Đã đến lúc hạ lãi suất?

Các giải pháp đồng bộ từ Thông tư 25/2026/TT-NHNN và nghiệp vụ thị trường mở được kỳ vọng sẽ sớm thẩm thấu, tháo gỡ nút thắt thanh khoản để hướng tới mục tiêu hạ lãi suất cho vay

Từ ngày 1/7, Thông tư 25/2026/TT-NHNN chính thức nâng tỷ lệ tối đa sử dụng vốn ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40%. Song song, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho phép tính 80% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào nguồn vốn huy động khi xác định tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR), đồng thời tiếp tục hỗ trợ tín dụng cho một số dự án hạ tầng quy mô lớn.

Mục tiêu của loạt chính sách này là giảm áp lực huy động vốn dài hạn, tạo thêm không gian mở rộng tín dụng và từng bước kéo giảm lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, ngay trước thời điểm chính sách có hiệu lực, lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm bất ngờ tăng từ 3,6% lên 13%/năm trong phiên 30/6. Đây chủ yếu là hiện tượng mang tính chu kỳ do nhu cầu cân đối thanh khoản và khóa sổ cuối quý, thay vì phản ánh xu hướng thiếu hụt vốn kéo dài.

Thanh khoản được hỗ trợ nhưng lãi suất chưa thể giảm ngay

Để ổn định hệ thống, NHNN đã liên tiếp bơm thanh khoản qua thị trường mở (OMO), đồng thời triển khai nghiệp vụ hoán đổi USD/VND với quy mô tối đa tương đương gần 24.000 tỷ đồng.

Giả định các chính sách mới được hấp thụ thuận lợi, thanh khoản hệ thống cải thiện trong quý III và nhu cầu huy động không tăng đột biến, mặt bằng chi phí vốn của nhiều ngân hàng có thể giảm dần trong các quý tới. Điều này sẽ tạo điều kiện để lãi suất cho vay đối với doanh nghiệp và các lĩnh vực ưu tiên ổn định hơn.

Ngược lại, nếu tăng trưởng tín dụng tiếp tục tăng nhanh hơn tốc độ huy động hoặc đầu tư công được đẩy mạnh khiến nhu cầu vốn gia tăng, áp lực lên lãi suất huy động vẫn có thể xuất hiện trong ngắn hạn.

Đáng chú ý, việc nâng tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn cũng đồng nghĩa yêu cầu quản trị rủi ro thanh khoản sẽ cao hơn, đặc biệt với các ngân hàng có cơ cấu nguồn vốn chưa thực sự bền vững.

Nhóm ngành nào hưởng lợi?

Nếu mặt bằng lãi suất giảm đúng kỳ vọng, nhóm ngân hàng nhiều khả năng được hưởng lợi nhờ tăng trưởng tín dụng cao hơn, trong khi doanh nghiệp bất động sản, xây dựng, hạ tầng và vật liệu xây dựng sẽ được hỗ trợ nhờ chi phí vốn thấp hơn.

Các doanh nghiệp sản xuất có tỷ lệ vay nợ lớn cũng có thể cải thiện lợi nhuận khi chi phí tài chính giảm dần.

Ở chiều ngược lại, những ngân hàng phụ thuộc nhiều vào huy động tiền gửi hoặc có tỷ lệ vốn ngắn hạn cao sẽ vẫn chịu áp lực cạnh tranh lãi suất trong giai đoạn đầu thực thi chính sách.