GDP bứt tốc, chứng khoán vẫn dè chừng

GDP quý III/2026 tăng 9,95%, đưa tăng trưởng 9 tháng lên 9,01%, nhưng diễn biến trên thị trường chứng khoán lại không phản ánh trọn vẹn sức nóng của nền kinh tế. Trong môi trường vốn đắt, dòng tiền đang phân hóa mạnh theo chất lượng lợi nhuận và sức khỏe bảng cân đối.

Công nghiệp, xuất khẩu và đầu tư đang kéo tăng trưởng đi lên, song lãi suất, tỷ giá và chi phí đầu vào khiến lợi ích không phân bổ đồng đều giữa các nhóm doanh nghiệp.

GDP quý III tăng 9,95% so với cùng kỳ, cao hơn mức 8,15% của quý I và 8,81% của quý II. Tính chung 9 tháng, nền kinh tế tăng 9,01%. Công nghiệp - xây dựng tăng 11,21%, đóng góp 49,62% vào mức tăng tổng giá trị tăng thêm; dịch vụ tăng 8,69%, đóng góp 45,03%.

Động lực tăng trưởng đang khá rõ. Riêng công nghiệp chế biến, chế tạo 9 tháng tăng 11,36%, trong khi xây dựng tăng 12,22%. Đây là nền tảng quan trọng đối với nhóm doanh nghiệp sản xuất, vật liệu, xây dựng, logistics và các ngành hưởng lợi từ đầu tư công, xuất khẩu.

Tuy nhiên, tăng trưởng GDP không tự động chuyển thành mức tăng tương ứng của giá cổ phiếu. Theo chuyên gia Nguyễn Thị Bình Minh, thị trường hiện đặt nặng khả năng doanh nghiệp chuyển tăng trưởng kinh tế thành doanh thu, lợi nhuận và dòng tiền thực. Bộ lọc định lượng được đưa ra gồm doanh thu quý gần nhất tăng trên 10%, lợi nhuận tăng trên 20%, ROE 12 tháng trên 12% và tỷ lệ nợ vay/vốn chủ sở hữu dưới 80%; chỉ khoảng 30 mã đáp ứng đồng thời các điều kiện này.

Điểm đáng chú ý là môi trường vốn hiện không còn dễ dàng. Khi chi phí vốn cao, doanh nghiệp có lượng tiền mặt lớn và nợ thấp có thể duy trì đầu tư, mở rộng thị phần trong khi những doanh nghiệp đòn bẩy cao phải chịu sức ép lớn hơn lên lợi nhuận.

Ở cấp độ vĩ mô, xuất khẩu tháng 9 tăng 39,1%, nhưng nhập khẩu tăng tới 45,8%, khiến Việt Nam ghi nhận thâm hụt thương mại 19,42 tỷ USD sau 9 tháng. Lạm phát tháng 9 tăng 5,08%, tạo thêm áp lực đối với chi phí và tỷ giá.

Vì vậy, bức tranh quý IV có sự đan xen: nền kinh tế đang tăng tốc mạnh, nhưng thị trường cổ phiếu sẽ phân hóa theo mức độ hưởng lợi thực tế. GDP gần 10% là nền tảng lớn, song câu chuyện quan trọng hơn với doanh nghiệp vẫn là bao nhiêu phần tăng trưởng được chuyển thành EPS, ROE và dòng tiền.