HVN doanh thu tăng 29% nhưng lợi nhuận giảm 77% vấn đề nằm ở đâu

Doanh thu tiếp tục tăng mạnh nhưng lợi nhuận lại giảm sâu đang tạo ra một nghịch lý đáng chú ý tại Tổng Công ty Hàng không Việt Nam - CTCP (HVN). Quý 3/2026, doanh thu đạt 39.200 tỷ đồng, tăng 29% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ chỉ còn 145 tỷ đồng, giảm 77%. Điểm nghẽn không nằm ở khả năng tăng doanh thu, mà ở chi phí nhiên liệu tăng mạnh khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể.

Hoạt động vận tải hàng không thực tế vẫn duy trì tăng trưởng khá tốt. Doanh thu công ty mẹ trong quý 3 đạt khoảng 28.000 tỷ đồng, tăng 14%, trong đó doanh thu vận tải tăng 15%. Đáng chú ý, doanh thu hành khách tăng 13% lên 24.300 tỷ đồng và vận chuyển hàng hóa tăng 42% lên 2.800 tỷ đồng. Mạng bay quốc tế đang là động lực chính khi doanh thu dịch vụ quốc tế tăng 26,7%, bù lại phần nào mức giảm 8,4% của thị trường nội địa.

Như vậy, vấn đề của HVN hiện tại không phải thiếu tăng trưởng doanh thu. Điểm đáng lo nằm ở việc doanh thu tăng nhưng phần lợi nhuận giữ lại trên mỗi đồng doanh thu giảm mạnh. Biên lợi nhuận gộp quý 3 chỉ đạt 7,3%, thấp hơn 5,2 điểm phần trăm so với cùng kỳ. Trong 9 tháng, biên gộp còn 10,3%, so với 16,9% cùng kỳ năm trước.

Nguyên nhân lớn nhất là nhiên liệu. Riêng tại công ty mẹ, chi phí nhiên liệu trong quý 3 tăng tới 61,1% so với cùng kỳ, tương đương tăng khoảng 4.400 tỷ đồng. Giá vốn vì vậy tăng 21%, nhanh hơn mức tăng 14% của doanh thu thuần công ty mẹ. Kết quả là biên gộp công ty mẹ chỉ còn 5,8%, dù đã phục hồi khá mạnh so với quý 2.

Đây cũng là điểm khiến chất lượng tăng trưởng của HVN cần được nhìn thận trọng hơn. Lũy kế 9 tháng, doanh thu đạt 114.500 tỷ đồng, tăng 28% và gần tương đương mức dự kiến cho cả năm, nhưng lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ mới đạt 3.741 tỷ đồng, giảm 46%. Nói cách khác, HVN đang tạo ra nhiều doanh thu hơn nhưng hiệu quả chuyển doanh thu thành lợi nhuận giảm đáng kể.

Điểm tích cực là áp lực chưa hoàn toàn một chiều. Chi phí tài chính quý 3 giảm 41%, trong đó chi phí lãi vay giảm 35% và lỗ tỷ giá giảm 36%. Doanh thu tài chính cũng tăng mạnh lên 634 tỷ đồng nhờ quy mô tiền gửi và đầu tư ngắn hạn lớn hơn. Tuy nhiên, phần cải thiện tài chính này chưa đủ bù lại tác động từ biên lợi nhuận hoạt động suy giảm.

Vì vậy, câu chuyện của HVN trong 1–2 quý tới sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào chi phí nhiên liệu và khả năng phục hồi biên lợi nhuận, thay vì chỉ nhìn vào tăng trưởng hành khách hay doanh thu. Nếu chi phí nhiên liệu hạ nhiệt trong khi mạng bay quốc tế tiếp tục mở rộng, lợi nhuận có cơ sở phục hồi khá nhanh nhờ quy mô doanh thu lớn. Ngược lại, nếu nhiên liệu duy trì ở mức cao, tăng trưởng doanh thu mạnh vẫn có thể không chuyển hóa tương ứng thành lợi nhuận.

Điểm cần thay đổi trong cách nhìn HVN lúc này là doanh nghiệp không thiếu tăng trưởng, nhưng tăng trưởng đang trở nên đắt đỏ hơn. Doanh thu gần hoàn thành mức kỳ vọng cả năm chỉ sau 9 tháng nhưng lợi nhuận mới đạt chưa đến một nửa, cho thấy biên lợi nhuận mới là biến số quyết định câu chuyện đầu tư trong giai đoạn tới.

Với HVN, theo dõi doanh thu thôi là chưa đủ. Nhà đầu tư cần đặc biệt quan sát diễn biến giá nhiên liệu và tốc độ phục hồi của biên gộp, bởi đây mới là yếu tố quyết định liệu đà tăng trưởng doanh thu có thực sự chuyển thành tăng trưởng lợi nhuận hay không.

Nhà đầu tư muốn tham khảo vùng giá tích sản và giá mục tiêu của HVN có thể vào trang tiểu sử để xem phân tích chi tiết.