Dư nợ Margin phá đỉnh lịch sử: Sự thật đằng sau?

Đến hết quý 2 năm 2025, tổng dư nợ margin cho vay của toàn thị trường tiếp tục phá đỉnh, lập kỷ lục.

Nhiều công ty chứng khoán lớn đã ghi nhận mức cho vay margin kỷ lục trong lịch sử.

Các công ty đứng đầu về dư nợ margin:

◦ TCBS

◦ SSI: Dư nợ margin của SSI đạt hơn 33.143 tỷ đồng (tương ứng 1,2 tỷ USD) vào cuối quý 2/2025, tăng hơn 11.000 tỷ từ đầu năm. Quy mô này được cho là lớn hơn cả một số ngân hàng nhỏ như Sài Gòn Bank (20.900 tỷ tính đến quý 1/2025). SSI cũng là công ty chứng khoán top đầu làm việc nhiều với khối ngoại và các quỹ nước ngoài, có kỳ vọng lớn khi thị trường nâng hạng.

◦ HSC

◦ VPB-S (VPBank Securities): Tăng kỷ lục gần 550 tỷ đồng, đạt gần 18.000 tỷ đồng dư nợ margin.

◦ MBS: Dư nợ cho vay ký quỹ cao kỷ lục đạt 12.795 tỷ đồng, tăng gần 25% so với đầu năm.

◦ VPS

◦ SHS cũng có dư nợ margin cao trong quý vừa rồi.

• Dư nợ margin tăng chủ yếu đến từ các công ty chứng khoán lớn, top đầu, những doanh nghiệp chủ động quản trị rủi ro và có tỷ lệ dư nợ trên vốn chủ nằm trong mức cho phép kiểm soát.

Mối lo ngại truyền thống về Dư nợ Margin cao

• Theo lý thuyết, khi thị trường tăng và sử dụng đòn bẩy cao, đến một ngưỡng nào đó có thể xảy ra rung lắc điều chỉnh.

• Khi điều chỉnh diễn ra, áp lực margin call (yêu cầu bổ sung ký quỹ) và forced sale (bán giải chấp) sẽ lớn, có thể tác động và khiến thị trường giảm mạnh, thậm chí giảm nhanh và hoảng loạn hơn.

• Năm 2021-2022, khi thị trường lập đỉnh lịch sử và dư nợ margin cũng ở mức cao kỷ lục, sau đó thị trường đã giảm mạnh. Lý do là thị trường tăng nhờ "tiền hơi" và cấu trúc margin chủ yếu đến từ nhà đầu tư cá nhân nhỏ lẻ và F0 (người mới tham gia thị trường).

• Đặc tính của nhà đầu tư cá nhân F0 bao gồm: dễ hoảng loạn khi thị trường điều chỉnh, ít kinh nghiệm, chủ quan, không quản trị rủi ro, và có xu hướng mua trung bình giá thay vì cắt lỗ, dẫn đến hiện tượng bán giải chấp rất mạnh mẽ khi thị trường giảm sốc.

Sự khác biệt về cấu trúc Dư nợ Margin hiện tại so với năm 2021-2022

• Điều quan trọng là cấu trúc margin hiện tại đã có sự thay đổi đáng kể, không còn giống năm 2021.

• Sự dịch chuyển dòng tiền: Dòng tiền trên thị trường đang có xu hướng dịch chuyển từ nhà đầu tư cá nhân sang khối ngoại và các tổ chức lớn (dòng tiền cá mập).

◦ Khối ngoại: Trong những tháng gần đây (đặc biệt là tháng 5, 6, 7/2025), khối ngoại có dấu hiệu mua ròng trở lại mạnh mẽ. Tính đến tháng 7/2025, khối ngoại đã mua ròng khoảng 13.000 tỷ đồng.

◦ Tự doanh: Tương tự, tự doanh cũng đã mua ròng trở lại trong tháng 6 và 7/2025.

◦ Tổ chức trong nước: Bắt đầu từ tháng 5/2025, hoạt động giao dịch của tổ chức trong nước và khối ngoại đang áp đảo, trong khi tỷ trọng của cá nhân trong nước bắt đầu giảm dần.

◦ Cá nhân trong nước: Mặc dù tháng 4/2025, nhà đầu tư cá nhân mua ròng rất mạnh mẽ (hơn 22.321 tỷ đồng, đỡ thị trường khi khối ngoại và tự doanh bán ròng trước bất ổn), nhưng khi thị trường càng tăng cao vào cuối tháng 5, đầu tháng 6 và tháng 7, họ có xu hướng chốt lời và bán ròng nhiều hơn, ngưng mua mới do lo ngại thị trường đã tăng quá cao hoặc sợ hãi.

◦ Tổng kết sơ bộ, trong 2 tháng gần đây (tháng 6, 7/2025), khối ngoại và tự doanh đã mua ròng khoảng 16.000 - 17.000 tỷ đồng, tương đương với lượng mua ròng của nhà đầu tư cá nhân trong tháng 4/2025.

Cấu trúc Dư nợ Margin hiện tại - Giảm thiểu rủi ro hệ thống

• Margin tập trung ở "tay to": Dư nợ margin hiện tại chủ yếu đến từ dòng tiền lớn, có kinh nghiệm, và khả năng kiểm soát rủi ro tốt, chứ không đơn thuần là cá nhân thiếu kinh nghiệm hay F0.

• Chất lượng Margin tốt hơn: Những tổ chức này có đệm vốn rất tốt và quản trị rủi ro hiệu quả.

• Giảm áp lực Call Margin: Dòng tiền lớn bền vững hơn và giảm áp lực margin call nếu có. Do đó, sẽ ít xuất hiện các hoảng loạn mang tính hệ thống domino hay bán giải chấp quy mô lớn như trước.

• Cấu trúc tăng trưởng bền vững: Cấu trúc margin mới này tạo ra sự tăng trưởng bền vững cho thị trường và sẽ không khiến khủng hoảng thị trường dễ dàng xảy ra.

• Từ đó, có thể thấy dư nợ margin tăng phá đỉnh không phải là một chỉ báo mang tính rủi ro, mà dường như đang tiềm ẩn một tín hiệu thị trường có kỳ vọng rất lớn, khiến dòng tiền tổ chức liên tục mua vào. Điều này tương tự dấu hiệu của các thị trường chứng khoán từng được nâng hạng trước đây, thường có đà tăng trước khoảng 6 tháng khi thông tin chính thức được công bố.

Cơ hội và triển vọng thị trường

• Tiềm năng thị trường trong tương lai rất lớn, đặc biệt là kỳ vọng nâng hạng thị trường vào tháng 9 năm 2025.

• Với việc dòng tiền lớn mua vào mạnh mẽ khi thị trường liên tục vượt đỉnh, trong khi cá nhân lại bán ròng chốt lời, điều này cho thấy dư nợ margin kỷ lục không phải là rủi ro mà là tín hiệu tích cực về kỳ vọng thị trường.

• Thị trường vẫn đang trong xu hướng tăng. Những nhịp điều chỉnh, rung lắc (nếu có) sẽ là cơ hội để tiếp tục gia tăng vị thế. Các nhóm ngành như ngân hàng, bất động sản, chứng khoán, vật liệu xây dựng được ưu tiên và đã hình thành xu hướng tăng lớn từ sớm.

Chi tiết kính mời nhà đầu tư theo dõi video: