"Đãi cát tìm vàng" giữa vòng xoáy địa chính trị

Sự xuất hiện bất ngờ của "Thiên nga đen" Trung Đông đã bẻ gãy quỹ đạo tăng trưởng lạc quan đầu năm, đẩy VN-Index rơi vào nhịp điều chỉnh khốc liệt. Tuy nhiên, khi định giá P/E lùi về sát ngưỡng lịch sử, thị trường lại mở ra cánh cửa giải ngân cho những nhà đầu tư bản lĩnh, biết cách xoay trục danh mục từ tấn công sang phòng thủ chủ động.

Báo cáo chiến lược mới nhất chỉ ra 3 nhóm ngành đang hội tụ đủ yếu tố: Chiết khấu sâu, nền tảng nội địa vững và khả năng "đề kháng" tốt trước các cú sốc năng lượng toàn cầu.

Thị trường chứng khoán vừa trải qua một nhịp điều chỉnh mạnh, kéo hàng loạt cổ phiếu về vùng định giá thấp. Theo đánh giá của BSC, mặt bằng hiện tại đã tiệm cận ngưỡng hấp dẫn khi lùi về khoảng -1 độ lệch chuẩn so với trung bình lịch sử, mở ra dư địa giải ngân trở lại.

"Đãi cát tìm vàng" giữa vòng xoáy địa chính trị

Ban đầu, chiến lược đầu tư năm 2026 được xây dựng dựa trên hai trụ cột: đầu tư công và tiêu dùng nội địa. Tuy nhiên, biến số bất ngờ từ xung đột Trung Đông đã nhanh chóng làm thay đổi cục diện. Chỉ trong vài tuần, rủi ro toàn cầu gia tăng mạnh, tác động trực tiếp đến tâm lý thị trường và triển vọng nhiều nhóm ngành.

Điểm nghẽn lớn nhất hiện nằm ở hai yếu tố khó dự báo: thời gian kéo dài xung đột và mức độ ảnh hưởng đến hạ tầng năng lượng, đặc biệt tại các tuyến vận chuyển chiến lược. Nếu kịch bản tiêu cực xảy ra, áp lực chi phí đầu vào tăng cao và gián đoạn chuỗi cung ứng có thể làm suy yếu cả đầu tư lẫn tiêu dùng.

Dù vậy, thị trường không hoàn toàn thiếu điểm tựa. Kỳ vọng giá dầu sẽ hạ nhiệt khi nhu cầu suy yếu giúp giảm bớt áp lực lạm phát về trung hạn. Nguy cơ tái diễn khủng hoảng năng lượng quy mô lớn được đánh giá không cao, tạo “vùng đệm” cho các nền kinh tế.

Ở góc độ định giá, P/E của VN-Index đã giảm đáng kể, phản ánh phần lớn tác động tiêu cực từ yếu tố bên ngoài. Trong kịch bản xấu hơn, thị trường có thể lùi về vùng P/E quanh 10 lần – ngưỡng từng xuất hiện trong các giai đoạn khủng hoảng trước, nhưng cũng là vùng tạo đáy lịch sử.

Từ nền tảng đó, chiến lược đầu tư được điều chỉnh theo hướng thận trọng và linh hoạt hơn, xoay quanh ba nhóm cổ phiếu chính.

Nhóm thứ nhất là các ngành gắn với động lực nội địa và đã chiết khấu sâu. Bất động sản nhà ở bắt đầu trở lại vùng định giá hợp lý, trong khi vật liệu xây dựng và xây lắp hưởng lợi từ chu kỳ đầu tư công và lượng backlog lớn. Các lĩnh vực tiêu dùng và bán lẻ cũng được kỳ vọng phục hồi theo chính sách kích thích kinh tế, còn ngân hàng tiếp tục giữ vai trò trụ cột với nền tảng ổn định.

Nhóm thứ hai gồm các ngành hưởng lợi từ biến động năng lượng. Điện và dầu khí có thể cải thiện biên lợi nhuận khi giá năng lượng duy trì ở mức cao. Cảng biển và vận tải biển được hưởng lợi từ cước vận chuyển tăng và sự tái cấu trúc chuỗi cung ứng. Nhóm hóa chất, phân bón cũng có triển vọng tích cực, dù đi kèm biến động lớn.

Ngược lại, nhóm chịu áp lực cần được giảm tỷ trọng. Hàng không đối mặt chi phí nhiên liệu tăng và cạnh tranh gay gắt, trong khi ngành săm lốp chịu sức ép kép từ nguyên liệu và logistics.

Tổng thể, thị trường đang ở trạng thái “định giá hấp dẫn nhưng rủi ro chưa rút lui”. Điều này đòi hỏi chiến lược đầu tư phải thiên về phòng thủ, đồng thời duy trì sự linh hoạt để nắm bắt cơ hội khi biến động lắng xuống. Nhịp giảm sâu có thể chưa phải điểm kết thúc, nhưng đã đủ để hé lộ vùng giá đáng cân nhắc cho dòng tiền dài hạn.