"Độc quyền” vàng miếng bị xóa, ai dám mở màn cuộc đua?

Nghị định 232/2025 chấm dứt độc quyền Nhà nước trong sản xuất vàng miếng, mở cơ hội cho doanh nghiệp và ngân hàng tham gia nếu đáp ứng điều kiện vốn và pháp lý. Tuy nhiên, tranh cãi nổ ra khi Hiệp hội Kinh doanh vàng phản đối sự góp mặt của ngân hàng, viện dẫn rủi ro lệch chức năng và bài học thua lỗ trước 2012.

Khi “bức tường” độc quyền sản xuất vàng miếng sụp đổ, sân chơi mới lập tức định hình. Ai sẽ là kẻ đầu tiên chen chân vào thị trường nhập khẩu và gia công vàng?

Nghị định 232/2025/NĐ-CP ra đời, chính thức phá vỡ thế độc quyền sản xuất và xuất nhập khẩu vàng miếng của Nhà nước, mở ra một cuộc cạnh tranh khốc liệt trên thị trường. Giờ đây, hàng loạt doanh nghiệp và ngân hàng đủ tiềm lực đang đứng trước cơ hội trở thành "người chơi" mới trong lĩnh vực kinh doanh đầy béo bở nhưng cũng không kém phần thách thức này.

Điều kiện khắc nghiệt và những "ông lớn" lộ diện

Để được cấp phép, các doanh nghiệp phải có vốn điều lệ tối thiểu 1.000 tỷ đồng, trong khi các ngân hàng cần tới 50.000 tỷ đồng. Ngoài ra, các đơn vị này phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về hành chính và khắc phục hậu quả (nếu có) trước khi tham gia cuộc đua.

Với những tiêu chuẩn khắt khe này, chỉ một vài cái tên nổi bật trên thị trường đáp ứng đủ điều kiện. Trong số 38 doanh nghiệp, ngân hàng được cấp phép kinh doanh vàng miếng, chỉ những "ông lớn" đầu ngành như PNJ, DOJI, SJC và một số ít ngân hàng như Vietcombank, VPBank, Techcombank, BIDV, MB, VietinBank, ACB mới đủ tiềm lực vốn để "nhảy" vào cuộc chơi.

Ngân hàng: Liệu có là "ứng cử viên" sáng giá?

Mặc dù chưa có đơn vị nào chính thức tuyên bố tham gia, nhưng thực tế, một số ngân hàng đang sở hữu lợi thế nhất định. VietinBank với công ty con chuyên về vàng bạc đá quý, hay ACB với kinh nghiệm vận hành sàn giao dịch vàng trong quá khứ, đều là những "ứng viên" tiềm năng.

Tuy nhiên, Hiệp hội Kinh doanh Vàng Việt Nam lại bày tỏ sự quan ngại. Hiệp hội này cho rằng ngân hàng thương mại không nên tham gia sản xuất và kinh doanh vàng miếng, bởi đây không phải là chức năng cốt lõi. Hiệp hội lo ngại việc đầu tư vốn lớn vào lĩnh vực ngoài chuyên môn sẽ làm xao nhãng nhiệm vụ chính của các tổ chức tín dụng là cấp vốn cho doanh nghiệp, ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế. Lịch sử cũng đã chứng minh các ngân hàng từng sản xuất, kinh doanh vàng miếng không hiệu quả như Agribank, Sacombank hay ACB giai đoạn trước năm 2012.