#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Hà Nội khởi công đồng loạt 5 tuyến metro hơn 1,3 triệu tỷ đồng: Bước ngoặt hạ tầng hay bài toán lớn về vốn và tiến độ?

Hà Nội đang đứng trước một trong những chương trình đầu tư hạ tầng tham vọng nhất lịch sử khi dự kiến đồng loạt khởi công 5 tuyến đường sắt đô thị vào ngày 22/6/2026 với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 1,3 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 50 tỷ USD.

5 tuyến metro tạo mạng lưới xương sống cho Hà Nội

Theo kế hoạch, Hà Nội sẽ đồng loạt triển khai các tuyến metro số 1, 2, 8, 10 và 14.

Các tuyến này kết nối nhiều khu vực chiến lược như Nội Bài, Đông Anh, Cổ Loa, Hòa Lạc, Mỹ Đình, Ga Hà Nội, Ocean Park và khu vực phía Đông Thủ đô.

Tổng chiều dài các tuyến lên tới hơn 300km, đóng vai trò là các trục giao thông khối lượng lớn, kết nối khu vực trung tâm với các đô thị vệ tinh và các cực tăng trưởng mới của Hà Nội.

Theo Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội, việc triển khai đồng thời nhiều tuyến thể hiện sự thay đổi trong tư duy đầu tư. Nếu trước đây thành phố triển khai từng dự án riêng lẻ thì giai đoạn mới hướng đến phát triển đồng bộ mạng lưới metro và đô thị theo mô hình TOD (Transit Oriented Development).

Thay đổi cấu trúc phát triển đô thị

Trong nhiều năm qua, Hà Nội phát triển theo mô hình phụ thuộc vào xe cá nhân, khiến tình trạng ùn tắc và áp lực dân số khu vực nội đô ngày càng gia tăng.

Metro được kỳ vọng sẽ giúp hình thành mô hình đô thị đa cực, cho phép người dân sinh sống tại các khu vực xa trung tâm nhưng vẫn có thể tiếp cận khu vực lõi nhanh chóng.

Các khu vực như Hòa Lạc, Đông Anh, Gia Lâm, Dương Xá, Ocean Park hay Cổ Loa được đánh giá sẽ hưởng lợi đáng kể nếu các tuyến metro được triển khai đúng tiến độ.

Kinh nghiệm tại nhiều quốc gia châu Á cho thấy sự xuất hiện của các tuyến đường sắt đô thị thường kéo theo sự hình thành các trung tâm thương mại, dịch vụ, văn phòng và khu dân cư mới xung quanh các nhà ga.

Hơn 1,3 triệu tỷ đồng – bài toán vốn khổng lồ

Tổng vốn đầu tư sơ bộ hơn 1,3 triệu tỷ đồng khiến dự án trở thành chương trình hạ tầng có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Hà Nội.

Con số này tương đương khoảng 50 tỷ USD, xấp xỉ 10% GDP Việt Nam hiện nay.

Để so sánh, tuyến Cát Linh – Hà Đông có tổng mức đầu tư khoảng 18.000 tỷ đồng, trong khi tuyến Nhổn – Ga Hà Nội khoảng 34.000 tỷ đồng.

Với quy mô đầu tư lớn, nhiều chuyên gia cho rằng Hà Nội sẽ phải kết hợp nhiều nguồn vốn khác nhau, bao gồm ngân sách trung ương, vốn ODA, trái phiếu, khai thác quỹ đất và phát triển đô thị theo mô hình TOD.

Một số tuyến metro trong quy hoạch cũng được định hướng tăng cường sử dụng nguồn lực trong nước nhằm giảm phụ thuộc vào vốn vay nước ngoài.

Thách thức lớn nhất là tiến độ

Mặc dù kế hoạch đầu tư rất tham vọng, thị trường cũng đặt ra nhiều câu hỏi về khả năng triển khai thực tế.

Tuyến Cát Linh – Hà Đông mất khoảng một thập kỷ để hoàn thành, trong khi tuyến Nhổn – Ga Hà Nội cũng trải qua nhiều lần điều chỉnh tiến độ.

Các dự án metro thường gặp khó khăn liên quan đến giải phóng mặt bằng, bố trí vốn, thủ tục đầu tư và điều phối giữa nhiều cơ quan quản lý.

Chính vì vậy, giới chuyên gia cho rằng yếu tố quan trọng nhất không phải là việc công bố quy hoạch mà là tiến độ triển khai thực tế, khả năng giải ngân và nguồn vốn cụ thể cho từng dự án.

Tác động tới thị trường bất động sản

Thông tin về các tuyến metro mới đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của thị trường bất động sản.

Những khu vực nằm gần các nhà ga tương lai như Đông Anh, Hòa Lạc, Gia Lâm hay khu vực phía Tây Hà Nội được đánh giá có nhiều tiềm năng tăng giá trong dài hạn.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng không phải mọi bất động sản được quảng cáo "ăn theo metro" đều sẽ tăng giá.

Thực tế tại nhiều quốc gia cho thấy lợi ích lớn nhất thường tập trung trong bán kính khoảng 500-1.000m quanh các nhà ga và phụ thuộc rất lớn vào tiến độ xây dựng cũng như khả năng vận hành thực tế của tuyến.

Một bước ngoặt của Hà Nội

Việc đồng loạt triển khai 5 tuyến metro cho thấy quyết tâm của Hà Nội trong việc chuyển đổi mô hình phát triển đô thị, giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân và mở rộng không gian tăng trưởng.

Nếu thành công, đây có thể là dự án hạ tầng có tác động lớn nhất tới diện mạo Thủ đô kể từ khi mở rộng địa giới hành chính năm 2008.

Tuy nhiên, để biến quy hoạch thành hiện thực, Hà Nội sẽ cần giải quyết đồng thời ba bài toán lớn: nguồn vốn, tiến độ và năng lực tổ chức thực hiện.

Thị trường hiện không chỉ chờ đợi ngày khởi công, mà còn chờ xem các tuyến metro sẽ được triển khai thực tế nhanh đến đâu và liệu đây có thực sự trở thành cuộc cách mạng giao thông của Thủ đô hay không.