Dòng tiền ngoại - Bệ phóng đón nâng hạng hay chỉ đầu cơ?

Tính từ đầu tháng 7/2025 đến nay, NDTNN đã mua ròng 9/10 phiên liên tục trên thị trường chứng khoán Việt Nam với giá trị hơn 11 nghìn tỷ, thế nhưng theo số liệu thông kê thì dòng tiền ở các quỹ ETF từ đầu tháng đến nay lại chủ yếu bán ròng, ngoài quỹ ETF Dimond. Vậy tây nào mua, sao mua nhiều dữ vậy?

Nhiều chuyên gia trên thị trường cũng đã bắt đầu nhận định về việc xuất hiện của dòng tiền P-Notes? Vậy dấu hiệu ở đây là gì? Khi mà các quỹ ETF ngoại nhìn chung là bán ròng, thế mà đầu tháng 7 đến nay dòng tiền ngoại vào mua mạnh mẽ, ngày nào cũng kéo đùng đùng thị trường tăng lên, đặc biệt là các phiên gần đây khi mà VNIndex mở Gap tăng liên tục, thanh khoản duy trì mức cao. Dòng tiền ngoại này chủ yếu mua những cổ phiếu vốn hóa lớn, to, thanh khoản dồi dào, như SSI, FPT, SHB… Điều này là những dấu hiệu cho thấy P-Notes xuất hiện, vậy cùng tìm hiểu về nó nhé!

P-Notes là gì? và đặc tính nó như nào?

Ví dụ thực tế thế này: Mấy anh Tây muốn mua cổ phiếu Việt Nam, nhưng ngại thủ tục rườm rà, hay không muốn lộ danh tính. Thế là họ nhờ một ngân hàng lớn ở nước ngoài (kiểu mấy ông "trùm" như HSBC, Citi, Stander Chartered,…) mua hộ. Ngân hàng đó mua cổ phiếu xong, rồi cấp cho anh Tây một cái "giấy hẹn" (chính là P-Notes đấy!). Anh Tây không đứng tên sở hữu cổ phiếu, nhưng sẽ hưởng lợi trực tiếp từ việc giá cổ phiếu tăng và ngược lại.

Điểm đặc biệt của P-Notes là gì?

+ Bí mật: Anh Tây cầm P-Notes thì không cần khai báo, không ai biết ông ấy là ai, đang mua cái gì.

+ Vào nhanh, ra nhanh: P-Notes như một "cửa sau" vậy. Tiền có thể đổ vào thị trường rất nhanh, và cũng rút ra rất nhanh, khiến thị trường dễ bị "sốc" nếu có biến động lớn.

+ Chỉ thích hàng "xịn": Mấy ông P-Notes thường chỉ nhắm vào cổ phiếu blue-chip, mấy con hàng đầu ngành như HPG, VIC, VHM, SSI... nên khi họ mua bán mạnh, là ảnh hưởng lớn đến VN-Index.

=> Giai đoạn này, tiền ngoại mua ròng mạnh, chủ yếu mấy mã vốn hóa lớn (hàng xịn) như SSI, FPT, SHB, VPB,… Trong khi các quỹ ETF nhìn chung bán ròng => dấu chân P-Notes xuất hiện.

Vậy trong quá khứ, điều này đã xảy ra chưa?

Thực ra nhà đầu tư tầm 2 năm gần đây thì chắc chưa từng nghe đến P-Notes, còn nếu đầu tư lâu hơn thì đã nghe đến rồi. Chỉ là P-Notes xuất hiện bất chợt và lâu lâu mới thấy, nên chúng ta có thể đã từng nghe nhưng quên. Giai đoạn gần nhất là cuối 2022, khi mà VNIndex trải qua cú sập đau thường về dưới 900 điểm, khối ngoại các quỹ ETF đổ vào thị trường Việt Nam mua ròng rất nhiều, và có cả P-Notes lúc đó.

Trong tuần 28/11 - 2/12/2022, khối ngoại đã mua ròng khớp lệnh gần 8.000 tỷ, trong đó các mã được mua ròng mạnh nhất HPG (1.435,5 tỷ), VHM (1.308,5 tỷ), STB (801,5 tỷ), SSI (558,9 tỷ), VIC (684,9 tỷ), MSN (564 tỷ), CTG (354,9 tỷ),… Trong khi đó, quỹ ETF Fubon cũng đã giải ngân gần hết số vốn gần 20 tỷ Đài tệ, tương ứng hơn 15.900 tỷ đồng rồi, vậy dòng tiền ngoại nào mua vào giai đoạn đó? Dấu hiệu P-Notes.

Xa hơn nữa, dấu chân của P - Notes là cuối 2018 đến tháng 03/2019, thị trường lúc đó cũng vừa trải qua cú giảm sập đỉnh tháng 4/2018, đồng thời cũng kỳ vọng bởi câu chuyện nâng hạng khi mà Việt Nam được đưa vào danh sách theo dõi nâng hàng vào tháng 9/2018.

Dòng vốn P-Notes xuất hiện lại vào giữa 2025?

Quay lại câu chuyện hiện tại, các phiên gần đây khi mà có sự trái chiều ở vốn ngoại tổng thể của thị trường và vốn ngoại của các quỹ ETF, cộng với sự tăng “một mạch” ở các cổ phiếu “xịn”, thì P-Notes đã xuất hiện lại. Sự xuất hiện này, chứng tỏ được thị trường Việt Nam đang có sự hấp dẫn trong thời gian tới (thuế quan tốt hơn các nước khác, và quan trọng là kỳ vọng câu chuyện nâng hạng tháng 9 tới). Tuy nhiên, không phải là với sự tăng mạnh như hiện tại, thì chúng ta sẽ gắng “đu” theo, để rồi có khi lại trở thành “người chăn dê cuối cùng”.

Động thái mua ròng trở lại của khối ngoại được bắt đầu từ 30/6 và tính từ thời điểm đó đến hết phiên 10/7 giá trị mua ròng đã xấp xỉ 11.000 tỷ đồng chỉ sau hơn 1 tuần. Vậy các Ngân hàng nước ngoài đang mua mạnh 11.000 tỷ đồng? Hơn con số này nữa, khi mà chưa kể đến ngược chiều bán ròng của quỹ ngoại ETF.

Rồi, liệu chiều mua này còn tiếp diễn nữa không. Chúng ta thực sự không biết, quy mô mua ròng hơn 11.500 tỷ này cũng đã kha khá rồi. Cơ hội ngắn hạn hiện tại là không còn nhiều, chủ yếu là thấy dòng vốn này có thể ngưng mua, và sau đó là chững hay thậm chí là quay đầu của VNIndex.

Kế hoạch sắp tới ra sao?

VNIndex lên nhanh như vậy, thì sẽ có điều chỉnh (bản chất thị trường có lên có xuống). Ở lịch sử 2 lần gần nhất, khi dòng vốn P-Notes ngưng lại, VNIndex cũng điều chỉnh 7-10% sau đó. Vậy, VNIndex đang nóng như này, thò vào thì lại phỏng tay, nên chúng ta đợi 1 “đợt nước lạnh”, điều chỉnh lại của thị trường, để “làm lại” một nhịp mới. Cơ hội luôn dành cho những nhà đầu tư đủ sự kiên nhẫn.

Tích cực là P-Notes xuất hiện => cho thấy thị trường Việt Nam có sự hấp dẫn rõ ràng, với câu chuyện thuế quan tốt hơn và nâng hạng thị trường sắp tới.