Đất bỏ hoang đứng trước mức thuế 0,2%

Bộ Tài chính đề xuất áp thuế 0,2% với toàn bộ diện tích đất bỏ hoang, đất không hoặc chậm đưa vào sử dụng, mức cao gần 7 lần thuế suất cơ sở với đất ở trong hạn mức.

Nếu được thông qua, chính sách có thể làm thay đổi bài toán chi phí nắm giữ quỹ đất, đồng thời tạo thêm áp lực lên các dự án bất động sản chậm triển khai.

Bộ Tài chính vừa trình hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật thuế, trong đó đề xuất bổ sung thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang, đất không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng. Đáng chú ý, mức thuế này áp dụng trên toàn bộ diện tích, không áp dụng hạn mức.

Mức 0,2% tương đương thuế suất đang áp dụng với đất lấn, chiếm và cao gần 7 lần mức 0,03% đối với đất ở trong hạn mức. Hiện phần đất ở vượt không quá 3 lần hạn mức chịu thuế 0,07%, còn phần vượt trên 3 lần chịu 0,15%. Đất sử dụng không đúng mục đích cũng chịu mức 0,15%.

Với doanh nghiệp bất động sản, tác động đáng chú ý nhất nằm ở chi phí vốn và thời gian triển khai dự án. Những chủ đầu tư sở hữu quỹ đất lớn nhưng chưa thể đưa vào khai thác sẽ phải đối mặt với một khoản chi phí định kỳ nếu tài sản bị xác định thuộc diện chịu thuế. Điều này có thể thúc đẩy doanh nghiệp đẩy nhanh pháp lý, đầu tư hạ tầng hoặc cơ cấu lại quỹ đất.

Ở chiều ngược lại, không phải mọi dự án chậm triển khai đều xuất phát từ việc doanh nghiệp cố tình bỏ hoang đất. Vướng mắc quy hoạch, thủ tục pháp lý, giải phóng mặt bằng hoặc hạ tầng có thể khiến dự án chưa thể đưa vào sử dụng đúng tiến độ. Vì vậy, tiêu chí xác định “bỏ hoang” và “chậm sử dụng” trở thành biến số quan trọng. Chính phủ đã giao cơ quan quản lý đất đai nghiên cứu, làm rõ các khái niệm này để làm căn cứ áp dụng chính sách.

Về thị trường, chính sách có thể tạo thêm động lực đưa đất vào khai thác thay vì giữ tài sản trong thời gian dài chờ tăng giá. Đây là hướng tiếp cận nhằm hạn chế đầu cơ, chống lãng phí và thúc đẩy sử dụng đất hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, chi phí thuế mới cũng có khả năng được tính vào bài toán giá thành dự án. Với doanh nghiệp có quỹ đất lớn, tác động sẽ phụ thuộc vào giá trị đất, diện tích chịu thuế và thời gian dự án bị chậm.