơn nữa, việc dồn dập nhiều thương vụ IPO trị giá hàng tỷ USD trong thời gian ngắn đã hút hàng chục ngàn tỷ đồng khỏi thị trường thứ cấp, gây ra tình trạng thiếu thanh khoản và tạo áp lực giảm giá trực tiếp lên cổ phiếu mới niêm yết.
Tổ chức hoành tráng nhưng kết quả các đợt IPO lại không mang lợi nhuận cho nhà đầu tư.
Tương lai của IPO: Chờ đợi sự thận trọng
Những thương vụ IPO gần đây đã biến thành "kẹo đắng" đối với nhà đầu tư ngắn hạn, những người phải cạnh tranh, đấu giá, nộp tiền, bị "giam" vốn rồi chịu lỗ ngay khi cổ phiếu lên sàn.
Tuy nhiên, làn sóng IPO vẫn được dự báo tiếp diễn với các tên tuổi lớn khác như Nông nghiệp Hòa Phát (HPA), Điện Máy Xanh, Bách Hóa Xanh, Momo... Điểm sáng là HPA chào bán với mức P/E thấp hơn đáng kể so với trung vị ngành, thể hiện sự thận trọng trong định giá nhằm đảm bảo thành công và tạo dư địa sinh lời dài hạn cho nhà đầu tư.
Thị trường đang trải qua giai đoạn sàng lọc khắc nghiệt. Những thương vụ IPO thành công trong tương lai phải là những công ty được định giá hợp lý, dành phần lợi nhuận cho nhà đầu tư, thay vì chỉ là nơi giải phóng vốn cho cổ đông hiện hữu.
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay

Bàn tán về thị trường