#Bất Động Sản

24HMONEY đã kiểm duyệt

Giấc mơ mua nhà của người trẻ: Bẫy lãi suất, nợ ngân hàng và bài học xương máu

Trong bối cảnh giá nhà liên tục leo thang và lãi suất vay mua nhà ưu đãi chỉ tồn tại trong thời gian ngắn, giấc mơ an cư của hàng triệu người trẻ Việt Nam đang dần trở nên mong manh. Không ít người rơi vào “bẫy nợ”, buộc phải bán tháo nhà để thoát khỏi vòng xoáy tài chính đè nặng.

Giá nhà leo thang bất chấp mọi sức ép

Theo Bộ Xây dựng, trong quý III/2025, giá bán sơ cấp căn hộ tại Hà Nội tăng mạnh, đạt trung bình 95 triệu đồng/m², tăng gần 10% so với cùng kỳ năm ngoái.

Đáng chú ý, 43% nguồn cung mới có giá trên 120 triệu đồng/m² – mức cao nhất trong nhiều năm. Bà Đỗ Thu Hằng, Giám đốc cấp cao Savills Hà Nội, cho biết giá trung bình toàn thị trường sơ cấp đã chạm mốc 101 triệu đồng/m², chủ yếu do sự xuất hiện của các dự án hạng sang.

Dù trong 9 tháng đầu năm có hơn 20.000 căn hộ mới, nhưng nghịch lý là phân khúc bình dân gần như biến mất. Không có căn hộ nào dưới 2 tỷ đồng, trong khi sản phẩm trên 4 tỷ lại chiếm phần lớn.

Ở các khu vực trung tâm như Cầu Giấy, Tây Hồ Tây, giá đã vọt lên 180 triệu đồng/m², tương đương 12 tỷ đồng cho một căn hộ 2 phòng ngủ – mức khiến ngay cả giới trung lưu cũng phải chùn bước.

Khi giấc mơ an cư biến thành “bẫy nợ”

Câu chuyện của chị Đặng Minh Ánh (Hà Đông, Hà Nội) là ví dụ điển hình. Cách đây 2 năm, chị mua căn hộ 65m² giá hơn 3 tỷ đồng, vay ngân hàng 1,5 tỷ. Ban đầu được hỗ trợ lãi suất 0%, nhưng sau khi nhận nhà, mỗi tháng chị phải trả hơn 20 triệu đồng cả gốc lẫn lãi.

“Khi thu nhập giảm một nửa, mọi thứ đảo lộn. Có tháng tôi phải vay người thân để trả nợ. Áp lực khiến tôi mất ngủ triền miên”, chị Ánh chia sẻ. Cuối cùng, chị phải bán lại căn hộ để thoát khỏi vòng xoáy nợ nần.

Anh Nguyễn Đăng Tùng (Khương Đình) cũng rơi vào cảnh tương tự khi vay 1,3 tỷ để mua căn hộ 3,5 tỷ đồng. “Tôi cắt hết chi tiêu, nhưng mỗi lần đến kỳ trả lãi vẫn thấy nghẹt thở”, anh nói.

Những câu chuyện như thế không hiếm. Theo Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), bất động sản là lĩnh vực chịu tác động mạnh nhất từ biến động lãi suất, do sử dụng đòn bẩy tài chính lớn. Khi lãi suất tăng, rủi ro vỡ nợ là điều khó tránh.

Ưu đãi “ngắn chẳng tày gang”, rủi ro thả nổi kéo dài

Phần lớn các gói vay hiện nay chỉ ưu đãi lãi suất thấp trong 2–3 năm đầu, sau đó áp dụng lãi suất thả nổi. Với kỳ hạn vay lên đến 25–35 năm, rủi ro tài chính cực lớn nếu lãi suất toàn cầu đảo chiều.

Các ngân hàng quảng bá lãi suất chỉ 5–7%/năm, nhưng thực tế sau thời gian ưu đãi, người vay phải chịu mức 12,5–13%/năm, chưa kể phí bảo hiểm và chi phí đáo hạn, đẩy tổng chi phí thực tế lên khoảng 15%/năm.

TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính – ngân hàng, khuyến cáo người mua nhà không nên vay quá 80% giá trị tài sản, đồng thời đảm bảo khoản trả nợ không vượt quá 50% thu nhập ròng. Người vay cần có quỹ dự phòng 6–12 tháng chi phí sinh hoạt để tránh rủi ro khi mất việc hoặc giảm thu nhập.

Không ít người trẻ mắc hội chứng FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội), vội vã vay tiền mua nhà khi chưa đủ năng lực tài chính, bị hấp dẫn bởi các chương trình “lãi suất 0% trong 6 tháng”. Tuy nhiên, khi hết ưu đãi, khoản trả nợ tăng vọt khiến họ vỡ kế hoạch tài chính, thậm chí phải bán tháo tài sản.

Các chuyên gia cho rằng để tránh tái diễn “vòng xoáy sốt – vỡ – đóng băng”, cần:

“Giấc mơ an cư” – khoảng cách ngày càng xa

Giá nhà vẫn tăng nhanh hơn tốc độ thu nhập, trong khi lãi suất chưa kịp hạ sâu. Sự bất cân xứng giữa thu nhập – giá nhà – chi phí tài chính đang khiến hàng triệu người trẻ phải gác lại giấc mơ an cư.

Nếu không có chính sách hỗ trợ đồng bộ từ Nhà nước, ngân hàng và doanh nghiệp, thị trường có nguy cơ lặp lại kịch bản cũ: sốt nóng – đóng băng – khủng hoảng, để lại hệ lụy dài lâu cho cả nền kinh tế.